حماس پیشنهاد میانجی‌گری میان طرف‌های جنگ یمن را مطرح کرد

خلیل الحیه، رئیس دفتر سیاسی حماس، اعلام کرده است این گروه پیشنهاد میانجی‌گری میان طرف‌های درگیر در یمن را ارائه کرده و امیدوار است این پیشنهاد پذیرفته شود. او این موضوع را در نخستین مصاحبه تلویزیونی خود پس از رسیدن به ریاست دفتر سیاسی حماس، در گفت‌وگو با تلویزیون العربی مطرح کرد.

الحیه گفت پیشنهاد صرفاً یک موضع رسانه‌ای نبوده و حماس در این زمینه «اقدامات عملی» نیز انجام داده و با شماری از کشورها کار کرده است. با این حال، او نام طرف‌هایی را که رسماً پیشنهاد را دریافت کرده‌اند، جزئیات کانال میانجی‌گری یا پاسخ احتمالی طرف‌های یمنی و منطقه‌ای را اعلام نکرد.

خبر

الحیه گفت حماس میانجی‌گری میان «طرف‌های متنازع و درگیر در یمن» را پیشنهاد کرده است. او ابراز امیدواری کرد این ابتکار پذیرفته شود و آن را بخشی از تلاش برای کاهش جنگ‌ها و شکاف‌های منطقه‌ای دانست.

در گزارش تلویزیون العربی و رسانه‌های بازتاب‌دهنده مصاحبه، مشخص نشده است که منظور از همه طرف‌های مخاطب دقیقاً چه گروه‌ها و دولت‌هایی هستند. جنگ یمن در ماه‌های اخیر با درگیری دوباره میان حوثی‌ها و نیروهای مورد حمایت عربستان تشدید شده و بحران دریای سرخ و باب‌المندب نیز به آن پیوند خورده است.

نزدیک‌تر به حقیقت

اصل اعلام پیشنهاد میانجی‌گری مستقیماً از سخنان الحیه در مصاحبه ۲۶ سپتامبر تأیید می‌شود و چند رسانه آن را به نقل از همان مصاحبه گزارش کرده‌اند. او همچنین گفته است حماس با چند کشور در این پرونده در تماس است و ابتکار به طرح رسانه‌ای محدود نمانده است.

اما هنوز هیچ توافقی برای آغاز مذاکرات با میانجی‌گری حماس اعلام نشده و پذیرش رسمی پیشنهاد از سوی حوثی‌ها، دولت یمن، عربستان یا دیگر بازیگران اصلی نیز در منابع بررسی‌شده دیده نمی‌شود. بنابراین این خبر درباره «ارائه پیشنهاد» است، نه آغاز یک روند میانجی‌گری پذیرفته‌شده.

چرا حماس وارد پرونده یمن شده است؟

الحیه در مصاحبه خود گفت حماس تحولات یمن، کشورهای خلیج فارس، عراق، سوریه، لبنان و اردن را برای ثبات منطقه مهم می‌داند و می‌خواهد برای کاهش درگیری‌های منطقه‌ای تلاش کند. این موضع همچنین در فضایی مطرح می‌شود که جنگ یمن، بحران غزه و درگیری ایران و آمریکا بیش از گذشته به مسائل امنیت دریایی و انرژی پیوند خورده‌اند.

حماس در ساختار رسمی مذاکرات یمن نقش شناخته‌شده‌ای مانند سازمان ملل یا عمان ندارد. به همین دلیل، توان این گروه برای تبدیل پیشنهاد خود به روند مؤثر به روابطش با طرف‌های درگیر، پذیرش عربستان و بازیگران یمنی و حمایت احتمالی میانجی‌های منطقه‌ای بستگی دارد.

فراتر از خبر

درگیری‌های یمن پس از دوره‌ای از کاهش نسبی تنش دوباره شدت گرفته است. حوثی‌ها عملیات نظامی و فشار بر کشتیرانی مرتبط با عربستان را افزایش داده‌اند و نیروهای مورد حمایت ریاض نیز وارد نبردهای تازه شده‌اند. اهمیت باب‌المندب باعث شده پیامدهای جنگ از مرزهای یمن فراتر رود و بر تجارت دریایی و امنیت انرژی اثر بگذارد.

همین پیوند منطقه‌ای می‌تواند توضیح دهد چرا الحیه پیشنهاد حماس را در چارچوب جلوگیری از گسترش جنگ‌های منطقه معرفی کرده است. با این حال، انگیزه اعلام‌شده از سوی حماس یک ادعای خود این گروه است و نتیجه یا اثر واقعی ابتکار هنوز قابل ارزیابی نیست.

بعد چه چیزی را باید دنبال کرد؟

برای سنجش جدی‌بودن این ابتکار باید منتظر پاسخ طرف‌های اصلی جنگ یمن و دولت‌های درگیر ماند. اعلام دیدار، تعیین هیئت‌های مذاکره‌کننده، تعیین کشور میزبان یا تأیید رسمی از سوی عربستان، حوثی‌ها، دولت یمن یا عمان می‌تواند نشان دهد پیشنهاد وارد مرحله عملی شده است.

تا آن زمان، پیشنهاد حماس یک ابتکار اعلام‌شده و در انتظار پاسخ است. رونما هرگونه پذیرش، رد یا جزئیات تازه درباره کانال‌های این میانجی‌گری را جداگانه دنبال خواهد کرد.