فراتر از خبر،نزدیک‌تر به حقیقت
قیمت‌ها
در حال خواندن سپاه از حمله دوم به رادار آمریکا در بحرین خبر داد؛ منامه هشدار صادر کرد
Flickr Official U.S. Navy Imagery The aircraft carrier USS Abraham Lincoln CVN 72 left and the guided missile cruiser USS Cape St. George CG 71 transit the Strait of Hormuz scaled
ایران

سپاه از حمله دوم به رادار آمریکا در بحرین خبر داد؛ منامه هشدار صادر کرد

بحرین از رهگیری پهپادها خبر داد و سپاه ادعای حمله با شش پهپاد به رادار الرفاع را مطرح کرد؛ نتیجه حمله تازه مستقلاً تأیید نشده است.

نن
نیکا نظری۲۴ آبان ۱۴۰۵ · ۸ دقیقه مطالعه

تصویر آرشیوی از ناو هواپیمابر USS Abraham Lincoln و رزم‌ناو USS Cape St. George هنگام عبور از تنگه هرمز در سال ۲۰۱۲؛ عکس نیروی دریایی آمریکا از طریق Wikimedia Commons، مالکیت عمومی. این عکس مربوط به حمله ادعایی ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ در بحرین نیست.

به‌روزرسانی یکشنبه ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶: فرماندهی کل نیروی دفاعی بحرین امروز اعلام کرد پدافند این کشور شماری از حملات پهپادی منتسب به ایران را رهگیری و پهپادهای مهاجم را پیش از رسیدن به اهداف منهدم کرده است. این فرماندهی همچنین از آماده‌باش دفاعی کامل یگان‌های خود خبر داد. این‌ها ادعاهای طرف بحرینی است و در این بررسی تأیید مستقلی برای نتیجه رهگیری‌ها در دست نیست.

در این خبر بین‌المللی می‌خوانید
  1. ۱گزارش پیشین؛ ادعا و تکذیب مربوط به ۱۳ نوامبر
  2. ۲جزئیات رویداد
  3. ۳پیشینه رویداد
  4. ۴واکنش‌ها
  5. ۵ابعاد و داده‌های پرونده
  6. ۶راهکار
  7. ۷پیشینه
  8. ۸گام بعدی

سپاه پاسداران نیز در بیانیه‌ای جداگانه مدعی شد با شش پهپاد، رادار یک سایت پدافندی آمریکا در پایگاه بالگردی الرفاع بحرین را هدف گرفته است. سپاه این اقدام را مرحله دوم پاسخ خود توصیف کرد، اما جزئیات خسارت ارائه نکرد. اصابت ادعایی مستقلاً تأیید نشده است. تکذیب سنتکام که در گزارش پیشین زیر آمده، به ادعای جمعه درباره دو پهپاد مربوط است و نباید پاسخ تأییدشده آمریکا به ادعای تازه شش‌پهپادی تلقی شود.

گزارش پیشین؛ ادعا و تکذیب مربوط به ۱۳ نوامبر

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ (۱۳ نوامبر ۲۰۲۶) اعلام کرد که نیروی هوافضای این نهاد در واکنش به حمله به یک دکل مخابراتی در شهرستان سیریک در جنوب ایران، به یک رادار هشدار زودهنگام آمریکا در بحرین حمله کرده و آن را منهدم کرده است. فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) همان روز این ادعا را رد کرد و گفت سپاه دو پهپاد انتحاری یک‌طرفه به‌سوی بحرین شلیک کرده بود که هر دو توسط نیروهای آمریکایی سرنگون شدند و هیچ مصدومیت یا خسارتی ثبت نشده است.

