چرا جنگ دوباره با ایران هنوز آغاز نشده است؟ حساب برق، نفت و رهگیرها
پشت تهدیدهای نظامی، محاسبهای پرهزینه جریان دارد: از خطر اختلال در برق و جهش قیمت نفت تا فشار بر ذخایر موشکهای رهگیر. آیا این هزینهها مانع حمله تازه شدهاند یا فقط زمان رویارویی بعدی …

آیا واشنگتن پس از انتخابات میاندورهای آمریکا دور دوم جنگ با ایران را آغاز میکند؟ و اگر چنین کند، این بار چه چیزی هدف قرار میگیرد؟
محتملترین مسیر کوتاهمدت ادامهی رویارویی زیر آستانهی جنگ تمامعیار است، چون دور بعدی بهاحتمال زیاد به جنگ زیرساختها کشیده میشود و بهای آن برای هر دو طرف سنگین است؛ اما این بازدارندگی متقابل شکننده است و بیشترین هزینهاش را مردم ایران میپردازند.
در هفتههای پایانی مهر و آغاز آبان ۱۴۰۵، گمانهزنی دربارهی حملهی تازهی آمریکا بالا گرفت. آرش مرزبانمهر، تحلیلگر ارشد اندیشکدهی مشکات، در پژوهشی که یک مرکز پژوهشی در دوحه با پشتوانهی مالی قطر در ۱۶ آبان ۱۴۰۵ منتشر کرد، میپرسد آیا هزینههای نظامی، اقتصادی و سیاسی جنگ دو طرف را به توافق میرساند، بنبست را حفظ میکند یا واشنگتن و تلآویو را به راهبردی متفاوت و گستردهتر میکشاند.
دو روز پس از انتشار این پژوهش، دونالد ترامپ در ۱۸ آبان گفت حملهی دوباره به ایران «کاملاً بعید» است، چون ایران به گفتهی او از نظر نظامی «عملاً تمام شده». به نوشتهی اندیشکدهی مطالعات جنگ (ISW)، پس از این سخن قیمت نفت به زیر ۹۰ دلار در هر بشکه رسید. این حرف دلیل کافی برای پایان خطر نیست؛ پرسش اصلی این است که چه چیزی دو طرف را تا امروز زیر آستانهی جنگ نگه داشته است.
در یک نگاه
از «خشم حماسی» تا بنبست: چرا پرسش جنگ دوباره زنده شد؟
جنگی که با حملهی آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، با تفاهم و آتشبس تمام نشد؛ به تعبیر پژوهش اصلی، محرکهای اصلی رویارویی، یعنی مسیر برنامهی هستهای ایران و تنگهی هرمز، حلنشده باقی ماندهاند. در پاییز، به نوشتهی همین پژوهش، اعزام ناو هواپیمابر تئودور روزولت و ناو آبیخاکی ماکین آیلند به حوزهی فرماندهی مرکزی آمریکا، پروازهای ترابری سنگین و مانور جنگندههای اسرائیلی، احتمال دور تازه را جدی کرد. اگر ناوهای قبلی در منطقه بمانند، شمار گروههای ضربت ناو هواپیمابر در خاورمیانه ممکن است تا اواخر نوامبر به سه برسد.
مرزبانمهر پرسشی را پیش میکشد که برای فهم ادامهی ماجرا کلیدی است: اگر ترامپ پیشتر گفته بود آمریکا به اهداف نظامیاش رسیده، دور تازهی جنگ با چه منطقی توجیه میشود و چه فرقی با دور قبل خواهد داشت؟ پاسخ به این پرسش، از میدان نبرد تا کنگره و بازار نفت، در زاویههای زیر دنبال میشود.
ادامه این تحلیل مخصوص عضو ویژه است
تا اینجا پرسش و چکیدهی پرونده را خواندید. شش زاویه، فصلهای بعدی، پرسشها و منابع برای اعضای ویژه باز است.
