بلاروس ۱۵ زندانی را پس از گفت‌وگو با فرستاده آمریکا عفو کرد؛ ۸۸۳ زندانی سیاسی همچنان در بند
الکساندر لوکاشنکو با فرمانی ۱۵ زندانی را عفو کرد؛ ۱۰ نفر زن هستند و دولت بلاروس می‌گوید ۱۳ نفر به جرائم «افراط‌گرایانه» محکوم شده بودند. گروه حقوق بشری ویاسنا همچنان ۸۸۳ زندانی سیاسی را ثبت کرده است.
جان کوئل، فرستاده آمریکا در مذاکرات با مینسک؛ تصویر آرشیوی از سپتامبر ۲۰۲۶. منبع: The Independent.
الکساندر لوکاشنکو، رئیس‌جمهور بلاروس، با فرمانی ۱۵ زندانی دیگر را عفو کرده است؛ اقدامی که چند روز پس از گفت‌وگوهای دولت او با جان کوئل، فرستاده دونالد ترامپ، انجام شد. دفتر ریاست‌جمهوری بلاروس می‌گوید ۱۰ نفر از عفوشدگان زن هستند و ۱۳ نفر به جرائمی که حکومت «ماهیت افراط‌گرایانه» می‌نامد محکوم شده بودند.
در این خبر بین‌المللی می‌خوانید
هم‌زمان، مرکز حقوق بشری ویاسنا گزارش کرده است که ۱۳ زندانی سیاسی در این عفو آزاد شده‌اند و فهرست زندانیان سیاسی بلاروس همچنان صدها نفر را شامل می‌شود. The Independent با استناد به ویاسنا تعداد زندانیان سیاسی باقی‌مانده را ۸۸۳ نفر گزارش کرده است.
چه کسانی آزاد شده‌اند؟
جزئیات کامل اسامی همه ۱۵ نفر در نخستین گزارش‌ها منتشر نشده است. دولت بلاروس تأکید کرده عفو پس از درخواست‌های بخشش و ابراز پشیمانی انجام شده است. این ادبیات بخشی از چارچوب رسمی مینسک برای آزادی محکومان است و با توصیف گروه‌های حقوق بشری از وضعیت آنها تفاوت دارد.
ویاسنا می‌گوید ۱۳ نفر از آزادشدگان زندانی سیاسی بوده‌اند. تفاوت میان عدد ۱۵ اعلام‌شده توسط دولت و ۱۳ زندانی سیاسی در گزارش ویاسنا به این معناست که نباید همه ۱۵ نفر را بدون سند «زندانی سیاسی» توصیف کرد.
نقش مذاکرات با آمریکا چیست؟
جان کوئل طی بیش از یک سال با دولت لوکاشنکو درباره آزادی زندانیان و کاهش بخشی از فشارهای آمریکا مذاکره کرده است. در دوره‌های قبلی، صدها فعال، روزنامه‌نگار، وکیل و چهره مخالف آزاد شده‌اند و واشینگتن نیز در مقابل برخی محدودیت‌ها و تحریم‌ها را تعدیل کرده است.
در سفر هفته گذشته کوئل، ۲۵ نفر آزاد شدند. پیش‌تر نیز در ماه مارس گروه بسیار بزرگ‌تری از زندانیان آزاد شده بود. این روند نشان می‌دهد پرونده زندانیان به یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوی محدود میان واشینگتن و مینسک تبدیل شده است.
روند آزادی‌ها در ماه‌های اخیر
عفو تازه یک رویداد منفرد نیست. در سفر هفته گذشته جان کوئل، ۲۵ نفر دیگر آزاد شدند و در ماه مارس نیز یک موج بزرگ‌تر آزادی زندانیان انجام شد. همین توالی نشان می‌دهد دو طرف از آزادی زندانیان به‌عنوان یکی از معدود پرونده‌های قابل معامله در رابطه‌ای استفاده می‌کنند که هنوز در بیشتر حوزه‌ها پرتنش است.
