فراتر از خبر،نزدیک‌تر به حقیقت
قیمت‌ها
تصویر همراه گزارش منبع دربارهٔ اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا در کاخ سفید
تکنونما

ترامپ شرکت‌های آمریکایی را به مالیات سنگین برای دیتاسنتر در خارج تهدید کرد

دونالد ترامپ گفت شرکت‌های آمریکایی یا باید از ساخت دیتاسنتر در خارج منع شوند یا مالیات عظیمی بپردازند؛ جزئیات این طرح هنوز اعلام نشده است.

شهاب امینی ۵ دقیقه مطالعه ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، جمعه ۲۹ آبان (۲۰ نوامبر) در کاخ سفید گفت شرکت‌های آمریکایی یا باید از ساخت دیتاسنتر در خارج از کشور منع شوند یا برای این کار «مالیات عظیمی» بپردازند. دیتاسنتر یا مرکز داده، ساختمانی پر از رایانه‌های قدرتمند است که هوش مصنوعی، ذخیره‌سازی ابری و بخش بزرگی از اینترنت روی آن‌ها اجرا می‌شود.

این اعلام وسط یک نشست خبری مطرح شد و بنا بر گزارش‌ها برای کارکنان خود او هم تازگی داشت. تا این لحظه روشن نیست این مالیات چطور محاسبه می‌شود و از چه کسی گرفته می‌شود. پس فعلاً با یک تهدید سیاسی روبه‌رو هستیم، نه با قانونی که اجرا شده باشد.

ترامپ این سیاست را وسط نشست خبری چگونه مطرح کرد؟

بنا بر گزارش‌ها، ترامپ پیش از اعلام این سیاست گفت برای دیتاسنترها «سخت می‌جنگیم». بعد اضافه کرد هنوز با کارکنان خودش هم دربارهٔ آن حرف نزده و آن‌ها همین حالا، چون در سالن حضور دارند، خبردار می‌شوند. این جمله نشان می‌دهد تصمیم از مسیر همیشگی کارشناسی نگذشته است.

او گفت آمریکا جاهای زیادی دارد که انرژی و زیرساخت کافی برای میزبانی این مراکز دارند و این مراکز را «دارایی‌های عظیم» خواند. به گفتهٔ او اگر شرکت‌ها اصرار دارند در خارج بسازند، می‌توانند؛ اما باید مالیات سنگینی بپردازند. دو واژهٔ «منع» و «مالیات» در گزارش‌ها کنار هم آمده‌اند و معلوم نیست ترامپ دقیقاً کدام را در نظر دارد یا هر دو را.

این سخنان یک روز پس از دیدار سه‌جانبهٔ ترامپ در چین با روسای‌جمهور چین و روسیه مطرح شد. او در همان نشست خبری دربارهٔ هوش مصنوعی هم صحبت کرد و از عبارت «هوش فوق‌العاده» برای توصیف پیشرفت‌های این حوزه استفاده کرد. برای فهمیدن اینکه این تهدید چه کسانی را هدف می‌گیرد، باید دید شرکت‌های آمریکایی تا امروز چه ساخته‌اند.

بیشتر بخوانید: استرالیا و چین دربارهٔ آغاز گفت‌وگوی رسمی هوش مصنوعی توافق کردند

شرکت‌های آمریکایی تا امروز کجا دیتاسنتر ساخته‌اند و چرا؟

غول‌های فناوری آمریکا، از جمله آلفابت (شرکت مادر گوگل)، آمازون، متا، مایکروسافت و اوراکل، از پیش در کشورهای دیگر هم دیتاسنتر ساخته‌اند. شرکت‌های تخصصی‌تری مثل اکوینیکس و دیجیتال ریلتی هم شبکه‌های گستردهٔ بین‌المللی دارند. پس اگر سیاست ترامپ اجرا شود، احتمالاً روی ساخت‌وسازهای آیندهٔ این شرکت‌ها اثر می‌گذارد؛ اما معلوم نیست مراکز موجود را هم شامل شود.

دلیل ساخت بیرون از آمریکا ساده است. مشتری‌ها می‌خواهند خدمات ابری و هوش مصنوعی را از جایی بگیرند که نزدیک خودشان باشد؛ فاصلهٔ کمتر یعنی پاسخ سریع‌تر. گاهی هم قانون یک کشور می‌گوید داده‌ها باید داخل همان کشور بمانند و شرکت برای رعایت این الزام ناچار است محلی بسازد. هوش مصنوعی برای آموزش و اجرا هم به هزاران تراشه نیاز دارد و این تراشه‌ها جایی جز دیتاسنتر کار نمی‌کنند.

اثر این تهدید همین حالا هم در ذهن سرمایه‌گذاران دیده می‌شود. بنا بر گزارش‌های اروپایی، پروژهٔ هوش مصنوعی ۵۰ میلیارد یورویی کرواسی ممکن است بعد از این اظهارات با ابهام تازه‌ای روبه‌رو شود، چون کاخ سفید هنوز توضیح نداده این اقدام‌ها چگونه کار می‌کنند. اما چرا ترامپ می‌خواهد این مراکز در خاک خودش بمانند، وقتی در خود آمریکا هم همه از آن‌ها راضی نیستند؟

بیشتر بخوانید: انویدیا و مایکروسافت همکاری هوش مصنوعی در Azure را گسترش دادند

چرا ساخت دیتاسنتر در خود آمریکا هم پرحاشیه است؟

بنا بر نظرسنجی‌ای که در گزارش‌ها آمده، ۶۴ درصد رأی‌دهندگان ثبت‌نام‌شده با وجود دیتاسنتر هوش مصنوعی در شعاع ۱۰ مایلی (حدود ۱۶ کیلومتری) خانه‌هایشان مخالف‌اند و فقط ۱۳ درصد از آن حمایت می‌کنند. گزارش‌ها می‌گویند رأی‌دهندگان این بی‌میلی را بارها نشان داده‌اند، حتی از راه رأی. نگرانی اصلی مردم محلی بالا رفتن قیمت برق، آلودگی و مصرف آب است، چون دیتاسنتر برای کار کردن و خنک ماندن به برق و آب زیادی نیاز دارد.

