فراتر از خبر،نزدیک‌تر به حقیقت
قیمت‌ها
عکس: آرشیو. رک‌های سرور در یک مرکز داده، ۲۰۱۷؛ این تصویر به شرکت Between Digital یا سرورهای آن مربوط نیست. عکس: Iqdata.center / Wikimedia Commons، مجوز CC BY-SA 4.0؛ برش ۱۶:۹.
فناوری

شرکت روس پس از افشای ردیابی کاربران سوئدی از فهرست تبلیغات اروپا حذف شد

شرکت تبلیغاتی روس Between Digital که به گزارش داگنز نیهتر از راه ۴۲۵ سایت سوئدی اطلاعات بازدیدکنندگان را می‌گرفت، از فهرست مشترک تأمین‌کنندگان تبلیغات آنلاین اروپا کنار گذاشته شد.

آیدین رادپور ۵ دقیقه مطالعه ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶

شرکت تبلیغاتی روس Between Digital، که به گزارش روزنامهٔ داگنز نیهتر (Dagens Nyheter) از راه صدها سایت پربازدید سرگرم ردیابی کاربران سوئدی بود، دوشنبه ۱۶ نوامبر از فهرست مشترک تأمین‌کنندگان تبلیغات آنلاین در اروپا کنار گذاشته شد. این فهرست را IAB، نهاد صنفی تبلیغات اینترنتی، اداره می‌کند و به نوشتهٔ همین روزنامه تقریباً همهٔ سایت‌های اروپایی که از آگهی درآمد دارند به آن تکیه می‌کنند. به این ترتیب شرکت روس دیگر نمی‌تواند از راه این سایت‌ها اطلاعات بازدیدکنندگان را بگیرد.

این تصمیم همان روزی گرفته شد که گزارش تحقیقی داگنز نیهتر منتشر شد. بر پایهٔ این گزارش، از ۴۲۵ سایت سوئدی داده به سامانه‌های Between Digital فرستاده می‌شد. در میان آن‌ها نام سرویس‌های جست‌وجوی نشانی و اطلاعات افراد مثل Eniro، Hitta.se و Ratsit، تالار گفت‌وگوی Familjeliv و چند روزنامه از جمله Göteborgs-Posten، Mitt i و Upsala Nya Tidning دیده می‌شود. روزنامه برای رسیدن به این فهرست، همهٔ حدود ۱٫۵ میلیون سایتی را که نشانی‌شان به پسوند se ختم می‌شود با یک سامانهٔ خودکار بررسی کرده است.

گوستاو کینده (Gustav Kinde)، مدیرعامل Ratsit، به این روزنامه گفت: «مهم است که کل این صنعت ته‌وتوی ماجرا را درآورد و روشن کند یک شرکت روس چطور توانسته وارد آن شود.»

ردیابی کاربران سوئدی بدون کلیک روی آگهی

بیشتر آگهی‌های اینترنتی در مزایده‌ای خودکار فروخته می‌شوند که چند هزارم ثانیه طول می‌کشد. وقتی کسی صفحه‌ای را باز می‌کند، جای آگهی به مزایده می‌رود و شرکت‌های خریدار برای قیمت‌دادن، اطلاعاتی از دستگاه بازدیدکننده می‌گیرند. چند شرکت این اطلاعات را دریافت می‌کنند، حتی اگر در پایان فقط آگهی یکی از آن‌ها نمایش داده شود و بازدیدکننده روی هیچ آگهی‌ای کلیک نکند.

آنچه به Between Digital می‌رسید نشانی IP، صفحه‌هایی که کاربر باز کرده، نوع گوشی یا رایانه، نسخهٔ مرورگر، سیستم‌عامل، تنظیم زبان و نوع اتصال اینترنت بود. در بیشتر سایت‌ها این ردیابی وقتی شروع می‌شود که بازدیدکننده در پنجرهٔ کوکی گزینهٔ «پذیرش همه» را بزند.

Eniro، Hitta.se، Ratsit و گروه رسانه‌ای NTM به داگنز نیهتر گفته‌اند از این ارتباط خبر نداشتند. شماری از شرکت‌ها هم اعلام کرده‌اند تماس با Between Digital را فوراً قطع می‌کنند و بررسی داخلی راه انداخته‌اند.

شرکتی که از مسکو اداره می‌شود

به نوشتهٔ داگنز نیهتر، Between Digital از مسکو اداره می‌شود، ترافیکش را از سرورهایی در لوکزامبورگ عبور می‌دهد و با رومن آبراموویچ، سرمایه‌دار تحریم‌شدهٔ روس، پیوند دارد. روزنامه می‌گوید یک ماه برای گرفتن پاسخ از این شرکت تلاش کرده و جوابی نگرفته است. سایت بین‌المللی شرکت هم ظاهراً از دسترس خارج شده است.