در عین حال، اختلاف بر سر سرعت و دامنه این روند باقی است. واشینگتن آزادی‌های بیشتر را بخشی از مسیر کاهش فشار می‌بیند، در حالی که مینسک انتظار امتیازهای ملموس‌تر اقتصادی و تحریمی دارد. همین عدم تقارن توضیح می‌دهد چرا هر مرحله آزادی معمولاً با مذاکره تازه درباره تحریم‌ها و دارایی‌های مسدودشده همراه می‌شود.
آیا این به معنای پایان سرکوب سیاسی است؟
خیر. دولت لوکاشنکو وجود «زندانی سیاسی» را رد می‌کند و محکومان را بر اساس قوانین کیفری داخلی توصیف می‌کند. در مقابل، ویاسنا و دیگر نهادهای حقوق بشری بسیاری از پرونده‌ها را ناشی از فعالیت سیاسی، رسانه‌ای یا اعتراض مسالمت‌آمیز می‌دانند.
عدد ۸۸۳ زندانی سیاسی که ویاسنا ثبت کرده نشان می‌دهد حتی پس از موج‌های عفو، موضوع بازداشت مخالفان حل نشده است. بنابراین آزادی ۱۵ نفر را می‌توان یک تحول دیپلماتیک مشخص دانست، اما نه نشانه پایان اختلاف بنیادین درباره وضعیت حقوق بشر در بلاروس.
لوکاشنکو چه می‌خواهد؟
یکی از اهداف آشکار مینسک کاهش انزوای بین‌المللی و سبک‌ترشدن تحریم‌های اقتصادی است. بلاروس به‌ویژه به صادرات پتاس و دسترسی مالی اهمیت می‌دهد. گزارش‌ها همچنین می‌گویند لوکاشنکو خواستار آزادشدن ده‌ها میلیون دلار دارایی مسدودشده بلاروسی در یک بانک آمریکایی شده است.
آمریکا از سوی دیگر، آزادی زندانیان و کاهش فشار بر جامعه مدنی را به‌عنوان یکی از معیارهای تعامل مطرح کرده است. این رابطه هنوز به عادی‌سازی کامل نرسیده و اتحادیه اروپا نیز مسیر خود را جداگانه دنبال می‌کند.
عامل روسیه
بلاروس نزدیک‌ترین متحد روسیه در غرب محسوب می‌شود و از آغاز جنگ اوکراین نقش مهمی در ترتیبات امنیتی مسکو داشته است. همین رابطه باعث می‌شود هر گرم‌شدن محدود روابط مینسک و واشینگتن از منظر موازنه منطقه‌ای نیز مورد توجه قرار گیرد.
با این حال شواهد فعلی برای نتیجه‌گیری درباره فاصله‌گرفتن راهبردی لوکاشنکو از مسکو کافی نیست. مذاکرات با آمریکا فعلاً بیشتر حول زندانیان، تحریم‌ها و کانال‌های دیپلماتیک محدود می‌چرخد.
مرحله بعدی چیست؟
دو شاخص مهم وجود دارد: تعداد و هویت آزادی‌های بعدی و نوع امتیاز تحریمی یا مالی که واشینگتن در مقابل ارائه می‌کند. همچنین فهرست به‌روزشده ویاسنا نشان خواهد داد که آیا تعداد زندانیان سیاسی به شکل پایدار کاهش می‌یابد یا بازداشت‌های تازه بخشی از آزادی‌ها را خنثی می‌کند.
The Independent این خبر را ساعت ۱۹:۰۸ به وقت بریتانیا در ۲۴ سپتامبر منتشر کرد؛ معادل ۲۰:۰۸ به وقت سوئد و داخل بازه یک‌ساعته این اجرای رونما.
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرمطالب مرتبط
اروپا · ۱۱ آبان ۱۴۰۵سود رایان‌ایر را پیش‌خرید سوخت نجات داد؛ هزینه جنگ ایران سال آینده به بلیت و دستمزد می‌رسد
اروپا · ۱۱ آبان ۱۴۰۵ایلیانا یوتووا با حدود ۵۸ درصد آرا در دور دوم انتخابات بلغارستان پیروز شد
بریتانیا · ۱۱ آبان ۱۴۰۵