همین فشار قبلاً هم دولت را به واکنش واداشته بود. ۴ مارس ۲۰۲۶ ترامپ شرکت‌های فناوری را به کاخ سفید دعوت کرد تا متعهد شوند برای دیتاسنترهایشان خودشان برق تولید کنند. طبق این تعهد، شرکت‌ها پذیرفتند منابع برق تازه بسازند یا بخرند و هزینهٔ ارتقای زیرساخت را هم بپردازند. کارشناسان آن زمان گفتند این توافق در سطح فدرال احتمالاً قابل اجبار نیست.

پس دولت از یک طرف می‌خواهد این مراکز در آمریکا بمانند و از طرف دیگر باید به مردمی جواب بدهد که نمی‌خواهند آن‌ها را کنار خانه‌شان ببینند. با این همه، بخش مهمی از ماجرای تازه هنوز بی‌پاسخ است.

بیشتر بخوانید: آمازون بیش از یک میلیارد دلار برای جوامع میزبان دیتاسنترهای آمریکا اختصاص می‌دهد

از جزئیات این مالیات تا امروز چه چیزی اعلام نشده است؟

اعلام نشده که نرخ مالیات چقدر است، چه کسی آن را می‌پردازد و از چه تاریخی شروع می‌شود. معلوم نیست مراکز ساخته‌شده یا در دست ساخت هم شامل می‌شوند یا فقط پروژه‌های تازه. همچنین گفته نشده این تصمیم با دستور اجرایی دولت می‌آید یا باید از کنگره بگذرد. روشن هم نیست اگر شرکتی ظرفیت دیتاسنتر را از یک اپراتور محلی در کشور دیگر اجاره کند، مشمول می‌شود یا نه.

بخشی از گزارش‌ها این تصمیم را به رقابت با چین ربط داده‌اند، اما این توضیح در همهٔ روایت‌ها نیامده و نمی‌شود آن را دلیل رسمی دانست. بنا بر گزارش، کاخ سفید تا امروز سازوکار طرح را توضیح نداده است.

خلاصه اینکه ترامپ یک تهدید اعلام کرده است: ساخت دیتاسنتر در خارج یا ممنوع می‌شود یا مالیات سنگین دارد. شرکت‌های بزرگ آمریکایی پیش‌تر هم در کشورهای دیگر ساخته‌اند، مردم آمریکا هم این مراکز را کنار خانه‌هایشان نمی‌خواهند و جزئیات اجرایی هنوز منتشر نشده است. تا وقتی نرخ، دامنه و مسیر قانونی روشن نشود، این خبر بیشتر یک جهت‌گیری سیاسی است تا یک قاعدهٔ مالیاتی.

بیشتر بخوانید: نروژ اتصال جدید دیتاسنترها به شبکه برق را موقتاً محدود کرد؛ استثناها و جزئیات تصمیم

منابع اصلی تحقیق

سوالات متداول

ترامپ دقیقاً درباره دیتاسنترهای خارج از آمریکا چه گفت؟

بنا بر گزارش‌ها، او جمعه ۲۰ نوامبر در کاخ سفید گفت شرکت‌های آمریکایی یا باید از ساخت دیتاسنتر در خارج از کشور منع شوند یا برای این کار «مالیات عظیمی» بپردازند.

دیتاسنتر چیست و چرا مهم است؟

دیتاسنتر یا مرکز داده ساختمانی پر از رایانه‌های قدرتمند است که هوش مصنوعی، ذخیره‌سازی ابری و بخش بزرگی از اینترنت روی آن اجرا می‌شود. هوش مصنوعی برای آموزش و اجرا به هزاران تراشه نیاز دارد که در این مراکز قرار می‌گیرند.

کدام شرکت‌ها در خارج از آمریکا دیتاسنتر ساخته‌اند؟

آلفابت، آمازون، متا، مایکروسافت و اوراکل از پیش در کشورهای دیگر دیتاسنتر ساخته‌اند. شرکت‌هایی مانند اکوینیکس و دیجیتال ریلتی هم شبکه‌های بین‌المللی گسترده دارند.

چرا شرکت‌ها دیتاسنتر را در کشورهای دیگر می‌سازند؟

مشتری‌ها می‌خواهند خدمات را از جایی نزدیک خودشان بگیرند تا پاسخ سریع‌تر باشد. گاهی هم قانون یک کشور می‌گوید داده‌ها باید داخل همان کشور بمانند.

آیا این مالیات از همین حالا اجرا می‌شود؟

نه. نرخ مالیات، کسی که باید آن را بپردازد، تاریخ شروع و مسیر قانونی آن هنوز اعلام نشده است. بنا بر گزارش‌ها، کاخ سفید هنوز سازوکار این طرح را توضیح نداده است.

هم‌رسانی تلگرام ایکس واتس‌اپ

کنجکاوی‌تان را ادامه دهید

سه مطلب تازه از تکنونما؛ از هوش مصنوعی تا گجت‌هایی که فردا در دست شماست.

همه روایت‌های تکنونما