افکار عمومی آمریکا از اسرائیل فاصله گرفته، واشنگتن نه

مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، افت حمایت از اسرائیل را به «بی‌سوادی انجیلی» نسبت داده است. اما داده‌های تازه تصویر دیگری می‌سازند: نگرش آمریکایی‌ها، به‌ویژه جوانان و دموکرات‌ها، واقعاً تغییر کرده؛ در عین حال فروش سلاح، کمک سالانه و آرای کنگره هنوز از تداوم سیاست رسمی واشنگتن خبر می‌دهد. پرسش اصلی این است که این شکاف چه زمانی می‌تواند از نظرسنجی به تصمیم سیاسی برسد.

• برای نخستین‌بار از سال ۲۰۰۱، اسرائیلی‌ها در سنجش گالوپ دیگر برتری روشن در همدلی آمریکایی‌ها ندارند.
• افت حمایت فقط پدیده‌ای دموکرات نیست؛ در میان جمهوری‌خواهان زیر ۵۰ سال نیز نگاه منفی به اسرائیل افزایش یافته است.
• توضیح هاکبی درباره نقش آشنایی کمتر با کتاب مقدس، یک فرضیه فرهنگی است؛ داده‌های موجود آن را به‌عنوان علت اصلی ثابت نمی‌کنند.
• تا اینجا، تغییر افکار عمومی بیشتر در آرای اعتراضی و شکاف حزبی دیده می‌شود تا در توقف کمک نظامی یا فروش سلاح.

شکاف از کجا پیدا شد؟

اظهارات هاکبی به این دلیل مهم است که از زبان یک دیپلمات معمولی شنیده نمی‌شود. او از چهره‌های شناخته‌شده جریان مسیحیان انجیلی و یکی از مدافعان سرسخت اسرائیل در دولت دونالد ترامپ است. وقتی چنین فردی ناچار می‌شود برای کاهش حمایت عمومی توضیح پیدا کند، اصلِ تغییر دیگر به‌آسانی قابل انکار نیست. اختلاف بر سر علت و دامنه آن است.

پژوهش پیو در ماه مارس ۲۰۲۶ نشان داد ۶۰ درصد بزرگسالان آمریکایی نگاه نامساعدی به اسرائیل دارند؛ این رقم در سال ۲۰۲۵ برابر ۵۳ درصد و در سال ۲۰۲۲ فقط ۴۲ درصد بود. هم‌زمان ۵۹ درصد گفته‌اند به بنیامین نتانیاهو اعتماد کمی دارند یا اصلاً به او اعتماد ندارند. حرکت در چند سال متوالی و در نمونه‌ای ملی، از یک نوسان لحظه‌ای فراتر می‌رود.

گالوپ در فوریه ۲۰۲۶ تغییر دیگری را ثبت کرد. ۴۱ درصد پاسخ‌دهندگان گفتند با فلسطینی‌ها همدلی بیشتری دارند و ۳۶ درصد اسرائیلی‌ها را انتخاب کردند. اختلاف از نظر آماری قطعی نبود، اما اهمیت تاریخی داشت: برای نخستین‌بار از سال ۲۰۰۱ اسرائیلی‌ها در این پرسش برتری روشن نداشتند. در میان ۱۸ تا ۳۴ ساله‌ها فاصله بسیار بزرگ‌تر بود؛ ۵۳ درصد جانب فلسطینی‌ها و ۲۳ درصد جانب اسرائیلی‌ها را گرفتند.

این اعداد به معنای شکل‌گیری یک اکثریت منسجم «ضد اسرائیل» نیست. پاسخ به پرسش درباره تصویر یک کشور، اعتماد به نخست‌وزیر آن، همدلی در منازعه یا حمایت از دولت فلسطینی، چهار سنجش متفاوت است. با این حال وقتی هر چهار شاخص در یک جهت حرکت می‌کنند، کنار گذاشتن روند کلی دشوار می‌شود.

عددهایی که یک چیز را اندازه نمی‌گیرند

بحث سیاسی در واشنگتن اغلب با انتخاب یک عدد مطلوب ساده می‌شود. مدافعان اسرائیل بر حمایت پایدار جمهوری‌خواهان و شناخت پایین افکار عمومی از جزئیات سیاست خارجی تکیه می‌کنند. منتقدان بر برتری تازه همدلی با فلسطینی‌ها یا افزایش مخالفت دموکرات‌ها انگشت می‌گذارند. هر دو روایت بخشی از واقعیت را می‌گیرد و بخشی را حذف می‌کند.

