دونالد ترامپ در بیانیهای درباره تنشهای جاری با ایران ادعا کرد که جنگ میان دو کشور از ۵۱ سال پیش آغاز شده است. وی همچنین تعداد کشتهشدگان حمله به ناو آمریکایی «یواساس کول» را به اشتباه ۴۰۰ نفر اعلام کرد، در حالی که آمار رسمی نشان میدهد این حمله ۱۷ کشته بهبار آورده است.
پدافند هوایی جنوب شرق کشور از آغاز عملیات پاکسازی مهمات عملنکرده دشمن در منطقه شرق بندرعباس خبر داد. این عملیات به مدت یک هفته اجرا خواهد شد و تا روز چهارم آذرماه ۱۴۰۵ ادامه دارد. زمان انجام عملیات بین ساعت ۱۲ تا ۱۴ روزانه برنامهریزی شده است.
مسئولان به شهروندان توصیه کردهاند در صورت شنیدن صدای انفجار نگران نشوند، زیرا این صداها ناشی از مراحل امحای مهمات هستند.
ارتش ایالات متحده آمریکا پس از خروج ناو هواپیمابر «یواساس جورج واشنگتن» از منطقه خاورمیانه و ورود همزمان ناو «یواساس تئودور روزولت»، همچنان دو ناو هواپیمابر را برای پشتیبانی از عملیات جنگی در اختیار دارد. کتی کونیگ، فرمانده و سخنگوی ناوگان اقیانوس آرام نیروی دریایی آمریکا، اعلام کرد که این ناو مستقر در ژاپن تحت کنترل این ناوگان درآمده و در منطقه آسیا-اقیانوسیه مشغول عملیات معمول است. حضور این ناوها بخشی از جابهجاییهای دریایی آمریکا در جریان جنگ با ایران است که طی آن تمامی تردد کشتیهای تجاری به مقصد یا مبدأ ایران مسدود شده و دولت ترامپ تلاش میکند با جلوگیری از صادرات نفت، فشار اقتصادی بر تهران را افزایش دهد.
با خروج جورج واشنگتن و ورود تئودور روزولت، شمار ناوهای مستقر برای مدتی کوتاهی به سه فروند رسیده بود و اکنون ناو «یواساس جورج اچ. دبلیو. بوش» به همراه ناو تئودور روزولت دو ناو حاضر در منطقه به شمار میروند. به گفته مقامهای آمریکایی، بیش از دوازده ناوشکن، رزمناو و یک کشتی رزمی ساحلی نیز در منطقه حضور دارند تا به حفظ محاصره کمک کنند. ارتش آمریکا همچنین حملات محدودی را علیه اهدافی در تنگه هرمز انجام داده است؛ آبراهی راهبردی که پیش از شروع جنگ در ۲۸ فوریه، میزبان عبور نزدیک به یکسوم نفت جهان بود و اختلال در آن قیمت جهانی انرژی را بالا برده است.
پیامدهای اقتصادی و محبوبیت پایین این جنگ به شکستهای حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای کمک کرد و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره بازگشت به درگیریهای گسترده مواضع متناقضی ابراز کرده است. ترامپ ضمن هشدار به ایران درباره آمادگی ارتش، بیان کرد که فعالیتهای تأسیسات برنامه هستهای در کوه پیکاکس زیر نظر است و احتمال حملات گسترده جدید بسیار پایین است، زیرا جنگ از نظر نظامی عملاً به پایان رسیده است. ناو جورج واشنگتن که در ماه اوت وارد خاورمیانه شده بود، پس از فراخوانده شدن از دریای چین جنوبی این منطقه را ترک کرد؛ جایی که پیشتر ناوی دیگر به نام «یواساس آبراهام لینکلن» رکوردی بیش از ۲۴۰ روز حضور بدون وقفه در دریا را به ثبت رسانده بود.
رسانههای اسرائیلی اعلام کردند که یک آسمانخراش ۸۰ طبقه در منطقه مالی ریاض، محل استقرار دفتر مرکزی صندوق ثروت ملی عربستان، روز پنجشنبه در پی حمله موشکی نیروهای یمنی هدف قرار گرفت و نمای بیرونی و شیشههای آن آسیب دید. شاهدان عینی از شنیده شدن صدای یک انفجار مهیب در پایتخت عربستان و فروریختن شیشههای پنجرهها در چندین طبقه خبر دادند.
این ساختمان ۳۸۵ متری که متعلق به صندوق سرمایهگذاری عمومی (PIF) است، بلندترین سازه در منطقه مالی ریاض به شمار میرود. ائتلاف نظامی به سرکردگی عربستان اعلام کرد که با این تهدید موشکی مقابله کرده و بقایای موشک سقوط کرده است، اما ارزیابی خسارتهای مادی ادامه دارد. این ائتلاف همچنین از رهگیری و انهدام یک موشک کروز دیگر در مناطق جنوبی خبر داد.