جزئیات رویداد

به گزارش یورونیوز فارسی که روز جمعه منتشر شد، ماجرا از پنجشنبه ۲۱ آبان آغاز شد؛ روزی که یک دکل مخابراتی در شهرستان سیریک در جنوب ایران هدف حمله قرار گرفت. گزارش یورونیوز درباره‌ی هویت مهاجم و میزان خسارت این حمله جزئیات بیشتری نمی‌دهد و تنها می‌نویسد سپاه حمله‌ی بعدی خود را پاسخی به همین رویداد معرفی کرده است. به نوشته‌ی خبرگزاری فارس، که یورونیوز به آن ارجاع داده، روز بعد یگان‌های هوافضای سپاه حمله‌ای تلافی‌جویانه انجام دادند.

سپاه در بیانیه‌ای که فارس منتشر کرد، این اقدام را «هشدار جدی» به واشنگتن خواند و گفت هدف از آن این است که آمریکا به آنچه «تحریک‌های هوایی» و «قاچاق نفت» در تنگه‌ی هرمز نامیده، پایان دهد. این نهاد افزود که نیروهایش در آماده‌باش کامل‌اند و اگر چنین اقدام‌هایی تکرار شود، بدون محدودیت جغرافیایی پاسخ خواهند داد.

سنتکام در بیانیه‌ی کوتاه خود، که یورونیوز نقل کرده، گفت دو پهپاد انتحاری یک‌طرفه به‌سمت بحرین پرتاب شده و هر دو سرنگون شده‌اند. بحرین میزبان ستاد ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا است؛ ناوگانی که در عملیات دریایی واشنگتن در خلیج فارس و آب‌های پیرامون نقش مهمی دارد. تا بعدازظهر شنبه ۲۳ آبان، در منابعی که بررسی شد، نه تصویر یا سند مستقلی از محل رادار مورد ادعا منتشر شده بود و نه نهاد مستقلی خسارت را تأیید کرده بود. به همین دلیل دو روایت متناقض در برابر هم قرار دارند و صحت هیچ‌کدام را نمی‌توان مستقل تأیید کرد.

پیشینه رویداد

سپاه علت اقدام خود را دو چیز اعلام کرده است: حمله به دکل مخابراتی سیریک و آنچه «تحریک‌های هوایی» آمریکا و «قاچاق نفت» در تنگه‌ی هرمز می‌خواند. این‌ها ادعاهای سپاه‌اند و گزارش یورونیوز تأیید مستقلی برای آن‌ها نیاورده است. در سوی دیگر، سنتکام روز چهارشنبه ۲۰ آبان گفته بود نیروهای آمریکایی شبانه‌روز برای باز نگه‌داشتن تنگه‌ی هرمز به روی کشتیرانی تجاری کار می‌کنند و هم‌زمان محاصره‌ی دریایی علیه ایران را قاطعانه اجرا می‌کنند. بر اساس آمار سنتکام، حدود ۱٫۷ میلیارد بشکه نفت خام از تابستان تاکنون زیر حفاظت آمریکا از این تنگه عبور کرده است.

فضای سیاسی هم تنش را بالا برده است. به گزارش یورونیوز، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز پنجشنبه گفته است واشنگتن دیگر به توافق با ایران نیاز ندارد و از جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، که در تلاش‌های دیپلماتیک نقش داشته، خواسته بر مسائل داخلی تمرکز کند. یورونیوز در گزارشی جداگانه (۲۲ آبان) نوشته است نتیجه‌ی انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا فعلاً احتمال حمله‌ی تمام‌عیار تازه‌ی آمریکا و اسرائیل به ایران را کاهش داده، اما هدف بنیادین واشنگتن، یعنی جلوگیری از هر برنامه‌ی هسته‌ای ایران، در جامعه و محافل قدرت ایران بحثی جدی ایجاد کرده است. علت دقیق حمله‌ی سیریک تا این لحظه رسماً اعلام نشده است.

واکنش‌ها

واکنش سپاه

سپاه در بیانیه‌ی خود، به نقل از فارس، حمله را «هشدار جدی» به آمریکا خواند و ادعا کرد رادار هشدار زودهنگام آمریکایی در بحرین منهدم شده است. این نهاد گفت برای هر «تخلف و تجاوز» تازه آماده‌ی پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی است و نیروهایش در آماده‌باش کامل قرار دارند. سپاه خواسته‌ی خود را پایان تحریک‌های هوایی آمریکا و پایان آنچه قاچاق نفت در تنگه‌ی هرمز می‌نامد، اعلام کرده است. ارزیابی مستقلی از میزان خسارت ادعایی تاکنون در دسترس نیست و رسانه‌ها تنها همین روایت سپاه را نقل کرده‌اند.