نظرسنجی مشترک آسوشیتدپرس و مرکز NORC در ژوئن نیز پیچیدگی را بیشتر کرد. حدود یک‌سوم بزرگسالان گفتند اسرائیل علیه فلسطینی‌ها مرتکب نسل‌کشی شده است؛ حدود یک‌پنجم مخالفت کردند و نزدیک به نیمی گفتند نمی‌دانند. این نتیجه نشان می‌دهد زبان بسیار سنگین حقوقی وارد افکار عمومی شده، اما هنوز اجماع ایجاد نکرده است. در همان سنجش، ۵۸ درصد دموکرات‌ها گفتند آمریکا بیش از حد از اسرائیلی‌ها حمایت می‌کند؛ این رقم در ژانویه ۲۰۲۴ برابر ۴۵ درصد بود. در مقابل، ۶۰ درصد جمهوری‌خواهان سطح حمایت را مناسب می‌دانستند.

توضیح هاکبی زیر آزمون شواهد

هاکبی می‌گوید جوانان کمتر کتاب مقدس می‌خوانند و در نتیجه پیوند تاریخی و مذهبی با اسرائیل را نمی‌شناسند. این توضیح می‌تواند بخشی از تغییر در پایگاه انجیلی را توصیف کند، اما سه مشکل دارد.

نخست، کاهش حمایت در گروه‌هایی دیده می‌شود که همیشه رابطه‌شان با اسرائیل بر الهیات انجیلی استوار نبوده است: مستقل‌ها، رأی‌دهندگان یهودی منتقد نتانیاهو و بخشی از جوانان جمهوری‌خواه. پیو گزارش کرده ۶۴ درصد یهودیان آمریکایی همچنان نگاه مساعدی به اسرائیل دارند، اما ۵۶ درصد آنان به نتانیاهو اعتماد کمی دارند یا اصلاً اعتماد ندارند. این شکاف با «بی‌سوادی انجیلی» توضیح داده نمی‌شود.

دوم، زمان‌بندی تغییر با جنگ غزه، تصاویر تلفات غیرنظامی، مناقشه بر سر محدودیت کمک‌های انسانی و تداوم شهرک‌سازی هم‌زمان است. هم‌زمانی به‌تنهایی علت را ثابت نمی‌کند، اما فرضیه هاکبی نیز بدون مقایسه مستقیم میزان دینداری، مصرف رسانه‌ای، ارزیابی عملکرد جنگ و نگرش به اسرائیل، از حد یک برداشت سیاسی فراتر نمی‌رود.

سوم، داده‌ها میان حمایت از موجودیت اسرائیل و تأیید دولت فعلی آن فرق می‌گذارند. ۵۷ درصد شرکت‌کنندگان در نظرسنجی گالوپ از تشکیل دولت مستقل فلسطینی حمایت کرده‌اند. این موضع الزاماً نفی اسرائیل نیست؛ می‌تواند درخواست برای تغییر سیاست، پایان جنگ یا راه‌حل دوکشوری باشد. تبدیل همه این پاسخ‌ها به مسئله‌ای درباره کتاب مقدس، اختلاف سیاسی را به نقص فرهنگی مخاطب فرو می‌کاهد.

چرا سیاست واشنگتن هنوز عقب نرفته است؟

اگر افکار عمومی تغییر کرده، چرا سیاست رسمی هم‌چنان پایدار مانده است؟ پاسخ کوتاه این است که سیاست خارجی مستقیماً با نمودار نظرسنجی حرکت نمی‌کند. قراردادهای چندساله، شبکه کمیته‌های کنگره، روابط امنیتی دو کشور، صنعت دفاعی و هزینه انتخاباتی مخالفت با یک متحد، میان ترجیح رأی‌دهنده و تصمیم دولت فاصله می‌اندازند.

