روسیه متحد با ۵۷.۸٪ و ۳۵۵ کرسی انتخابات دوما را برد

به‌روزرسانی ۲۱ سپتامبر: با شمارش بیش از ۹۵ درصد آرا، حزب روسیه متحد ۵۷.۸۳ درصد رأی و ۳۵۵ کرسی از ۴۵۰ کرسی دوما را به دست آورده و اکثریت قانون اساسی خود را حفظ کرده است. این نتیجه نسبت به ۴۹.۸ درصد رأی این حزب در انتخابات ۲۰۲۱ افزایش محسوسی نشان می‌دهد. ارقام هنوز پیش از اعلام تشریفاتی نتیجه کاملاً نهایی هستند، اما دامنه شمارش باقی‌مانده نتیجه کلی و اکثریت روسیه متحد را تغییر نمی‌دهد. هم‌زمان، بزرگ‌ترین حمله پهپادی گزارش‌شده به مسکو روز پایانی انتخابات را تحت‌الشعاع قرار داد. مقام‌های روسیه شمار کشته‌شدگان منطقه مسکو را سه نفر اعلام کرده‌اند و دو نفر دیگر، از جمله یک مقام انتخاباتی، در بخش تحت کنترل روسیه از خرسون جان باختند. شهردار مسکو گفت ۴۵۰ پهپاد در مسیر پایتخت رهگیری شده و تأسیساتی در پالایشگاه مسکو آسیب دیده است. وزارت دفاع روسیه وعده داده در پاسخ، حملات دقیق به اهداف نظامی در کی‌یف را تشدید کند. اوکراین اصابت به تأسیسات نفتی و لجستیکی را تأیید کرده، اما ادعای روسیه درباره هدف قرار گرفتن غیرنظامیان را نپذیرفته است. رأی‌گیری در مناطق اشغالی اوکراین نیز همچنان محور مناقشه درباره اعتبار انتخابات است؛ اوکراین و اتحادیه اروپا آن را غیرقانونی می‌دانند.

برگزاری انتخابات دومای روسیه در بخش‌هایی از چهار منطقه اوکراین که مسکو آنها را ضمیمه خاک خود اعلام کرده، به یکی از مهم‌ترین مناقشه‌های سیاسی روزهای پایانی رأی‌گیری تبدیل شده است. رأی‌گیری در دونتسک، لوهانسک، خرسون و زاپوریژیا در حالی انجام می‌شود که روسیه هیچ‌یک از این چهار منطقه را به‌طور کامل در کنترل ندارد و الحاق آنها نیز از سوی اوکراین و بخش بزرگی از جامعه بین‌المللی به رسمیت شناخته نشده است.

این نخستین انتخابات پارلمانی سراسری روسیه پس از آغاز تهاجم تمام‌عیار به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ است. برای کرملین، مشارکت ساکنان مناطق تحت کنترل روسیه بخشی از ادعای ادغام سیاسی این مناطق در ساختار فدراسیون روسیه است. برای کی‌یف و اتحادیه اروپا، همان رأی‌گیری نقض حاکمیت اوکراین و فاقد اعتبار حقوقی است.

آنچه می‌دانیم

انتخابات سه‌روزه دومای دولتی از ۱۸ تا ۲۰ سپتامبر برگزار می‌شود و رأی‌گیری در مناطق اشغالی نیز در چارچوب همین انتخابات انجام شده است. به‌دلیل وضعیت امنیتی، در برخی مناطق رأی‌گیری زودهنگام و سیار نیز صورت گرفته است. مقام‌های روسیه می‌گویند هدف این سازوکار فراهم‌کردن امکان رأی‌دادن برای شهروندانی است که در مناطق نزدیک به جبهه زندگی می‌کنند.

اوکراین انتخابات را غیرقانونی اعلام کرده و از دولت‌های دیگر خواسته نتایج حاصل از مناطق اشغالی را به رسمیت نشناسند. اتحادیه اروپا نیز اعلام کرده رأی‌گیری روسیه در سرزمین‌های اشغالی اوکراین را معتبر نمی‌داند. این موضع ادامه سیاستی است که از زمان همه‌پرسی‌های الحاقی ۲۰۲۲ دنبال شده است.

آنچه نمی‌دانیم

امکان ارزیابی مستقل و فراگیر از شرایط رأی‌گیری در مناطق جنگی محدود است. ادعاهایی درباره فشار بر ساکنان برای شرکت در انتخابات مطرح شده، اما اندازه و گستره دقیق این فشارها را نمی‌توان از بیرون به‌طور مستقل اندازه‌گیری کرد. در مقابل، آمار مشارکت و گزارش‌های رسمی منتشرشده از سوی نهادهای روسی نیز در محیطی ارائه می‌شود که دسترسی ناظران مستقل محدود است.