این حادثه در حالی رخ داد که حدود دو هفته قبل نیز یک ساختمان اداری متعلق به شرکت آرامکو در همین منطقه بر اثر حمله نیروهای یمنی و سقوط بقایای آن دچار خسارت شده بود.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد نیروهایش به مخازن سوخت بندر چورنومورسک و سه پست برق ضربه زدهاند که مسکو گفته به مراکز لجستیکی و صنایع نظامی اوکراین برق میرساندهاند. بندر چورنومورسک مرکزی راهبردی برای صادرات و واردات اوکراین است. این اظهارنامه از سوی هیچ منبع مستقل تأیید نشده و تنها از یک طرف درگیر جنگ بیان شده است.
مسکو پستهای برق را تأمینکنندهٔ مراکز لجستیکی و کارخانههای مرتبط با دفاع توصیف کرد و گفت مخازن سوخت در بندر مورد استفادهٔ حمل و نقل نظامی و غیرنظامی قرار داشتند. هیچ اطلاعاتی دربارهٔ میزان خرابی، مختصات دقیق پستها یا اینکه آیا حملات باعث قطعی برق یا کمبود سوخت شده، منتشر نشده است. مقامهای اوکراینی تاکنون تأیید یا تکذیبی صادر نکردهاند و ادعا همچنان بدون تأیید باقی مانده است.
در جنگ جاری، هر طرف گاه آمار و اهداف را به نفع روایت خود منتشر میکند و این امر ضرورت راستیآزمایی مستقل را افزایش میدهد. از آنجا که مقامهای اوکراینی و ناظران بیطرف گزارش را تأیید نکردهاند، این اطلاعات باید صرفاً ادعای وزارت دفاع روسیه تلقی شود. میزان آسیب به زیرساختها، وقوع قطعی برق یا کمبود سوخت و واکنش اوکراین همچنان نامشخص است و هیچ منبع خارجی مستقلی این رویداد را ثبت نکرده است.
حماس در بیانیهای که حازم قاسم، سخنگوی این جنبش، منتشر کرد، اعلام کرد که حملات اخیر اسرائیل به مناطق مرکزی نوار غزه تحت هماهنگی شورای صلح تحت رهبری ترامپ و نماینده آن، نیکلای ملادینوف، صورت گرفته است. قاسم افزود که این عملیات زمینی، نقض سازمانیافته توافق آتشبس قبلی است.
وی توضیح داد که ملادینوف در بیانیه اخیر خود مواضع اسرائیل را تأیید کرده و به تکرار آنها پرداخته است. همچنین قاسم به این نکته اشاره کرد که اسرائیل به کشورهایی که بیش از یک سال پیش در نشست شرمالشیخ درباره غزه حضور داشتند، بیتوجهی میکند و تلاشهای میانجیگری و تضمینکنندگان برای تثبیت اوضاع را نادیده میگیرد.
سخنگوی حماس تاکید کرد هدف واقعی تشدید عملیات اسرائیلی، تخریب بخشهای باقیمانده نوار غزه به منظور اجرای طرح کوچ اجباری برای فلسطینیان است و برای مقابله با این طرح، اجرای تصمیمات نشست سران کشورهای عربی ضروری میباشد. او افزود که هرگونه ادامهٔ این تجاوز، بهسرعت منجر به تشدید مقاومت مردمی خواهد شد.
قاسم همچنین بیان کرد که ادامه این حملات نشاندهنده بیاعتنایی آشکار اسرائیل به قوانین بینالمللی و حقوق بشر است و خواستار حمایت بینالمللی برای جلوگیری از ادامه تخریب و ارتقای فشار بر رژیم صهیونیستی شد.
نظرسنجی از ۴۴۹ متخصص امور خارجی آمریکا شکاف حزبی قابل توجهی را در مورد یک درگیری احتمالی با ایران آشکار کرد. بر اساس نتایج، ۹۸ درصد دموکراتها و ۷۳ درصد مستقلها جنگ را اشتباه خواندند، در حالی که ۵۸ درصد جمهوریخواهان آن را درست ارزیابی کردند. این مطالعه به طور مشترک توسط دانشگاه تگزاس در آستین و شورای شیکاگو انجام شد و نشان میدهد که هویت سیاسی به شدت بر نگرشها نسبت به اقدامات نظامی در منطقه تأثیر میگذارد.
علاوه بر پرسش در مورد ایران، شرکتکنندگان در مورد تعرفهها نیز نظر دادند و همان الگوی حزبی مشاهده شد، به طوری که دموکراتها عمدتاً مخالف و جمهوریخواهان عمدتاً موافق این اقدامات بودند. همچنین، ۹۳ درصد شرکتکنندگان از نقش فعال ایالات متحده در عرصه جهانی حمایت کردند، که نشاندهنده توافق گسترده بر سر حضور جهانی آمریکا، علیرغم اختلافات بر سر سیاستهای خاص است. این یافتهها نشان میدهند که تفاوتهای ایدئولوژیک چگونه بر ارزیابیهای کارشناسان در زمینه سیاست بینالمللی تأثیر میگذارند.
