
آژانس انرژی: تولید روزانه نفت ایران در اکتبر به ۱٫۸۶ میلیون بشکه رسید
آژانس بینالمللی انرژی تولید نفت خام ایران در اکتبر ۲۰۲۶ را روزانه ۱٫۸۶ میلیون بشکه برآورد کرد؛ ۸۰ هزار بشکه کمتر از سپتامبر. مقایسه با مصرف پالایشگاهها مستقلاً تأیید نشده است.
تصویر آرشیوی تأسیسات نفتی جزیره خارگ در سال ۲۰۲۲؛ عکاس: رضا حاتمی / تسنیم؛ منبع: Wikimedia Commons؛ مجوز بازنشر CC BY 4.0؛ این عکس وضعیت تولید نفت ایران در اکتبر ۲۰۲۶ را نشان نمیدهد.
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش بازار نفت ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ برآورد کرد ایران در ماه اکتبر روزانه ۱٫۸۶ میلیون بشکه نفت خام تولید کرده است. این رقم در جدول رسمی آژانس برای سپتامبر ۱٫۹۴ میلیون بشکه در روز ثبت شده بود؛ بنابراین تولید برآوردی اکتبر نسبت به ماه قبل حدود ۸۰ هزار بشکه در روز، معادل نزدیک به ۴٫۱ درصد، کاهش یافته است.
در این خبر اقتصادی میخوانید
این آمار یک برآورد آژانس است، نه اعلام رسمی میزان تولید از سوی وزارت نفت ایران. جدول منتشرشده در گزارش نوامبر، برای ایران میزان تولید ماهانه، ظرفیت پایدار و وضعیت آن در اوپکپلاس را نشان میدهد، اما در بخش عمومی این گزارش عدد قابل اتکایی برای مصرف کنونی پالایشگاههای داخل ایران ارائه نمیکند.
تولید واقعی با ظرفیت پایدار متفاوت است
در همان جدول آژانس، ظرفیت تولید پایدار ایران ۳٫۸ میلیون بشکه در روز برآورد شده است. این شاخص نشاندهنده سطحی است که به تعریف آژانس، در شرایط لازم میتوان ظرف ۹۰ روز به آن رسید و برای مدتی ادامه داد؛ با تولید واقعی یک ماه و همچنین با تولید واقعی پیش از جنگ یکسان نیست. تولید ثبتشده اکتبر حدود ۴۹ درصد این ظرفیت برآوردی است، اما از این مقایسه نمیتوان بهتنهایی نتیجه گرفت که تولید ایران «نصف میزان پیش از جنگ» بوده است.
ارقام سپتامبر و اکتبر نیز نشاندهنده روندی کوتاهمدتاند. برای محاسبه افت تولید نسبت به دوره پیش از جنگ باید تولید واقعی همان دوره و تفاوت روشهای آماری را جداگانه مشخص کرد. ظرفیت اسمی یا پایدار جای چنین مبنایی را نمیگیرد.
بازار جهانی همزمان چه مسیری داشت؟
آژانس در بخش عمومی گزارش نوامبر نوشت عرضه جهانی نفت در اکتبر نسبت به سپتامبر ۲٫۳ میلیون بشکه در روز افزایش یافت و به ۱۰۵٫۴ میلیون بشکه در روز رسید. این رشد جهانی به معنای افزایش تولید ایران نبود؛ جدول تفکیکی آژانس نشان میدهد برآورد تولید ایران در همین فاصله کاهش یافته است.
در گزارش همچنین آمده است صادرات نفت کشورهای حوزه خلیج فارس، بهاستثنای عمان، در اکتبر به ۱۸٫۴ میلیون بشکه در روز رسید؛ رقمی که همچنان ۲۶ درصد پایینتر از سطح پیش از جنگ بود. این رقم جمع منطقهای است و نباید آن را به میزان صادرات ایران تعبیر کرد. آژانس تحولات بازار را در زمینه جنگ، اختلال حملونقل دریایی و تغییر جریان صادرات منطقه توضیح میدهد، اما بر اساس ارقام عمومی گزارش نمیتوان سهم هر عامل را در افت تولید ایران بهطور قطعی تعیین کرد.
آمار مصرف پالایشگاههای ایران هنوز نیازمند سند جداگانه است
اینکه تولید اکتبر ایران کمتر از خوراک مصرفی پالایشگاههای این کشور در دورهای پیشین بوده، به دادههای مستقل و همدوره درباره مصرف پالایشگاهها نیاز دارد. بخش عمومی گزارش نوامبر آژانس چنین مقایسهای را ارائه نمیکند. به همین دلیل این گزاره تا زمان دسترسی و تطبیق با گزارش اولیه وزارت نفت یا آمار قابل استناد پالایشگاهها، یافته تأییدشده این خبر نیست.
برای سنجش وضعیت ماههای بعد نیز باید گزارشهای دورهای تولید نفت خام، میزان خوراک واقعی پالایشگاهها و آمار صادرات را جداگانه دنبال کرد؛ این سه متغیر، با وجود ارتباط اقتصادی، یک شاخص واحد نیستند.
یادداشت اصلاح تحریریه ـ ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶: نسخه اولیه این خبر، مقایسه تولید با دوره پیش از جنگ و مصرف پالایشگاهها را بدون دسترسی به سند اولیه کافی مطرح کرده بود. این متن پس از مراجعه مستقیم به گزارش آژانس بینالمللی انرژی بازنویسی شد؛ مقایسه تأییدنشده حذف شد و منبع و تصویر فاقد اعتبار مستند بازنشر جایگزین شدند.
منابع
- منبع رسمی International Monetary Fund (IMF)
- منبع رسمی مرکز آمار ایران
- منبع رسمی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
- منبع تکمیلی آژانس بینالمللی انرژی، گزارش بازار نفت نوامبر ۲۰۲۶، ۱۳ نوامبر — جدول تولید نفت ایران در سپتامبر و اکتبر
- منبع تکمیلی آژانس بینالمللی انرژی، گزارش بازار نفت اکتبر ۲۰۲۶ — مقایسه گزارش ماه پیش
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در انرژی
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










