محبی: فشار اقتصادی بر ایران برای آمریکا پرهزینه‌تر است

سخنگوی سپاه: اگر آمریکا یک دلار به ایران ضربه اقتصادی بزند، ممکن است چندین دلار خسارت ببیند

حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، گفته است تشدید فشار اقتصادی و آنچه «محاصره اقتصادی ایران» می‌خواند، می‌تواند برای آمریکا هزینه‌ای بیش از خسارت واردشده به ایران ایجاد کند. او گفت اگر واشینگتن «یک دلار» ضربه اقتصادی به ایران وارد کند، ممکن است چندین دلار هزینه و خسارت متوجه خود آمریکا شود؛ این عدد برآورد یا داده اقتصادی منتشرشده نیست و در اظهارات محبی به‌عنوان یک ادعای سیاسی مطرح شده است.

محبی این سخنان را در گفت‌وگویی که ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ منتشر شد بیان کرد. او استدلال کرد حضور ناوگان دریایی و افزایش فشار اقتصادی نتوانسته ایران را وادار به عقب‌نشینی کند و گفت تشدید فشارها لزوماً به معنای پیروزی طرف تحریم‌کننده نیست.

«چندین دلار خسارت» یک ادعاست، نه محاسبه منتشرشده

مهم‌ترین محدودیت این اظهارات آن است که سخنگوی سپاه برای نسبت مورد اشاره خود ــ چندین دلار خسارت آمریکا در برابر هر یک دلار زیان ایران ــ محاسبه، داده یا گزارش اقتصادی مشخصی ارائه نکرده است. بنابراین نمی‌توان از این سخنان نتیجه گرفت که هزینه تحریم‌های ایران برای آمریکا واقعاً و به‌طور اندازه‌گیری‌شده بیشتر از هزینه آنها برای اقتصاد ایران است.

محبی بخشی از هزینه مورد ادعای خود را به تحولات بازار مواد اولیه و انرژی، فشار بر ذخایر راهبردی آمریکا و پیامدهای محاصره دریایی مرتبط دانست. با این حال، برای سنجش سهم مستقیم سیاست فشار بر ایران در هر یک از این متغیرها به داده جداگانه نیاز است و صرف هم‌زمانی تغییرات بازار با تنش‌های سیاسی یا نظامی، رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند.

فشار مالی آمریکا علیه ایران ادامه دارد

اظهارات محبی در شرایطی مطرح شده که وزارت خزانه‌داری آمریکا در هفته‌های اخیر فشار مالی بر شبکه‌های مرتبط با ایران را افزایش داده است. واشینگتن در ۲۸ اوت شعب اماراتی بانک مصری Banque Misr را هدف اقدام محدودکننده قرار داد و اعلام کرد این شعب میلیاردها دلار تراکنش مشکوک مرتبط با ایران پردازش کرده‌اند. این ادعا از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا مطرح شده و بانک نیز اعلام کرده موضوع را بررسی می‌کند.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، همچنین گفته است واشینگتن قصد دارد تحریم‌های ثانویه مرتبط با ایران را به‌صورت هفتگی گسترش دهد و در مرحله نخست مؤسسات مالی را هدف بگیرد. این اقدامات نشان می‌دهد فشار اقتصادی آمریکا ادامه دارد، اما به‌خودی‌خود ادعای محبی درباره بیشتر بودن هزینه این سیاست برای آمریکا را تأیید نمی‌کند.

آنچه باید بعداً سنجید

برای ارزیابی ادعای سخنگوی سپاه باید شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیری مانند حجم صادرات نفت ایران، هزینه مبادلات مالی، دسترسی ایران به شبکه بانکی بین‌المللی، قیمت انرژی و هزینه مستقیم اقدامات نظامی و دریایی بررسی شود. تا زمانی که چنین داده‌ای برای مقایسه دو طرف ارائه نشود، دقیق‌ترین توصیف این است که «بیشتر بودن هزینه تحریم برای آمریکا» موضع اعلام‌شده سخنگوی سپاه است، نه نتیجه‌ای که فعلاً با داده مستقل اثبات شده باشد.