اسرائیل سالانه ۳٫۸ میلیارد دلار کمک نظامی آمریکا دریافت می‌کند. در آوریل ۲۰۲۶، سنا دو قطعنامه برای جلوگیری از فروش حدود ۴۵۰ میلیون دلار بمب و بولدوزر را با آرای ۵۹ به ۴۰ و ۶۳ به ۳۶ رد کرد. همه جمهوری‌خواهان حاضر با توقف فروش مخالفت کردند. دولت ترامپ نیز در ماه مارس فروش مهمات و پشتیبانی مرتبط را تأیید کرد. این‌ها شاخص‌های رفتاری‌اند، نه صرفاً بیانیه‌های سیاسی.

با این همه، ثبات کامل هم تصویر دقیقی نیست. در مجلس نمایندگان، نزدیک به نیمی از دموکرات‌ها از اصلاحیه‌ای برای کاهش بخشی از کمک حمایت کردند، هرچند اصلاحیه شکست خورد. فاصله میان شکست قطعی گذشته و رأی نزدیک‌تر امروز، نشان می‌دهد تغییر افکار عمومی ابتدا هزینه سیاسی تصمیم را عوض می‌کند و بعد شاید خود تصمیم را.

در این مرحله، یافته اصلی رونما همین فاصله زمانی است: بحران حمایت عمومی فوراً به بحران اتحاد تبدیل نشده، اما حاشیه امن سیاسی اسرائیل در آمریکا باریک‌تر شده است. دولت می‌تواند قراردادها را ادامه دهد؛ نمایندگان نیز می‌توانند هر بار با رأی کافی محدودیت‌ها را رد کنند. ولی هر عملیات تازه، هر گزارش درباره تلفات غیرنظامی و هر انتخابات مقدماتی اکنون در محیطی رخ می‌دهد که دفاع بی‌قیدوشرط از اسرائیل برای همه نامزدها کم‌هزینه نیست.

مجرای واقعی تغییر سیاسی

افکار عمومی زمانی به سیاست تبدیل می‌شود که از سه صافی بگذرد: انتخابات، ائتلاف حزبی و ابزارهای بودجه‌ای. جوانان ممکن است در نظرسنجی موضعی تندتر داشته باشند، اما مشارکت انتخاباتی آنان از سالمندان پایین‌تر است. دموکرات‌ها می‌توانند درون حزب به توقف برخی تسلیحات نزدیک شوند، اما تا زمانی که جمهوری‌خواهان متحد بمانند و شماری از دموکرات‌ها همراه آنان رأی دهند، اکثریت لازم شکل نمی‌گیرد.

به همین دلیل، مهم‌ترین علامت در ماه‌های آینده نه یک نظرسنجی منفرد، بلکه تغییر در آرای الزام‌آور کنگره است: شرط‌گذاری بر کمک، تعلیق یک نوع مهمات، الزام گزارش‌دهی درباره استفاده از سلاح‌های آمریکایی یا محدود کردن اختیار اجرایی. شکاف نسلی در حزب جمهوری‌خواه نیز فقط هنگامی اثر فوری می‌گذارد که در رقابت‌های مقدماتی، تأمین مالی یا مواضع چهره‌های ملی ظاهر شود.

نقطه فشار دیگر، خود اسرائیل است. سیاست آمریکا نسبت به یک متحد فقط محصول ترجیح آمریکایی‌ها نیست؛ رفتار دولت متحد نیز محدوده دفاع‌پذیری آن سیاست را تعیین می‌کند. تغییر دولت در اسرائیل، آتش‌بس پایدار، کاهش تلفات غیرنظامی یا پیشرفت معتبر به سوی توافق سیاسی می‌تواند بخشی از حمایت از دست‌رفته را بازگرداند. برعکس، گسترش جنگ یا الحاق رسمی سرزمین‌های اشغالی می‌تواند شکاف را سریع‌تر به تصمیم بودجه‌ای تبدیل کند.

مرز میان اسرائیل، نتانیاهو و جنگ

نقطه کوری که در هر دو سوی بحث دیده می‌شود، یکسان‌گرفتن سه داوری متفاوت است: نگاه به اسرائیل، نگاه به دولت نتانیاهو و داوری درباره شیوه اجرای جنگ. بخشی از پاسخ‌دهندگان ممکن است هم‌زمان امنیت اسرائیل را مشروع بدانند، از دولت فلسطینی حمایت کنند و با ارسال نوع خاصی از سلاح مخالف باشند. اگر این گروه خاکستری نادیده گرفته شود، نتیجه‌گیری‌ها یا بیش از حد خوش‌بینانه می‌شود یا بیش از حد آخرالزمانی.