نظرسنجی همچنین شکاف مشابهی را در ارزیابی موضوعات اقتصادی آشکار کرد و تأکید کرد که دیدگاههای شرکتکنندگان در زمینه سیاست بینالمللی به شدت با وابستگی حزبی آنها مرتبط است. با مشارکت ۴۴۹ حرفهای، این پژوهش نشان میدهد که در ایالات متحده، نگرشها نسبت به مسائل خارجی همچنان تحت تأثیر وابستگی حزبی قرار دارند و این امر دستیابی به اجماع در مورد مسائل بینالمللی حساس را دشوار میسازد.
در روز پنجشنبه، در جریان جلسهٔ عمومی رهبران مجمع همکاری اقتصادی آسیا‑اقیانوسیه (APEC) که در شهر شنجن چین برگزار شد، رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، اعلام کرد که آمریکا هرگونه «تنظیم عولمی» برای کنترل یا مانعسازی پیشرفت مدلهای پیشرفتهٔ هوش مصنوعی را رد خواهد کرد. به گفتهٔ ترامپ، این فناوری که توسط آمریکاییها ابداع شده است، شایستهٔ تقدیر و حفظ است و نباید با محدودیتهای قانونی که میتواند پیشرفت آن را متوقف کند، مواجه شود.
ترامپ افزود که هوش مصنوعی را «هوش فوقالعاده» مینامد و بر لزوم نظارت دقیق بر آن تأکید کرد: «باید مراقب باشیم، باید آن را ارزیابی کنیم و حفظ کنیم؛ تقریباً کاملاً خوب است، اما جنبههای منفی نیز دارد که نیاز به احتیاط شدید دارد». او پیشتر نیز بارها مخالفت خود را با هر نوع تنظیم دولتی رسمی بر این فناوری اعلام کرده و معتقد است قوانین فعلی آمریکا برای مقابله با چالشهای آن کافی است.
همزمان با این بیانیه، نشست APEC با حضور نمایندگان ۲۱ کشور حاشیهٔ اقیانوس آرام به بررسی آیندهٔ تجارت منطقهای و نوآوریهای فناوری پرداخته و در پسزمینهٔ تنشهای ژئوپولیتیکی برگزار میشود. چشمانداز جهانی نیز به سمت برگزاری نشست سهجانبهٔ بیسابقهای که رئیسجمهور چین شی جینپینگ، ترامپ و ولادیمیر پوتین در حاشیهٔ APEC برگزار میکنند، معطوف شده است؛ این رویداد مورد توجه بینالمللی برای بررسی توافقات پیرامون مهمترین منازعات جهان قرار دارد.
نخست وزیر عراق، علی الزیدی، طرحی را تصویب کرد که بر اساس آن نیروهای حزبالله عراق در منطقه جرف الصخر با واحدهای ارتش، الحشد الشعبی و پلیس انرژی جایگزین میشوند. بر اساس این طرح، دستگاه مبارزه با تروریسم در حالت آمادهباش باقی میماند و در سند امضا شده توسط رئیس هیئت الحشد الشعبی، پیشنهاد شده است که تیپهای ۷۲ و ۷۹ مسئولیت منطقه را بر عهده بگیرند.
معن الجبوری، مشاور سابق وزارت دفاع عراق، در گفتوگو با اسکای نیوز عربی گفت که انتظار تغییر استراتژیک اساسی از جایگزینی این گروه با واحدهای دیگر الحشد الشعبی ندارد، زیرا فرماندهان به یک سیستم تعلق دارند. او نگران است که اخراج گروههای مسلح به تأخیر بیفتد و به جای آن، نهادهای دولتی توانایی اداره منطقه را نیابند. الجبوری همچنین ادعا کرد که منطقه جرف الصخر به مرکزی برای سرقت نفت، تولید پهپاد و موشک، وجود زندان و قاچاق مواد مخدر تبدیل شده است و به ضبط خودرویی با ۳۵ موشک گراد در نزدیکی منطقه اشاره کرد.
این طرح با هدف کاهش تنش ارائه شده، اما تردیدهایی درباره توانایی آن برای پایان دادن به نفوذ گروههای مسلح و حل مشکلات امنیتی و اقتصادی منطقه وجود دارد. الجبوری دخالت اسماعیل قاآنی را در این توافق دخیل دانست و گفت که تنها یک یا دو گروه در چارچوب هماهنگی از تصمیمات نخستوزیر حمایت میکنند، در حالی که سایر طرفها بر حفظ نیروهای مسلح موجود اصرار دارند. به باور او، تأثیر طرح به توانایی نهادهای رسمی برای ورود، تحقیق و اعمال اختیارات در منطقه بستگی دارد و تغییر مکان نیروها یا جایگزینی فرماندهان بدون مقابله با منابع قدرت و سلاح، بحران را حل نمیکند.