
دو مقام ایرانی از نگرانی تهران دربارهٔ ناآرامی در پی کمبود گاز میگویند
دو مقام ایرانی میگویند با نزدیکشدن زمستان و کمبود گاز، نگرانی از ناآرامی بالا رفته است؛ کسری گاز حدود ۴۳۰ میلیون مترمکعب اعلام شده است.
تصویر آرشیوی: عابران در خیابانی در تهران، ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶. عکس: ابدین طاهرکناره/EPA. این عکس مربوط به رویداد امروز نیست و برای نمایش فضای معیشتی گزارش انتخاب شده است.
دو مقام ایرانی میگویند با نزدیکشدن زمستان و تشدید کمبود گاز، نگرانی از ناآرامی اجتماعی در رأس حکومت بالا گرفته است. یک مقام ارشد و یک مقام امنیتی که نامشان منتشر نشده، دوشنبه ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ گفتند احتمال کمبود سوخت و کمشدن توان مردم برای تحمل فشار اقتصادی، رهبران را نگران کرده است. با این حال، نشانهای از آمادگی تهران برای عقبنشینی در مقابل واشنگتن دیده نمیشود.
در این خبر اقتصادی میخوانید
دولت هم هفتهٔ گذشته هشدار داده بود که کمبود گاز در زمستان امسال از سالهای قبل شدیدتر است و بیشتر مناطق کشور را درگیر میکند. علت را آسیبدیدن تأسیسات فرآورش گاز در حملات آمریکا اعلام کرده بود. در کنار این، اقتصاد ایران زیر فشار محاصرهٔ دریایی، تورم و گرانی است.
کمبود گاز چقدر است و از کجا میآید؟
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، کسری گاز زمستان را حدود ۴۳۰ میلیون مترمکعب اعلام کرده است؛ سال گذشته این رقم حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب بود. بازهٔ زمانی این دو عدد روشن نشده است، پس نمیشود آنها را روزانه یا فصلی خواند.
شرکت ملی گاز ایران میگوید چهار تأسیسات فرآورش گاز در مراحل نخست جنگ آسیب دیده و تعمیر آنها ادامه دارد. ایران از بزرگترین تولیدکنندگان گاز طبیعی جهان است و سهمی از بزرگترین میدان گازی دنیا دارد، اما سالهاست در تأمین مصرف داخلی مشکل دارد. فرسودگی تجهیزات و زیرساخت، تحریمها و حالا خسارت جنگی این مشکل را بدتر کرده است.
به گفتهٔ مقام ارشد ایرانی، اقدامهای فعلی از راهحلهای کوتاهمدت فراتر نمیرود و برای مدیریت کمبود زمستان نشستهای مکرر برگزار میشود. منبع ارشد دیگری میگوید تهران برای واردات گاز از روسیه مذاکره میکند؛ این موضوع تأیید رسمی نشده است. سعید لیلاز، تحلیلگر ایرانی، میگوید بحران گاز میتواند بسیار جدی شود، اما مقامها تدبیرهایی اندیشیدهاند. او در بدترین حالت، قطع موقت گاز برخی صنایع را محتمل میداند و میگوید کشور هنوز به آن مرحله نرسیده است.
اما نگرانی مقامها فقط به گاز برنمیگردد؛ کمبود گاز بر فشارهای دیگری سوار شده است.
بیشتر بخوانید: وزارت نیرو از دشوارتر شدن تأمین سوخت نیروگاهها در زمستان خبر داد
چرا نگرانی از ناآرامی بالا گرفته است؟
جنگ از ۲۸ فوریهٔ گذشته با حملات آمریکا و اسرائیل آغاز شد و به گفتهٔ منابع این خبر، تورم را بالا برده و میلیونها شغل را از بین برده است. محاصرهٔ بندرها و خسارت به زیرساختها هم فعالیت اقتصادی را کم کرده است.