همچنین روشن نیست نتیجه رأی‌گیری در این مناطق تا چه اندازه بر ترکیب نهایی دوما اثر خواهد گذاشت. اهمیت سیاسی انتخابات در مناطق اشغالی بیش از تعداد کرسی‌ها، به مسئله مشروعیت و تلاش روسیه برای عادی‌سازی ادغام اداری این سرزمین‌ها مربوط است.

چرا الان مهم است

مسکو از زمان اعلام الحاق چهار منطقه در سپتامبر ۲۰۲۲ تلاش کرده ساختارهای اداری، حقوقی و انتخاباتی روسیه را به مناطق تحت کنترل خود گسترش دهد. برگزاری انتخابات دومای ۲۰۲۶ یک گام دیگر در همین مسیر است: ساکنان این مناطق نه در یک رأی‌گیری محلی، بلکه در انتخاب نهاد قانون‌گذاری فدرال روسیه مشارکت داده می‌شوند.

در مقابل، اوکراین می‌کوشد مانع از آن شود که تکرار انتخابات و فرایندهای اداری به مرور زمان اشغال نظامی را به یک واقعیت سیاسی پذیرفته‌شده تبدیل کند. به همین دلیل واکنش کی‌یف و شرکای اروپایی فقط به نتیجه انتخابات مربوط نیست؛ موضوع اصلی جلوگیری از ایجاد سابقه‌ای است که روسیه بتواند در مذاکرات آینده به آن استناد کند.

پیشینه

روسیه در سپتامبر ۲۰۲۲ پس از برگزاری همه‌پرسی‌هایی در چهار منطقه دونتسک، لوهانسک، خرسون و زاپوریژیا، الحاق آنها را اعلام کرد. مجمع عمومی سازمان ملل این اقدام را محکوم کرد و کشورهای غربی نتایج همه‌پرسی‌ها را نپذیرفتند. از آن زمان، خطوط کنترل نظامی چند بار تغییر کرده و بخش‌هایی از هر چهار منطقه همچنان خارج از کنترل روسیه است.

مسکو در سال‌های بعد انتخابات محلی و فرایندهای اداری دیگری نیز در مناطق تحت کنترل برگزار کرده است. تفاوت این دوره در آن است که انتخابات دوما به ساختار مرکزی قدرت روسیه مربوط می‌شود و هم‌زمان در سراسر کشور برگزار می‌شود؛ بنابراین کرملین می‌تواند مشارکت مناطق اشغالی را به‌عنوان نشانه ادغام آنها در نظام سیاسی روسیه نمایش دهد.

تأثیر خبر

پیامد کوتاه‌مدت، تشدید اختلاف دیپلماتیک میان روسیه، اوکراین و اتحادیه اروپا بر سر اعتبار انتخابات است. این اختلاف می‌تواند پس از اعلام نتایج نهایی به بحث درباره شناسایی نمایندگانی برسد که حوزه انتخابیه یا بخشی از آرای آنان به مناطق اشغالی مرتبط است.

در سطح راهبردی، رأی‌گیری مسئله مذاکرات احتمالی آینده را پیچیده‌تر می‌کند. هرچه ادغام اداری مناطق اشغالی در ساختار روسیه عمیق‌تر شود، هزینه سیاسی عقب‌نشینی از ادعای حاکمیت برای کرملین بیشتر خواهد شد. در سوی مقابل، پذیرش هر بخشی از این فرایند برای کی‌یف می‌تواند به معنای تضعیف موضع حقوقی اوکراین درباره تمامیت ارضی باشد.

مسیر بعدی

پس از بسته‌شدن صندوق‌ها، سه موضوع باید دنبال شود: نتیجه رسمی و میزان مشارکت اعلام‌شده در مناطق اشغالی، واکنش نهادهای اروپایی و دولت اوکراین به نتیجه نهایی، و جایگاه نمایندگانی که از حوزه‌های مرتبط با این مناطق وارد دوما می‌شوند. هرگونه تحریم یا اقدام حقوقی تازه علیه مسئولان برگزاری انتخابات نیز می‌تواند نشان دهد اتحادیه اروپا تا چه اندازه می‌خواهد اعتراض سیاسی خود را به اقدام عملی تبدیل کند.

هم‌زمان، نتیجه کلی انتخابات دوما نیز اهمیت دارد. حزب روسیه متحد همچنان نیروی غالب ساختار سیاسی روسیه است و انتظار می‌رود اکثریت خود را حفظ کند. بنابراین پرسش اصلی این انتخابات کمتر درباره تغییر دولت و بیشتر درباره میزان تثبیت ساختار قدرت، مدیریت مشارکت و استفاده سیاسی از رأی‌گیری در میانه جنگ است.