دیپلمات تایوانی: کنسولگری چین خواستار لغو برنامه یانگ شوانگ‌تزو در مونیخ شد

رئیس دفتر نمایندگی تایوان در مونیخ می‌گوید کنسولگری چین پیش از برنامه ادبی یانگ شوانگ‌تزو در ۱ اکتبر از Literaturhaus München خواسته بود برنامه را لغو کند و در مقابل، پیشنهاد داده بود هزینه برنامه‌ای جایگزین با یک نویسنده چینی را تأمین کند. این ادعا به نقل از مدیر برگزارکننده مطرح شده است؛ خود رویداد طبق برنامه برگزار شد، اما رونما تا زمان این گزارش تأیید عمومی مستقیمی از کنسولگری چین درباره تماس ادعایی پیدا نکرده است.

رویداد مورد بحث یک نشست و خوانش از نسخه آلمانی Taiwan Travelogue بود که صفحه رسمی Literaturhaus München برگزاری آن را در ساعت ۱۹ روز ۱ اکتبر ۲۰۲۶، با حضور یانگ شوانگ‌تزو، مترجم آلمانی کارین بتز و روزنامه‌نگار کای اشتریت‌ماتر ثبت کرده است. چند روز بعد، چائو ین‌چینگ، مدیر دفتر نمایندگی تایوان در مونیخ، به خبرگزاری مرکزی تایوان گفت تانیا گراف، مدیر Literaturhaus München، شخصاً به او گفته بود کنسولگری چین برای لغو برنامه تماس گرفته است.

چه چیزی تأیید شده و چه چیزی هنوز ادعاست؟

برگزاری برنامه ۱ اکتبر در Literaturhaus München تأیید شده است. صفحه رسمی برگزارکننده زمان، مکان، شرکت‌کنندگان و مترجم جلسه را ثبت کرده و گزارش‌های مستقل فرهنگی نیز برگزاری برنامه و حضور مخاطبان را تأیید می‌کنند.

ادعای فشار کنسولگری چین از زبان چائو ین‌چینگ منتشر شده است. او می‌گوید تانیا گراف به او گفته مقام‌های کنسولگری چین پیش از رویداد خواستار لغو برنامه شده و پیشنهاد تأمین مالی برنامه‌ای جایگزین با یک نویسنده چینی را داده‌اند. CNA این گفت‌وگو را مستقیماً با چائو انجام داده است.

در زمان تنظیم این گزارش، رونما بیانیه عمومی مستقیمی از Literaturhaus München که جزئیات تماس کنسولگری را منتشر کرده باشد پیدا نکرد. همچنین پاسخ عمومی مشخصی از کنسولگری چین در مونیخ به این ادعا پیدا نشد. به همین دلیل، عنوان و لید این خبر ادعا را به مقام تایوانی نسبت می‌دهد و آن را به‌عنوان یک واقعیت قضایی یا دیپلماتیک قطعی صورت‌بندی نمی‌کند.

ماجرای مترجم؛ یک پرونده جدا از ادعای فشار چین

هم‌زمان با افشای ادعای تماس کنسولگری، عملکرد مترجم برنامه نیز موضوع بحث شد. یانگ شوانگ‌تزو و ناشر تایوانی او گفته‌اند بخش‌هایی از گفت‌وگو، از جمله واژه‌های «چین»، «تایوان» و «جمهوری چین»، به‌طور کامل منتقل نشده و برخی مضامین سیاسی با عباراتی متفاوت ترجمه شده‌اند. ناشر اعلام کرد برای برنامه‌های بعدی مترجم را تغییر می‌دهد.

اما یک تفکیک مهم وجود دارد: چائو ین‌چینگ صریحاً گفته است مدرکی ندارد که نشان دهد دولت چین مترجم را هدایت کرده است. بنابراین پیوند دادن مستقیم مشکل ترجمه به کنسولگری چین در حال حاضر استنباط تأییدنشده است، نه واقعیت اثبات‌شده. رونما این دو موضوع را جدا نگه می‌دارد.

چرا این ماجرا اهمیت سیاسی دارد؟

اگر روایت مقام تایوانی درباره تماس کنسولگری درست باشد، موضوع از اختلافی درباره یک برنامه فرهنگی فراتر می‌رود و به بحث قدیمی‌تر درباره تلاش دولت‌ها برای اثرگذاری بر برنامه‌های دانشگاهی، فرهنگی و عمومی خارج از مرزهای خود مربوط می‌شود. در این مورد، اهمیت ادعا در این است که هدفِ مورد اشاره نه یک نشست رسمی دولتی، بلکه برنامه یک نویسنده در یک نهاد ادبی آلمانی بوده است.

یانگ شوانگ‌تزو پس از این ماجرا گفته است ادعای مداخله سیاسی، به‌زعم او، بار دیگر نشان می‌دهد «ادبیات و سیاست را نمی‌توان کاملاً از هم جدا کرد». کتاب او درباره تایوان دوره استعمار ژاپن است و مسئله هویت، استعمار و نسبت تایوان با قدرت‌های پیرامونی در آثار و گفت‌وگوهای عمومی او حضور پررنگ دارد.

زمینه بزرگ‌تر؛ فشار سیاسی پیرامون تایوان در اروپا

پکن تایوان را بخشی از قلمرو چین می‌داند و با اقداماتی که آن‌ها را مشروعیت‌بخشی سیاسی به تایوان تلقی کند مخالفت می‌کند. در اروپا این رقابت معمولاً فقط در سطح روابط رسمی دولت‌ها دیده نمی‌شود؛ دانشگاه‌ها، نمایشگاه‌ها، نام‌گذاری‌ها، برنامه‌های فرهنگی و ارتباط با مقام‌ها و چهره‌های تایوانی نیز گاه به میدان اختلاف تبدیل می‌شوند.

رونما پیش‌تر در گزارشی درباره تأکید دوباره شی جین‌پینگ بر «اتحاد مجدد» با تایوان توضیح داده بود که مسئله تایوان همچنان یکی از خطوط اصلی اصطکاک سیاسی میان پکن و شرکای غربی است. پرونده مونیخ، در صورت تأیید کامل جزئیات، نمونه‌ای فرهنگی از همین رقابت خواهد بود.

گام بعدی قابل‌راستی‌آزمایی چیست؟

سه چیز می‌تواند سطح قطعیت این پرونده را بالا ببرد: انتشار روایت مستقیم Literaturhaus München از تماس ادعایی کنسولگری، پاسخ رسمی کنسولگری چین در مونیخ، و هر سند یا مکاتبه‌ای که نشان دهد درخواست لغو برنامه و پیشنهاد جایگزین چگونه مطرح شده است. تا آن زمان، هسته خبر باید همان‌طور که هست باقی بماند: ادعای یک مقام تایوانی که می‌گوید مدیر برگزارکننده، فشار کنسولگری چین را به او تأیید کرده است.