تفحص از شش بانک به صحن مجلس رسید؛ نتیجه‌ی رأی هنوز تأیید نشده

گزارش کمیسیون اجتماعی درباره درخواست تحقیق و تفحص از عملکرد شش بانک ملی، پاسارگاد، پارسیان، مهر ایران، آینده و دی، سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵ (۳ نوامبر ۲۰۲۶) در دستور جلسه علنی مجلس قرار داشت. جلسه‌ی ترکیبی به ریاست محمدباقر قالیباف ساعت ۹:۲۸ با حضور مجازی ۱۹۴ نماینده آغاز شد. نتیجه‌ی رأی‌گیری درباره‌ی این درخواست تا زمان تنظیم این گزارش در منابع بررسی‌شده تأیید نشده است.

چه چیزی در صحن بررسی شد؟

بر اساس متن دستور جلسه، موضوع روی میز «تصویب تقاضای تحقیق و تفحص» بود؛ یعنی نمایندگان باید درباره‌ی آغاز یک فرایند نظارتی رأی بدهند، نه درباره‌ی نتیجه‌ی تحقیقی که انجام شده باشد. گزارش را کمیسیون اجتماعی تهیه کرده و عباس گودرزی، سخنگوی هیئت‌رئیسه، آن را در کنار طرح مقابله با نفوذ، لایحه‌ی مدیریت بدهی‌های عمومی و انتخاب نمایندگان ناظر در مجامع و شوراها به‌عنوان بخشی از برنامه‌ی هفته معرفی کرده بود.

شش بانکی که نامشان آمده

فهرست یک‌دست نیست و بانک‌های آن اندازه و مالکیت متفاوتی دارند. به نوشته‌ی گزارش تحلیلی ۱۲ آبان، این بانک‌ها در دوره‌های مختلف با مشکلات مالی روبه‌رو بوده‌اند، بانک آینده در مهر ۱۴۰۴ منحل شده و کفایت سرمایه‌ی بانک‌های کشور هنوز پایین‌تر از حداقل مقرراتی است. این دو ادعای اخیر از همان گزارش است و در این‌جا با داده‌ی رسمی بانک مرکزی مقایسه نشده است.

زمینه: فشار بر ترازنامه‌ها

همان گزارش چند نشانه‌ی دیگر از فشار بر بانک‌ها را کنار هم گذاشته است: بانک مرکزی مرداد امسال دارایی‌های بانک ایران‌زمین را توقیف کرده، بانک ملی یک گروه دارویی را برای فروش گذاشته و بانک پاسارگاد ۱۸٫۳۹ درصد از سهام بیمه‌ی پاسارگاد را ۱۱ آبان (۲ نوامبر) به حراج برده است. این رویدادها ارتباط مستقیمی با متن درخواست تفحص ندارند و نباید به‌عنوان دلیل آن خوانده شوند؛ فقط تصویر وضع بانک‌ها را کامل‌تر می‌کنند.

چرا بررسی کشدار شده است؟

گزارش کمیسیون اجتماعی تازه نیست. فهرست دستور هفتگی ۱۰ و ۱۳ اسفند ۱۴۰۴ هم همین گزارش را آورده بود، و به نوشته‌ی گزارش تحلیلی ۱۲ آبان خود درخواست از اواخر نوامبر ۲۰۲۵ به دستور مجلس رسیده است. پس رسیدن آن به نوبت رسیدگی در آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد این پرونده ماه‌ها در صف مانده است. دلیل تأخیر در منابع بررسی‌شده توضیح داده نشده است.

آنچه هنوز روشن نیست

تأیید یا رد درخواست، تعداد آرا و حتی کامل‌شدن بررسی در جلسه‌ی ۱۲ آبان هنوز از منبع رسمی تأیید نشد. اگر درخواست تصویب شود، چارچوب، مهلت و دامنه‌ی تحقیق باید در مصوبه‌ی بعدی مشخص شود.