کارل هیت (Carl Heath)، پژوهشگر ارشد مؤسسهٔ پژوهشی دولتی RISE، می‌گوید این داده‌ها می‌تواند در دسترس سازمان امنیت روسیه (FSB) قرار بگیرد. او به‌ویژه به حضور سرویس‌های جست‌وجوی اطلاعات افراد در این فهرست اشاره کرد و گفت: «این‌که چه کسی دربارهٔ چه کسی جست‌وجو می‌کند، از کجا و چه زمانی، از همان چیزهایی است که می‌تواند برای یک قدرت خارجی جالب باشد.»

گزارش مدرکی ندارد که FSB واقعاً به دادهٔ کاربران سوئدی دست یافته باشد. نشانه‌ای هم نیست که شرکت رمز عبور یا اطلاعات حساب بانکی کسی را به دست آورده باشد.

نام این شرکت پیش‌تر هم مطرح شده بود. وب‌سایت امنیتی KrebsOnSecurity در اوت امسال به نقل از سرویس DecryptAds نوشت Between Digital نشانی‌ای در نیویورک اعلام کرده، اما پرداخت‌هایش به ناشران از راه آلفا بانک انجام می‌شود؛ بانکی روسی که آمریکا در سال ۲۰۲۲ تحریمش کرد. بنا بر همان گزارش، این شرکت از حدود ۵۵ هزار سایت همکار دادهٔ تبلیغاتی جمع می‌کند و چند سایت خبری نظامی آمریکا هم در میان آن‌هاست.

کاربران در سوئد چه می‌توانند بکنند

Eniro، Hitta.se و Ratsit از سرویس‌هایی‌اند که در سوئد برای پیداکردن نشانی، شماره تلفن و اطلاعات افراد به کار می‌روند و Familjeliv از تالارهای گفت‌وگوی شناخته‌شدهٔ این کشور است. کسی که این سایت‌ها را باز کرده و کوکی‌ها را پذیرفته، ممکن است اطلاعات فنی مرورگرش به این زنجیرهٔ تبلیغاتی رفته باشد؛ هرچند از روی فهرست سایت‌ها نمی‌توان گفت در هر بازدید دقیقاً چه چیزی فرستاده شده است.

طبق قواعد ادارهٔ پست و مخابرات سوئد (Post- och telestyrelsen، به اختصار PTS)، رضایت به کوکی باید داوطلبانه باشد و ردکردن آن به همان آسانیِ پذیرفتنش. مسئولیت هم با صاحبان سایت‌هاست که باید بدانند کدام واسطه‌ها و شرکت‌های تبلیغاتی به اطلاعات بازدیدکنندگانشان دسترسی دارند.

برای کم‌کردن ردیابی می‌توان در پنجرهٔ کوکی، گزینه‌های بازاریابی و نمایه‌سازی را رد کرد، کوکی‌های شخص ثالث را در تنظیمات مرورگر بست و حالت سخت‌گیرانهٔ ضدردیابی را روشن کرد که مرورگرهایی مثل فایرفاکس دارند. رضایتی را که قبلاً داده شده می‌توان در تنظیمات همان سایت پس گرفت. این کار داده‌های فرستاده‌شده را پاک نمی‌کند، اما جلوی ادامهٔ آن را می‌گیرد.

این افشاگری در هفته‌هایی منتشر شده که امنیت دیجیتال در سوئد موضوع روز است: وزیر دفاع غیرنظامی دربارهٔ خطر حملات سایبری بیشتر هشدار داده، مرکز ملی امنیت سایبری می‌گوید سوئد در شمال اروپا بیشترین دستگاه‌های متصل و آسیب‌پذیر را دارد و پلیس از اول دسامبر شناسهٔ الکترونیکی دولتی SverigeID را صادر می‌کند. دادگاه تجدیدنظر استکهلم هم به‌تازگی دستور ادارهٔ مالیات برای گرفتن داده‌های کاربران BankID را لغو کرد.

شرکت‌های سوئدی می‌گویند ارتباط را بسته‌اند، اما سرنوشت داده‌هایی که پیش‌تر فرستاده شده روشن نیست و Between Digital تاکنون به پرسش‌های داگنز نیهتر پاسخ نداده است.

منابع اصلی تحقیق
هم‌رسانی تلگرام ایکس واتس‌اپ

کنجکاوی‌تان را ادامه دهید

سه مطلب تازه از تکنونما؛ از هوش مصنوعی تا گجت‌هایی که فردا در دست شماست.

همه روایت‌های تکنونما