جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵
مهمترین خبرها و تحلیلها، هر صبح در ایمیل شما.
با عضویت، حریم خصوصی رونما را میپذیرید.
جنگ سودان، پهپادها، خروج فرانسه از ساحل، نفوذ روسیه، سرمایه‌گذاری چین، نقش ترکیه، کشورهای خلیج فارس، هند و برزیل نشان می‌دهد آفریقا دیگر فقط حاشیه بحران‌های انسانی نیست.…
تحلیل ۳۶۰ اعدام در ایران در ۲۰۲۶؛ تفاوت میان ۶۰۴ مورد تأییدشده و ۱٬۰۵۵ مورد گزارش‌شده، نقش قصاص و مواد مخدر، پرونده‌های امنیتی، قانون جاسوسی و منطق رسمی و حقوق بین‌الملل.
کوبا اکنون به نمونه‌ای از بحرانی تبدیل شده که در آن انرژی، اقتصاد و ژئوپلیتیک به‌شدت به هم گره خورده‌اند. بحران انرژی در کوبا دیگر فقط کمبود برق یا سوخت نیست. فرسودگی شبکه برق، وابستگی به نفت وارداتی، فشار اقتصادی و اختلال در واردات انرژی باعث شده خاموشی‌ها مستقیماً روی زندگی مردم، خدمات عمومی و ثبات اجتماعی اثر بگذارند.
در ظاهر، خبرهای امروز فناوری درباره چند شرکت و چند اتفاق جداگانه‌اند؛ Cloudflare از کاهش نیاز به استخدام سنتی حرف می‌زند، Airbnb می‌گوید AI حالا بخش بزرگی از کدنویسی را انجام می‌دهد، شبکه برق آمریکا زیر فشار دیتاسنترهای هوش مصنوعی قرار گرفته و هم‌زمان حملات سایبری به زیرساخت‌های حیاتی اروپا و آمریکا افزایش یافته است. اما پشت این خبرها، یک روند عمیق‌تر در حال شکل‌گیری است: هوش مصنوعی از مرحله «ابزار کمکی» عبور کرده و وارد مرحله «زیرساخت قدرت» شده است؛ مرحله‌ای که AI دیگر فقط نرم‌افزار نیست، بلکه به بازار کار، امنیت ملی، انرژی، حمل‌ونقل و ساختار اقتصاد جهانی گره خورده است. این همان نقطه‌ای است که بسیاری از دولت‌ها و شرکت‌ها درباره آن هشدار می‌دهند: جهان در حال ورود به عصر «اقتصاد مبتنی بر AI» است؛ عصری که برندگان آن فقط شرکت‌های نرم‌افزاری نخواهند بود، بلکه کشورهایی خواهند بود که برق، دیتاسنتر، چیپ و امنیت سایبری را کنترل می‌کنند.
تحرکات دیپلماتیک فرانسه و کشورهای اروپایی در قبال تنش‌های خاورمیانه فقط یک واکنش سیاسی نیست؛ بلکه بخشی از تلاش بزرگ‌تر اروپا برای جلوگیری از یک بحران اقتصادی و ژئوپلیتیکی تازه است. پس از جنگ اوکراین و شوک انرژی، اروپا می‌داند هرگونه ناامنی در تنگه هرمز، دریای سرخ و مسیرهای انتقال انرژی می‌تواند دوباره اقتصاد این قاره را وارد فاز تورم، رکود و بحران صنعتی کند. تماس امانوئل مکرون با مقام‌های ایرانی، در واقع نشانه نگرانی اروپا از «جنگی است که ممکن است از کنترل خارج شود»؛ جنگی که فقط خاورمیانه را تهدید نمی‌کند، بلکه آینده بازار انرژی، تجارت جهانی و حتی نظم امنیتی غرب را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
نشست ترامپ و شی در شرایطی مطرح شده که رقابت آمریکا و چین دیگر فقط بر سر تعرفه و تجارت نیست. تایوان، تراشه‌ها، هوش مصنوعی، ایران، انرژی، دلار و زنجیره تأمین جهانی همگی به یک معادله بزرگ‌تر وصل شده‌اند: جنگ آرام برای کنترل نظم قرن ۲۱. این تحلیل رونما نشان می‌دهد چرا این نشست بیشتر از آنکه تلاشی برای آشتی باشد، بخشی از مدیریت رقابت و جلوگیری از خروج بحران‌ها از کنترل است.