آمازون بیش از یک میلیارد دلار برای جوامع میزبان دیتاسنترهای آمریکا اختصاص می‌دهد

آمازون اعلام کرده است طی پنج سال آینده بیش از یک میلیارد دلار به برنامه‌های محلی در جوامعی اختصاص می‌دهد که میزبان مراکز داده این شرکت در آمریکا هستند. این تعهد تازه، علاوه بر هزینه‌های قبلی شرکت، حوزه‌هایی مانند آموزش، مهارت‌آموزی، کاهش فشار هزینه انرژی و حفاظت از منابع آب را پوشش می‌دهد و هم‌زمان با افزایش مخالفت‌های محلی با توسعه دیتاسنترها مطرح شده است.

چه چیزی اعلام شده است؟

برنامه‌ای با عنوان «Built Together» قرار است منابع مالی تازه‌ای را به مناطقی هدایت کند که زیرساخت ابری و مراکز داده Amazon Web Services در آنها ساخته یا توسعه داده می‌شوند. آمازون می‌گوید اولویت هزینه‌کرد در هر منطقه با مشارکت همان جامعه محلی تعیین می‌شود و می‌تواند از کالج‌های محلی و آموزش نیروی کار تا بهره‌وری انرژی ساختمان‌ها و پروژه‌های حفاظت از آب را دربر بگیرد.

این عدد، بودجه ساخت خود دیتاسنترها نیست؛ تعهدی جداگانه برای پروژه‌های اجتماعی و زیرساختی پیرامون آنهاست. آمازون همچنین می‌گوید در سه سال گذشته بیش از یک میلیارد دلار در برنامه‌های مشابه هزینه کرده است.

چرا حالا؟

رشد هوش مصنوعی و خدمات ابری، تقاضا برای ظرفیت پردازشی را بالا برده و هم‌زمان فشار بر شبکه برق، آب و زمین در برخی ایالت‌های آمریکا را تشدید کرده است. در رونما پیش‌تر در گزارش «برق، گلوگاه تازه هوش مصنوعی؛ رقابت به شبکه رسید» به همین محدودیت زیرساختی پرداخته شده بود.

گزارش‌های مستقل هم نشان می‌دهند توسعه سریع دیتاسنترها در بخش‌هایی از آمریکا با مقاومت محلی بر سر قبض برق، مصرف آب، مزایای مالیاتی و شفافیت توافق‌ها روبه‌رو شده است. آمازون نیز در کنار سرمایه‌گذاری تازه گفته استفاده از توافق‌های محرمانگی با نهادهای دولتی محلی را کنار می‌گذارد و اطلاعات بیشتری درباره پروژه‌ها منتشر خواهد کرد.

چه چیزی قطعی است و چه چیزی هنوز معلوم نیست؟

آمازون تعهدی بیش از یک میلیارد دلاری برای پنج سال اعلام کرده و برنامه رسمی شرکت حوزه‌های آموزش، مهارت، انرژی و آب را نام برده است. هنوز توزیع دقیق بودجه بین ایالت‌ها، معیار انتخاب پروژه‌ها، سهم هر جامعه و میزان اثر واقعی برنامه بر هزینه برق یا مصرف آب مشخص نشده است.

همچنین این تعهد به‌خودی‌خود ثابت نمی‌کند که اثرات زیست‌محیطی و شبکه‌ای دیتاسنترهای جدید جبران خواهد شد. ارزیابی آن به داده‌های پروژه‌به‌پروژه درباره مصرف برق، برداشت آب، سرمایه‌گذاری در شبکه و هزینه‌هایی که در نهایت بر مشترکان منتقل می‌شود نیاز دارد.

استدلال مخالف چیست؟

منتقدان می‌توانند بگویند یک میلیارد دلار در مقایسه با سرمایه‌گذاری چندصد میلیارد دلاری شرکت در زیرساخت دیتاسنترها رقم کوچکی است و بیشتر نقش «مجوز اجتماعی» برای توسعه سریع‌تر را دارد تا حل ریشه‌ای فشار بر شبکه و منابع. پاسخ آمازون این است که برنامه جدید مکمل تعهدهای فنی و زیرساختی شرکت است و جوامع محلی در تعیین اولویت هزینه‌کرد نقش خواهند داشت.

چه چیزی این روایت را ابطال یا تأیید می‌کند؟

سه شاخص قابل‌سنجش در ماه‌های آینده اهمیت دارد: انتشار فهرست پروژه‌ها و مبالغ محلی، داده‌های مستقل درباره اثر مراکز داده بر نرخ برق و آب، و اینکه توقف استفاده از توافق‌های محرمانگی واقعاً به افشای قراردادها و تعهدهای زیرساختی منجر شود یا نه. اگر این داده‌ها منتشر نشوند یا هزینه‌های محلی با وجود برنامه افزایش یابد، ادعای کاهش فشار بر جوامع ضعیف‌تر خواهد شد.

اثر بر ایران

اثر مستقیم فوری بر ایران وجود ندارد. اهمیت این تحول برای ایران بیشتر در سطح اقتصاد هوش مصنوعی است: هزینه برق، آب و زیرساخت فیزیکی به یکی از عوامل تعیین‌کننده مکان‌یابی ظرفیت پردازشی در جهان تبدیل شده و کشورهایی که شبکه پایدارتر و چارچوب شفاف‌تری دارند، مزیت بیشتری در جذب سرمایه دیتاسنتری خواهند داشت.