برنامه‌ریزان دفاعی هشدار دادند: اروپا برای جنگ فرسایشی طولانی با روسیه آماده نیست

شماری از مقام‌ها و برنامه‌ریزان دفاعی اروپایی که با ناتو همکاری می‌کنند هشدار داده‌اند اروپا در شرایط فعلی ممکن است توان ادامه یک جنگ فرسایشی طولانی با روسیه را نداشته باشد. محور نگرانی آنها فقط کمبود تجهیزات نظامی نیست؛ آمادگی افکار عمومی، توان سیاسی دولت‌ها برای تأمین هزینه‌های دفاعی و احتمال کاهش نقش نظامی آمریکا نیز بخشی از این ارزیابی است.

این هشدار در چارچوب گفت‌وگوهای «میزگرد دفاع اروپایی» کنفرانس امنیتی مونیخ مطرح شده است؛ نشستی که نمایندگان دولت‌ها، نیروهای مسلح، صنعت و کارشناسان امنیتی کشورهای اصلی نظامی اروپا را گرد هم می‌آورد. بنابراین این ارزیابی را نباید تصمیم رسمی ناتو یا اتحادیه اروپا تلقی کرد؛ سخن از نگرانی برنامه‌ریزان دفاعی درباره یک سناریوی احتمالی جنگ است.

نگرانی اصلی؛ دوام جنگ، نه فقط آغاز آن

برنامه‌ریزان دفاعی حاضر در این گفت‌وگوها گفته‌اند نبود آمادگی عمومی برای تحمل یک درگیری طولانی می‌تواند بر گزینه‌های نظامی ناتو اثر بگذارد و برنامه‌ریزی را به سمت جنگی نسبتاً کوتاه‌تر سوق دهد. بخشی از نگرانی به دشواری دولت‌های اروپایی در متقاعد کردن رأی‌دهندگان برای افزایش هزینه‌های دفاعی، به‌ویژه در صورت فشار بر سایر مخارج عمومی، مربوط است.

این مسئله با بحث گسترده‌تری درباره انتقال سهم بیشتری از دفاع متعارف اروپا از آمریکا به کشورهای اروپایی هم‌زمان شده است. کشورهای موسوم به E5 شامل آلمان، فرانسه، بریتانیا، ایتالیا و لهستان در حال بررسی همکاری نزدیک‌تر دفاعی هستند. کنفرانس امنیتی مونیخ نیز در سال ۲۰۲۶ مجموعه‌ای از میزگردها را با همین پنج کشور آغاز کرده و بر نیاز به نقش پررنگ‌تر اروپا در ناتو و همکاری بیشتر در حوزه دفاع تأکید کرده است.

اروپا هنوز در حال ساختن بخشی از توان مورد نیاز است

یکی از محدودیت‌های عملی، وابستگی اروپا به برخی قابلیت‌هایی است که بخش بزرگی از آنها تاکنون از سوی آمریکا تأمین شده است. همکاری پنج کشور اروپایی برای تأمین مشترک دفاع هوایی و موشکی یکپارچه، توان حملات دقیق دوربرد و سامانه‌های هشدار زودهنگام فضایی هنوز در مراحل اولیه قرار دارد.

ولفگانگ ایشینگر، رئیس کنفرانس امنیتی مونیخ، نیز در روزهای اخیر گفته است تهدیدهای خارجی علیه اروپا جدی‌تر شده و قاره برای پاسخ به آنها به یکپارچگی دفاعی بیشتری نیاز دارد. میزگرد رم در ۲ سپتامبر چهارمین مرحله از مجموعه گفت‌وگوهای دفاعی این نهاد پس از نشست‌های مونیخ، پاریس و بریتانیا بود.

آنچه این هشدار ثابت نمی‌کند

از این ارزیابی نمی‌توان نتیجه گرفت که جنگ مستقیم روسیه و ناتو قریب‌الوقوع است یا اروپا در هر سناریوی نظامی توان دفاع از خود را ندارد. گزارش موجود نیز سنجش جامع و منتشرشده‌ای از توان نظامی دو طرف ارائه نمی‌کند. ادعای مشخص‌تر این است که برخی برنامه‌ریزان دفاعی درباره توان سیاسی و اجتماعی اروپا برای تحمل یک جنگ فرسایشی طولانی نگران‌اند.

نقطه بعدی قابل پیگیری، تصمیم‌های عملی کشورهای E5 و ناتو درباره تقسیم مسئولیت با آمریکا و ایجاد قابلیت‌هایی است که اروپا هنوز برای آنها به واشنگتن متکی است. ادامه نشست‌های دفاعی این پنج کشور در ورشو و سپس آلمان می‌تواند نشان دهد این نگرانی‌ها تا چه اندازه به برنامه‌ها و تعهدات مشخص تبدیل می‌شوند.