واکنش آمریکا

سنتکام روز جمعه ادعای سپاه را رد کرد و گفت دو پهپاد انتحاری شلیک‌شده به‌سمت بحرین هر دو سرنگون شده‌اند و هیچ مصدومیت یا خسارتی وجود نداشته است. ترامپ نیز، به نوشته‌ی یورونیوز، روز پنجشنبه گفته بود واشنگتن دیگر نیازی به توافق با ایران ندارد و ونس را به تمرکز بر مسائل داخلی فراخوانده است. سنتکام همچنین چهارشنبه تأکید کرده بود اجرای محاصره‌ی دریایی علیه ایران ادامه دارد و تنگه‌ی هرمز برای کشتیرانی تجاری باز نگه داشته می‌شود. در منابع بررسی‌شده تا ۲۳ آبان، تصویر یا سند مستقلی از سرنگونی پهپادها دیده نشد.

واکنش کشورهای عرب حاشیه‌ی خلیج فارس

ترامپ روز پنجشنبه گفت عربستان سعودی، قطر، کویت، امارات متحده‌ی عربی و بحرین از او خواسته‌اند حمله‌های گسترده‌تر علیه ایران را به تعویق بیندازد. این سخن از زبان رئیس‌جمهوری آمریکا نقل شده و در گزارش یورونیوز بیانیه‌ی مستقیمی از دولت‌های یادشده درباره‌ی آن نیامده است. دولت بحرین نیز، که محل ادعایی حمله در آن قرار دارد، تا ۲۳ آبان در منابع بررسی‌شده بیانیه‌ای درباره‌ی رادار و پهپادها منتشر نکرده بود و ادعایی از جانب منامه ساخته نمی‌شود.

واکنش میانجی‌ها: قطر و پاکستان

به گزارش یورونیوز، تلاش‌های دیپلماتیک با میانجیگری قطر و پاکستان با وجود افزایش تنش نظامی ادامه دارد. دو دولت میانجی تا زمان بررسی ما بیانیه‌ی جداگانه‌ای درباره‌ی ماجرای رادار و پهپادهای بحرین منتشر نکرده بودند. تنها چیزی که منابع تأیید می‌کنند این است که کانال میانجی‌گری باز مانده است و هیچ‌یک از دو طرف رسماً آن را تعطیل‌شده اعلام نکرده است.

موضع تهران درباره‌ی مذاکره

تهران از سر گرفتن مذاکره‌ی رسمی با واشنگتن را مشروط به پذیرش خواسته‌هایش کرده است. بر اساس گزارش یورونیوز، این خواسته‌ها شامل لغو تحریم‌ها، پایان محاصره‌ی دریایی بنادر ایران، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده و توقف جنگ در همه‌ی جبهه‌ها است. گزارش یورونیوز از سخنگو یا مقام مشخصی برای این موضع نام نمی‌برد و آن را به‌عنوان موضع کلی تهران بیان می‌کند.

واکنش سازمان ملل

معاون دبیرکل سازمان ملل برای خاورمیانه، آسیا و اقیانوس آرام، به گزارش آناتولی (۲۳ آبان)، درباره‌ی افزایش حملات دریایی هشدار داد و خواستار بازگشت امنیت ناوبری در تنگه‌ی هرمز و دریای سرخ شد. او گفت کشتی‌های غیرنظامی و کشتیرانی تجاری نباید به هدف تبدیل شوند. این اظهارات درباره‌ی مجموع حملات دریایی در منطقه بود و آناتولی آن را به ماجرای رادار بحرین مرتبط نکرده است.

