اعتراض مسکن در اسپانیا به ۵۰ شهر رسید؛ ۷۰ هزار نفر در مادرید

اعتراض به بحران مسکن در اسپانیا روز شنبه ۳ اکتبر از مادرید فراتر رفت و به ده‌ها شهر کشیده شد. برآورد رسمی نمایندگی دولت در مادرید از حضور حدود ۷۰ هزار نفر در پایتخت خبر می‌دهد، در حالی که برگزارکنندگان رقم بسیار بالاتری اعلام کرده‌اند. این موج اعتراضی یک روز پس از رد دو فرمان اضطراری دولت درباره اجاره و حمایت از مستأجران در پارلمان شکل گرفت و اکنون بحث «اعتصاب عمومی برای مسکن» را به مرحله‌ای جدی‌تر رسانده است.

چه چیزی تازه شده است؟

چهار ستون از معترضان ظهر شنبه از نقاط مختلف مادرید به سمت میدان سیبلس حرکت کردند. هم‌زمان تجمع‌هایی در بیش از ۵۰ شهر اسپانیا برگزار شد. شعار محوری بسیاری از راهپیمایی‌ها نه فقط کاهش اجاره، بلکه فشار برای تغییر سیاست مسکن، جلوگیری از اخراج مستأجران و محدودکردن قدرت صندوق‌های بزرگ و مالکان عمده بود.

نمایندگی دولت در مادرید شمار شرکت‌کنندگان در پایتخت را حدود ۷۰ هزار نفر اعلام کرد. اتحادیه مستأجران، برگزارکننده اصلی، رقم ۵۰۰ هزار نفر را مطرح کرده است. رونما رقم رسمی را مبنای گزارش قرار می‌دهد و رقم برگزارکنندگان را به‌عنوان ادعای طرف سازمان‌دهنده جداگانه ذکر می‌کند.

چرا اعتراض‌ها حالا بزرگ‌تر شد؟

جرقه تازه اعتراض‌ها به رد دو فرمان دولت در کنگره برمی‌گردد؛ بسته‌ای که شامل اقداماتی برای تمدید خودکار برخی قراردادهای اجاره، سقف‌گذاری بر بعضی اجاره‌ها و محدودکردن نقش برخی صندوق‌های سرمایه‌گذاری در خرید مسکن بود. رونما پیش‌تر در گزارش «پارلمان اسپانیا بسته اضطراری مسکن را رد کرد» جزئیات آن رأی‌گیری را پوشش داده بود.

عامل دوم، اخراج «ماریکرمن آباسکال»، زن ۸۷ ساله مادریدی، از خانه‌ای بود که دهه‌ها در آن زندگی کرده بود. این پرونده در هفته‌های اخیر به نمادی از بحران اجاره تبدیل شد و موجی از اعتراض و اردوهای خیابانی را در پایتخت به راه انداخت.

فشار از خیابان به سمت اعتصاب عمومی می‌رود

اتحادیه مستأجران گفته است با تشکل‌های کارگری برای بررسی اعتصاب عمومی گفت‌وگو می‌کند. در مادرید، بنر اصلی راهپیمایی با عبارت «به سوی اعتصاب عمومی» حمل شد. هنوز تاریخ قطعی و مشترکی برای اعتصاب سراسری اعلام نشده و این بخش از تحولات در مرحله سازمان‌دهی و مذاکره است.

خواسته‌های مطرح‌شده میان گروه‌های مختلف یکسان نیست. کاهش شدید اجاره‌ها، قراردادهای بلندمدت‌تر، توقف اخراج بدون جایگزین، کنترل بیشتر بر خرید مسکن توسط صندوق‌های بزرگ و افزایش مسکن قابل‌دسترس از جمله محورهای اصلی‌اند. برخی جریان‌ها مطالبات تندتری مانند مصادره یا محدودیت‌های بسیار سخت برای مالکان نهادی را مطرح می‌کنند.

در شهرهای دیگر چه گذشت؟

بخش عمده تجمع‌ها آرام گزارش شد، اما در والنسیا درگیری میان بخشی از معترضان و پلیس رخ داد و نیروهای امنیتی از ابزارهای ضدشورش استفاده کردند. طبق گزارش رسانه‌های اسپانیایی، بخشی از معترضان وارد محوطه شهر هنرها و علوم شدند و سپس خارج شدند. در مقابل، برخی تجمع‌های برنامه‌ریزی‌شده در بارسلونا و اطراف آن به‌دلیل بارندگی شدید لغو یا به زمان دیگری موکول شد.

مسئله اصلی فقط اجاره نیست

بحران مسکن در اسپانیا حاصل ترکیب چند عامل است: عرضه محدود در شهرهای بزرگ، رشد تقاضای اجاره، فشار گردشگری و اجاره کوتاه‌مدت، افزایش قیمت خرید، ورود سرمایه‌گذاران بزرگ و شکاف میان درآمد خانوار و هزینه مسکن. به همین دلیل، اعتراض‌های تازه صرفاً واکنش به یک رأی پارلمانی نیست؛ رأی روز جمعه به محرکی برای نارضایتی انباشته تبدیل شده است.

گام بعدی را باید در سه نقطه دنبال کرد: آیا اتحادیه مستأجران و اتحادیه‌های کارگری بر سر اعتصاب سراسری به توافق می‌رسند؛ دولت آیا نسخه تازه‌ای از بسته مسکن را به پارلمان می‌برد؛ و آیا احزاب مخالف حاضر می‌شوند درباره بخشی از اقدامات اجاره‌ای عقب‌نشینی یا مذاکره کنند. تا آن زمان، خیابان به یکی از اصلی‌ترین میدان‌های فشار بر سیاست مسکن اسپانیا تبدیل شده است.