تصادف زنجیره‌ای در کنیا ۱۷ کشته برجا گذاشت؛ روایت‌ها درباره شمار زائران متفاوت است

یک تصادف زنجیره‌ای بامداد شنبه ۳ اکتبر در منطقه سالاما، در محور نایروبی–مومباسا، دست‌کم ۱۷ کشته برجا گذاشت. بخشی از قربانیان اعضای کلیسای کاتولیک «سنت ماتیاس مولومبا» در میکین‌دانی بودند که برای «روز ملی دعا» به زیارتگاه سوبوکیا در شهرستان ناکورو می‌رفتند. در عین حال، گزارش‌های اولیه پلیس و بیانیه‌های کلیسا درباره ترکیب دقیق ۱۷ قربانی کاملاً همسان نیستند؛ به همین دلیل رونما شمار کل کشته‌ها را قطعی‌تر از تعداد دقیق زائران کشته‌شده می‌داند.

حادثه حدود نیمه‌شب تا ساعت یک بامداد در محدوده «ملیما کیو–سالاما» رخ داد؛ بخشی از جاده که نهاد ایمنی حمل‌ونقل کنیا آن را از نقاط پرخطر محور می‌داند. یک کامیون در جریان سبقت و برخورد با چند وسیله دیگر از کنترل خارج شد و در ادامه با یک مینی‌بوس ۱۴ نفره و خودروهای دیگر برخورد کرد. پلیس هنوز علت نهایی را اعلام نکرده و یک تیم چندرشته‌ای برای بررسی فنی خودروها، انطباق مقرراتی و توالی برخوردها اعزام شده است.

زائران کجا می‌رفتند؟

گروهی از اعضای کلیسای سنت ماتیاس مولومبا در محله میکین‌دانیِ مومباسا شبانه راهی «زیارتگاه ملی بانوی تسبیح» در سوبوکیا بودند. مقصد آنها گردهمایی سالانه کاتولیک‌های کنیا برای روز ملی دعا بود؛ مراسمی که هزاران مؤمن از نقاط مختلف کشور را به ناکورو می‌کشاند.

اسقف‌نشین کاتولیک مومباسا پس از حادثه اعلام کرد اعضایی از این کلیسا در تصادف کشته شده‌اند و بعدتر فهرستی از ۱۷ نام را منتشر کرد. رسانه‌های محلی همچنین از تجمع خانواده‌ها و برگزاری مراسم دعا در کلیسا خبر دادند. رئیس‌جمهور ویلیام روتو نیز به خانواده‌های قربانیان و جامعه کاتولیک تسلیت گفت.

چرا درباره تعداد زائران اختلاف وجود دارد؟

گزارش اولیه پلیس سالاما می‌گوید راننده مینی‌بوس و ۱۲ سرنشین آن در محل جان باختند و چهار کشته دیگر شامل راننده و سرنشینان یکی از کامیون‌ها بودند؛ این روایت مجموع تلفات را به ۱۷ نفر می‌رساند. در مقابل، بیانیه‌ها و گزارش‌های بعدی کلیسایی از ۱۷ زائر مرتبط با کلیسای سنت ماتیاس مولومبا نام برده‌اند. برخی رسانه‌های کنیایی نیز از «۱۶ زائر و راننده» نوشته‌اند.

این تفاوت در گزارش‌ها هنوز به‌طور رسمی حل نشده است. در خبرهای اولیه حوادث پرتلفات، فهرست هویت قربانیان و شمار سرنشینان هر وسیله ممکن است با تکمیل شناسایی‌ها اصلاح شود. بنابراین رونما از قطعی‌کردن ترکیب ۱۷ کشته فراتر از اطلاعات تأییدشده خودداری می‌کند.

تصادف چگونه رخ داد؟

بر اساس روایت پلیس که رسانه‌های محلی منتشر کرده‌اند، کامیونی که از سمت نایروبی به مومباسا حرکت می‌کرد هنگام سبقت از خط خود خارج شد و ابتدا با یک کامیون دیگر برخورد کرد. پس از آن راننده کنترل وسیله را از دست داد؛ کامیون با چند خودرو از جمله یک پژو، یک تویوتا نوح و سپس مینی‌بوس مسافربری برخورد کرد و در نهایت با کامیون دیگری متوقف شد.

در عین حال، چند گزارش محلی احتمال نقص ترمز را مطرح کرده‌اند. این هنوز نتیجه نهایی تحقیق نیست. پلیس بیشتر بر «سبقت و خروج از خط» در توصیف اولیه تأکید کرده، در حالی که KBC و برخی منابع دیگر از «احتمال از کار افتادن ترمز» نوشته‌اند. تا انتشار نتیجه بررسی فنی، نسبت‌دادن حادثه به یکی از این دو علت به‌عنوان واقعیت قطعی زودهنگام است.

هفت مجروح و یک بررسی فنی تازه

هفت نفر پس از حادثه به بیمارستان زیرشهرستانی سلطان حمود منتقل شدند. مقام بیمارستان گفته است شش نفر با آسیب‌های بافت نرم درمان و مرخص شدند و یک راننده کامیون با آسیب شدید سر و شکم پس از تثبیت وضعیت به بیمارستان ارجاعی شهرستان ماکوئنی منتقل شد.

سازمان ملی حمل‌ونقل و ایمنی کنیا، NTSA، یک تیم تحقیق چندرشته‌ای به سالاما فرستاده است. مأموریت این تیم فقط بازسازی لحظه تصادف نیست؛ بازرسی فنی وسایل، انطباق آنها با مقررات و بررسی شرایط جاده نیز بخشی از کار اعلام‌شده است.

سالاما پیش از این هم نقطه حادثه‌خیز بوده است

اهمیت این حادثه فقط به شمار بالای قربانیان محدود نیست. محدوده ملیما کیو–سالاما در محور نایروبی–مومباسا سابقه تصادف‌های پرتلفات دارد و NTSA آن را «blackspot» یا نقطه پرخطر جاده‌ای معرفی کرده است. در ژوئن ۲۰۲۶ نیز یک تصادف چندخودرویی در همین محدوده چندین کشته و ده‌ها مجروح برجا گذاشت.

به همین دلیل سؤال بعدی صرفاً این نیست که راننده کدام خودرو اشتباه کرده است. نتیجه تحقیق باید روشن کند آیا وضعیت فنی کامیون‌ها، طراحی و ظرفیت جاده، مدیریت سبقت در سربالایی، کنترل سرعت و اجرای توصیه‌های ایمنی قبلی در این محور نقشی در تکرار حوادث داشته‌اند یا نه.

تا زمانی که پلیس و NTSA گزارش نهایی خود را منتشر نکرده‌اند، سه نکته قطعی‌تر است: شمار جان‌باختگان دست‌کم ۱۷ نفر است، گروهی از زائران کاتولیک در میان قربانیان بوده‌اند، و علت فنی نهایی حادثه هنوز تعیین نشده است.