دلار سهمیه‌ای در روز دوم ۲۵۷ هزار تومان شد؛ سقف خرید ۱۰ هزار دلار ماند

دومین روز عرضه رسمی ارز سهمیه‌ای در شعب منتخب بانک‌ها با نرخ ۲۵۷ هزار تومان برای هر دلار آغاز شد؛ نرخی که دو هزار تومان پایین‌تر از نرخ ۲۵۹ هزار تومانی روز نخست است. بر اساس شرایط اعلام‌شده، افراد بالای ۱۸ سال می‌توانند با ارائه کارت ملی تا سقف ۱۰ هزار دلار خریداری کنند و بانک‌های ملت، تجارت، ملی، صادرات و سامان در این برنامه حضور دارند.

این نرخ را نباید با نرخ حواله مرکز مبادله یا قیمت بازار آزاد یکی گرفت. موضوع این خبر، فروش اسکناس در چارچوب برنامه عرضه بانکی است؛ برنامه‌ای که بانک مرکزی برای آن امکان عرضه تا سقف دو میلیارد دلار را مطرح کرده و مرحله نخست آن یک میلیارد دلار اعلام شده است.

چه چیزی نسبت به روز اول تغییر کرد؟

تغییر قابل سنجش امروز، کاهش نرخ فروش بانکی از ۲۵۹ هزار به ۲۵۷ هزار تومان است. سقف خرید ۱۰ هزار دلار برای هر فرد واجد شرایط و فهرست پنج بانک عامل، طبق گزارش امروز تغییری نکرده است.

رونما پیش‌تر در گزارش «بانک مرکزی فروش یک میلیارد دلار اسکناس را آغاز کرد» جزئیات مرحله نخست و سقف خرید هر فرد را بررسی کرده بود. خبر امروز ادامه همان پرونده است، نه یک برنامه ارزی مستقل.

سقف دو میلیارد دلار به معنی فروش دو میلیارد دلار نیست

مهم‌ترین نکته برای خواندن این خبر، تفکیک «ظرفیت اعلامی عرضه» از «حجم واقعی فروش» است. در گزارش امروز رقمی از مقدار دلاری که تا این لحظه واقعاً به متقاضیان فروخته شده منتشر نشده است. بنابراین نمی‌توان از سقف دو میلیارد دلاری نتیجه گرفت که چنین حجمی وارد بازار شده یا اثر مشخصی بر نقدینگی ارزی ایجاد کرده است.

همچنین کاهش دو هزار تومانی نرخ فروش در روز دوم به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره جهت پایدار بازار کافی نیست. برای سنجش اثر برنامه باید حجم واقعی فروش، تعداد متقاضیان، استمرار عرضه در روزهای بعد و فاصله این نرخ با سایر بخش‌های بازار ارز دنبال شود.

این نرخ چه جایگاهی در سیاست ارزی دارد؟

بانک مرکزی در روزهای اخیر تأکید کرده است که نرخ جاری ارز را با متغیرهای بنیادی اقتصاد همخوان نمی‌داند. رونما این موضع را در گزارش «نرخ فعلی ارز با متغیرهای بنیادی اقتصاد همخوانی ندارد» پوشش داده است. عرضه بانکی اسکناس یکی از ابزارهای اجرایی در همان فضای سیاستی است، اما از داده‌های موجود نمی‌توان سهم دقیق آن را در تغییرات بازار آزاد جدا کرد.

چه چیزی هنوز معلوم نیست؟

سه داده برای ارزیابی مرحله بعدی اهمیت بیشتری دارند: حجم واقعی ارز فروخته‌شده، استمرار نرخ عرضه در روزهای بعد و میزان استفاده متقاضیان از سقف ۱۰ هزار دلاری. تا زمانی که این ارقام منتشر نشوند، ارزیابی موفقیت یا شکست برنامه زودهنگام است.

فعلاً خبر قطعی این است: دلار سهمیه‌ای در روز دوم با نرخ ۲۵۷ هزار تومان عرضه شده، سقف خرید فردی ۱۰ هزار دلار باقی مانده و پنج بانک عامل در اجرای برنامه مشارکت دارند.