ابعاد و داده‌های پرونده

مهم‌ترین نکته، تفاوت «ادعا» و «تأیید» است. سپاه از انهدام رادار می‌گوید و سنتکام از سرنگونی دو پهپاد و نبود خسارت؛ هیچ تصویر یا ارزیابی مستقلی که یکی را بر دیگری ترجیح دهد در منابع بررسی‌شده نبود. عددهای قابل استناد این گزارش محدودند: دو پهپاد انتحاری، صفر مصدوم به گفته‌ی سنتکام، و حدود ۱٫۷ میلیارد بشکه نفت خامی که به گفته‌ی سنتکام از تابستان تاکنون با حفاظت آمریکا از تنگه‌ی هرمز عبور کرده است. این آمار از منبع آمریکایی است و مستقل تأیید نشده.

پیامد فوری این رویداد، سخت‌تر شدن فضای مذاکره است؛ زیرا هر دو طرف هم‌زمان سخن از آمادگی نظامی می‌گویند و تهران مذاکره‌ی رسمی را به چهار شرط مشخص گره زده است. از نظر فنی نیز رادارهای هشدار زودهنگام و سامانه‌های پدافندی در بحرین بخشی از پوشش دفاعی ناوگان پنجم‌اند و به همین دلیل هر ادعایی درباره‌ی انهدام آن‌ها از نظر نمادین و نظامی حساس است.

راهکار

راه‌هایی که طرف‌های ذی‌نفع واقعاً مطرح کرده‌اند، محدود و روشن‌اند. نخست، ادامه‌ی میانجی‌گری قطر و پاکستان که یورونیوز آن را فعال توصیف می‌کند. دوم، شروط چهارگانه‌ی تهران برای مذاکره‌ی رسمی: لغو تحریم‌ها، پایان محاصره‌ی دریایی، آزادسازی دارایی‌ها و توقف جنگ در همه‌ی جبهه‌ها. سوم، موضع سنتکام که ادامه‌ی محاصره و باز نگه‌داشتن تنگه برای کشتیرانی تجاری را اعلام کرده است. چهارم، فراخوان سازمان ملل برای بازگرداندن امنیت ناوبری و عدم هدف‌گیری کشتی‌های غیرنظامی. ترامپ نیز گفته است کشورهای عرب حاشیه‌ی خلیج فارس خواستار تعویق حمله‌های گسترده‌تر شده‌اند. منبع‌های بررسی‌شده راهکار دیگری، از جمله توصیه‌ای ویژه برای مردم، ذکر نکرده‌اند.

پیشینه

این نخستین باری نیست که ادعای سپاه درباره‌ی هدف قرار دادن تأسیسات آمریکا در بحرین با تکذیب سنتکام روبه‌رو می‌شود. پایگاه خبری نیواسکوک ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ (۳ ژوئن ۲۰۲۶) گزارش داد سنتکام ادعای سپاه درباره‌ی حمله به ستاد ناوگان پنجم و یک پایگاه هوایی منطقه را رد کرده و گفته بود همه‌ی حمله‌های ایران به نیروهای آمریکایی ناکام ماندند. در ۲۲ و ۲۳ تیر ۱۴۰۵ (۱۳ و ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶) نیز، طبق جمع‌بندی سایت lenz.io از گزارش‌های آن روز، سپاه مدعی انهدام رادار پاتریوت، رادار کنترل هوایی ناوگان و سامانه‌ی هشدار زودهنگام «سی‌رم» در بحرین شد؛ همان جمع‌بندی می‌گوید ادعاها مستقل تأیید نشد و سنتکام خسارت به تأسیسات آمریکایی را رد کرد.

پس‌زمینه‌ی گسترده‌تر، جنگی است که به گزارش روزنامه‌ی داون پاکستان، پس از ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) میان آمریکا و ایران آغاز شد و قیمت سوخت را در کشورهای منطقه به شدت بالا برد. در ۲۱ آبان ۱۴۰۵ (۱۲ نوامبر ۲۰۲۶) نیز یورونیوز گزارش داد پس از آن‌که سنتکام ادامه‌ی محاصره‌ی دریایی تنگه‌ی هرمز و بستن مسیرهای زمینی و خزری سپاه را اعلام کرد، روسیه این گروه ویژه را «نقض آشکار حقوق بین‌الملل» خواند.

