بریتانیا به ۲۰ میلیون خانوار ۱۰۰ پوند کمک انرژی می‌دهد؛ بحران هرمز قبض‌ها را بالا برده است

جان هیلی، وزیر خزانه‌داری بریتانیا، چهارشنبه ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶) در بودجه‌ی پاییزی اعلام کرد ۲۰ میلیون خانوار یک‌بار ۱۰۰ پوند برای قبض انرژی می‌گیرند و کاهش موقت مالیات بر ارزش افزوده تا اول ژوئیه تمدید می‌شود. این نخستین بودجه از زمان نخست‌وزیری آندی برنهام است. هم‌زمان نهاد مستقل پیش‌بینی بودجه گفته سال آینده رشد واقعی دستمزدها صفر می‌ماند.

چرا انرژی در صدر بودجه نشست؟

به نوشته‌ی الجزیره، قیمت جهانی سوخت در ماه‌های اخیر بر اثر جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران بالا رفته است و تهران تنگه‌ی هرمز را بسته؛ مسیری که در حالت عادی حدود ۲۰ درصد نفت و گاز مایع‌شده‌ی جهان از آن می‌گذرد. هیلی گفت این بودجه به اقتصادی که سال‌ها رکود و فشار قیمت انرژی را تجربه کرده «فضای نفس‌کشیدن» می‌دهد. کمک ۱۰۰ پوندی فقط به خانه‌هایی می‌رسد که ارزش آن‌ها، بر اساس قیمت‌های آوریل ۱۹۹۱، ۸۸ هزار پوند یا کمتر باشد، نه بر پایه‌ی قیمت امروز.

جیمز میدوی، اقتصاددان و هم‌مدیر اندیشکده‌ی ورداینت، به الجزیره گفت این بسته‌ها «بی‌اهمیت نیستند» اما به مقیاس مشکل نمی‌رسند و بنا بر ارقام خود دولت، فشار معیشتی در یک سال آینده بدتر هم می‌شود. کاهش مالیات بر ارزش افزوده سقف سالانه‌ی قبض را تنها ۵۰ پوند پایین می‌آورد؛ یعنی نصف مبلغ همان کمک یک‌باره.

چشم‌انداز رشد و دستمزد

OBR پیش از سخنرانی وزیر اعلام کرد انتظار ندارد دستمزدهای واقعی، یعنی دستمزد پس از کسر اثر قیمت‌ها، سال آینده رشد کنند. این نهاد پیش‌بینی رشد اقتصادی ۲۰۲۷ را هم از ۱٫۵ درصد به ۱ درصد کاهش داد. در همین حال دولت حداقل دستمزد ملی و دستمزد زندگی ملی را در آوریل ۳٫۹ درصد افزایش می‌دهد: نرخ ساعتی ۱۰٫۸۵ پوند برای کارگران ۱۸ تا ۲۰ ساله و ۱۲٫۷۱ پوند برای ۲۱ ساله‌ها و بالاتر، ارقامی که الجزیره برای نرخ فعلی آورده است. میدوی هشدار داد برخی پیش‌بینی‌ها این پارلمان را بدترین پارلمان مدرن از نظر سطح زندگی می‌دانند.

تأمین مالی: بانک‌ها، دفاع و مسکن

برای تأمین هزینه‌ها، سربار مالیات شرکتی بانک‌ها موقتاً از ۳ به ۶ درصد می‌رود و تا ۳۱ مارس ۲۰۲۸ می‌ماند؛ دولت انتظار دارد ۱٫۵ میلیارد پوند درآمد بیاورد. طرح سرمایه‌گذاری دفاعی ۱۵ میلیارد پوندی هم تأمین شده و شکاف ۴٫۷ میلیارد پوندی آن با بازتخصیص بودجه‌ی وزارتخانه‌ها پر می‌شود. هیلی نحوه‌ی رسیدن به هدف ناتو، یعنی ۳٫۵ درصد تولید ناخالص داخلی تا ۲۰۳۵، را به بازنگری هزینه‌ها در سال آینده سپرد. در بخش مسکن، حساب پس‌انداز خریداران خانه‌ی اول از ۲۰۲۹ جای حساب فعلی لایف‌تایم آی‌اس‌ای را می‌گیرد و مانند آن ۲۵ درصد پاداش دولتی روی سپرده‌ی تا ۴ هزار پوند دارد.