مقام ارشد میگوید شرایط زندگی سختتر شده و فشارهای انباشته میتواند به ناآرامی برسد؛ او وضع را «آتشی زیر خاکستر» توصیف کرده است. مقام امنیتی هم میگوید دستگاههای اطلاعاتی داخلی نشانههای هر حرکت مخالف را زیر نظر دارند و باور دارند آمریکا ممکن است بخواهد اعتراضهای خیابانی را دامن بزند. این ادعا دربارهٔ نیت آمریکا مستقل تأیید نشده است.
از آغاز جنگ، اعتراض برجستهٔ ضدحکومتی در ایران دیده نشده است. با این همه، نگرانی امنیتی باقی است، چون زمستان گذشته اعتراضهای گستردهای در کشور رخ داد. لیلاز محاصرهٔ کنونی را شدیدترین محاصرهای میداند که ایران از انقلاب ۱۳۵۷ تجربه کرده است.
پس پرسش بعدی این است که این فشار در خانهها و کارگاهها چه شکلی دارد.
بیشتر بخوانید: چرا جنگ دوباره با ایران هنوز آغاز نشده است؟ حساب برق، نفت و رهگیرها
مردم و کسبوکارها چه میگویند؟
برخی ایرانیها به گرمایش برقی روی آوردهاند، هرچند گران است. امین شعبانی، فروشنده در یک شرکت وسایل گرمایشی در تهران، میگوید مشتریها حالا بیشتر سراغ محصولات برقی میروند، اما قیمتها هر دو گزینه را برای بسیاری از خانوادهها گران کرده است. او حملههای ماههای گذشته به نیروگاهها را عامل نگرانی از تأمین گرمایش میداند.
سید احمد سیدی، دستفروش، میگوید با قطع گاز مجبور است کارش را تعطیل کند و به خانه برگردد. مینا لهراسبی، ۶۵ ساله و کارگر کارخانهٔ برنج نزدیک ساحل خزر، میگوید ادامهٔ جنگ و گرانی زندگی را سختتر کرده و امیدوار است جنگ تمام شود.
روایتها یکدست نیست. رضا، ۴۵ ساله و ساکن ارومیه، میگوید خانوادهاش برای پیشگیری سه بخاری برقی خریده است. زهرا حسینی، کارمند یک شرکت غذایی در تبریز، میگوید تورم و گرانی فعلاً بار سنگینتری از احتمال کمبود سوخت است.
بیشتر بخوانید: جنگ دو سردار برای مذاکره با آمریکا و مردمی که نان ندارند
چه چیزی هنوز تأیید نشده است؟
نام دو مقام ایرانی اعلام نشده و گفتههایشان را نمیتوان مستقل سنجید. بازهٔ زمانی ارقام ۴۳۰ و ۳۰۰ میلیون مترمکعب مشخص نیست. دربارهٔ مذاکره با روسیه برای واردات گاز فقط یک منبع ارشد ایرانی سخن گفته و توافق یا مقدار واردات اعلام نشده است. قطع گاز صنایع هم فقط سناریوی بدترین حالت یک تحلیلگر است و تصمیمی دربارهٔ آن اعلام نشده.
وزیر اقتصاد ایران روز ۱۴ نوامبر گفته بود تهدیدهای آمریکا بیاثر است و تجارت خارجی کشور رشد میکند. این روایت با گفتههای این دو مقام یکسان نیست و دربارهٔ تفاوتشان توضیحی در دست نیست.
پس تصویر این است: گاز زمستان کم است، اقتصاد زیر فشار است و دو مقام ایرانی میگویند حکومت از شعلهور شدن این فشار نگران است. اندازهٔ دقیق کسری، راه جبران آن و واکنش مردم هنوز روشن نیست و باید در هفتههای سرد پیشرو دید.
منابع
منبع خارجی مستقلی برای این مطلب ثبت نشده است.
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در اقتصاد
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.