قوی‌ترین استدلال علیه تز این مقاله آن است که سیاست آمریکا پیش از این نیز دوره‌های اختلاف عمومی و تنش با دولت‌های اسرائیل را پشت سر گذاشته، بی‌آنکه بنیان اتحاد فروبپاشد. این اعتراض جدی است. روابط اطلاعاتی، فناوری دفاعی، پایگاه حزبی جمهوری‌خواه و تعهدات حقوقی و قراردادی همچنان وزنی دارند که یک موج نظرسنجی به‌تنهایی جابه‌جا نمی‌کند.

اما این ضدتحلیل، روند فعلی را بی‌اهمیت نمی‌کند. تفاوت این دوره در هم‌زمانی سه تغییر است: چرخش جوانان، تشدید شکاف دموکرات‌ها و سرایت محدود نارضایتی به جمهوری‌خواهان جوان‌تر. هیچ‌کدام هنوز به‌تنهایی سیاست را عوض نکرده‌اند؛ کنار هم می‌توانند ترکیب ائتلاف حامی اسرائیل را در یک یا دو چرخه انتخاباتی تغییر دهند.

سه مسیر پیش رو

مسیر نخست، شکاف بدون تغییر سیاست است. اگر جنگ فروکش کند، فروش سلاح ادامه یابد و کنگره همه محدودیت‌ها را رد کند، نگرش منفی می‌تواند در نظرسنجی‌ها بماند اما به تصمیم الزام‌آور تبدیل نشود. شاخص این مسیر، تداوم رأی‌های دوحزبی کافی برای کمک و قراردادهاست.

مسیر دوم، شرط‌گذاری محدود است. اگر دموکرات‌ها سهم بیشتری از کرسی‌ها بگیرند یا شماری از جمهوری‌خواهان جوان به آنان بپیوندند، ممکن است محدودیت بر مهمات خاص یا شروط گزارش‌دهی تصویب شود، بدون آنکه اتحاد امنیتی کنار گذاشته شود. این محتمل‌ترین شکلِ انتقال تدریجی افکار عمومی به سیاست است، نه قطع ناگهانی روابط.

مسیر سوم، بازسازی حمایت است. تغییر محسوس در سیاست اسرائیل، آتش‌بس پایدار و مسیر سیاسی قابل سنجش برای فلسطینی‌ها می‌تواند فاصله میان حمایت از اسرائیل و مخالفت با دولت نتانیاهو را دوباره آشکار کند. در آن صورت بخشی از کاهش حمایت ممکن است موقتی‌تر از آن باشد که منتقدان تصور می‌کنند.

چه چیزی این تحلیل را عوض می‌کند؟

این تحلیل بر این فرض استوار است که افکار عمومی جلوتر از نهادهای سیاسی حرکت کرده است. اگر در یک رأی مهم، کنگره فروش سلاح یا کمک را واقعاً متوقف کند، باید گفت شکاف وارد مرحله تصمیم شده است. اگر برعکس، پس از پایان جنگ نگاه‌ها در چند نظرسنجی معتبر به سطح پیش از ۲۰۲۲ بازگردد، بخش بزرگی از تغییر را باید واکنش موقت به جنگ دانست، نه جابه‌جایی پایدار نسلی.

ادعای هاکبی درباره نقش دین نیز زمانی وزن بیشتری پیدا می‌کند که داده‌ای مستقیم نشان دهد کاهش آشنایی با کتاب مقدس، مستقل از سن، حزب، رسانه مصرفی و ارزیابی جنگ، بهترین پیش‌بینی‌کننده تغییر نگرش است. چنین شاهدی فعلاً ارائه نشده است.

در نتیجه، واشنگتن هنوز از اسرائیل فاصله نگرفته؛ اما جامعه‌ای که هزینه سیاسی این حمایت را تعیین می‌کند، دیگر همان جامعه چند سال پیش نیست. آزمون واقعی نه جمله بعدی یک سفیر، بلکه رأی بعدی درباره پول، سلاح و شروط استفاده از آنها خواهد بود.