گام بعدی

سه مسیر را باید دنبال کرد. اول، آیا سنتکام یا سپاه تصویر یا سند تازه‌ای منتشر می‌کنند که یکی از دو روایت را تقویت کند. دوم، آیا میانجی‌گری قطر و پاکستان به نشست رسمی می‌انجامد یا شرط‌های دو طرف همچنان آن را متوقف نگه می‌دارند. سوم، بحث در مجلس ایران درباره‌ی احتمال تغییر دکترین هسته‌ای و خروج از ان‌پی‌تی، که یورونیوز در ۲۲ آبان آن را «بحثی جدی» توصیف کرد و تصمیم رسمی‌اش هنوز اعلام نشده است. کرملین نیز گفته است ولادیمیر پوتین، شی جین‌پینگ و ترامپ ۲۸ آبان (۱۹ نوامبر) در شنژن دیدار سه‌جانبه خواهند داشت. این دیدار می‌تواند بر فضای کلی تنش‌ها اثر بگذارد، هرچند دستور کار آن هنوز به‌طور رسمی روشن نشده است.

منابع: یورونیوز فارسی (منبع اصلی) · آناتولی: هشدار سازمان ملل · یورونیوز: بحث مجلس ایران درباره‌ی ان‌پی‌تی · یورونیوز: گروه ویژه‌ی خزر · آناتولی: دیدار شنژن · نیواسکوک (۳ ژوئن ۲۰۲۶) · Lenz (ژوئیه ۲۰۲۶) · داون

نن
نویسندهنیکا نظری

خبرنگار و تحلیلگر سیاست با تمرکز بر سیاست و حکمرانی. حوزه پوشش اصلی او نیویورک، آمریکا است و گزارش‌ها را با تأکید بر داده‌های قابل‌راستی‌آزمایی، زمینه محلی و تفکیک روشن خبر از تحلیل تهیه می‌کند.

دیدگاه خود را بنویسید

برای دادن دیدگاه، عضو رونما شویدساخت حساب رایگان است و کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد.

از مهم‌ترین خبرها عقب نمانید

خلاصه مهم‌ترین خبرها و تحلیل‌های رونما را دریافت کنید.

تازه‌ترین‌ها در ایران

تحلیل‌ها و خبرهای تازه‌ی همین دسته را دنبال کنید.

مشاهده بیشتر

از مهم‌ترین خبرها و تحلیل‌ها عقب نمانید

خلاصه خبرها و تحلیل‌های رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

ادامه مسیرخبر بعدی خودکار باز می‌شود
در حال بارگذاری خبر بعدی…
دنبال کنید
ایرانایران در نشست سازمان ملل خواستار خاورمیانه عاری از سلاح هسته‌ای شدایرانهوای تهران همچنان برای گروه‌های حساس ناسالم استایرانتشییع آیت‌الله وحید خراسانی چهارشنبه در قم برگزار می‌شودایرانوزیر اقتصاد: باید از اقتصاد تکلیفی فاصله بگیریم و سرمایه‌گذاری را به بخش خصوصی بسپاریمایرانپاکستان می‌گوید میانجی‌گری میان ایران و آمریکا را ادامه می‌دهدایرانآیا حضور سومین ناو آمریکا می‌تواند امنیت تنگه هرمز را تضمین کند؟ایرانگوترش خواستار پایان وضعیت «نه جنگ، نه صلح» میان آمریکا و ایران شدایرانرئیس‌جمهور عراق: آماده میانجی‌گری میان واشنگتن و تهران هستیمآمریکاونس: درگیری با ایران به «جنگ ابدی» تبدیل نمی‌شودایرانسی‌ان‌ان به نقل از مقام‌های آمریکایی: ایران گزینهٔ بمب کثیف را بررسی می‌کند