رئیس‌جمهور تایوان: افزایش بودجه دفاعی برای جلوگیری از جنگ است، نه تحریک چین

لای چینگ‌ته، رئیس‌جمهور تایوان، در سخنرانی روز ملی این جزیره در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶ گفت افزایش سرمایه‌گذاری دفاعی تایوان برای «بازدارندگی در برابر جنگ» است، نه تحریک درگیری. او هم‌زمان از آمریکا و چین خواست رقابت خود را از مسیر گفت‌وگو مدیریت کنند و بر حفظ صلح و ثبات تنگه تایوان تأکید کرد.

پیام اصلی سخنرانی روز ملی تایوان چه بود؟

لای در مراسمی مقابل ساختمان ریاست‌جمهوری در تایپه، فشار نظامی و فعالیت‌های موسوم به «منطقه خاکستری» چین را از چالش‌های امنیتی تایوان نام برد. او اعلام کرد تایوان اصلاحات دفاعی، توانمندی‌های نامتقارن و صنایع دفاعی داخلی را تقویت می‌کند؛ در عین حال گفت این اقدامات نباید با تصمیم برای آغاز جنگ اشتباه گرفته شود.

رئیس‌جمهور تایوان تأکید کرد گفت‌وگو زمانی مؤثر است که طرف‌ها بتوانند با احترام و جایگاهی برابر در آن مشارکت کنند. او ضمن استقبال از گفت‌وگوهای واشنگتن و پکن برای کاهش خطر جنگ، از دموکراسی‌های منطقه هند و اقیانوس آرام خواست برای جلوگیری از تغییر اجباری وضع موجود همکاری کنند.

چرا دفاع نامتقارن و تاب‌آوری غیرنظامی مطرح شد؟

در متن رسمی سخنرانی، دو مسیر دفاعی در کنار هم دیده می‌شود: تقویت قابلیت‌های نظامی و افزایش توان ادامه فعالیت خدمات عمومی در بحران. دولت تایوان می‌خواهد از ظرفیت فناوری اطلاعات، نیمه‌رساناها و تولید دقیق برای ارتقای دفاع داخلی استفاده کند. لای همچنین از تاب‌آوری شبکه‌های انرژی، ارتباطات، حمل‌ونقل، امور مالی، غذا و درمان سخن گفت.

این سیاست نشان می‌دهد بازدارندگی در نگاه دولت تایوان تنها به خرید سلاح یا افزایش بودجه نظامی محدود نیست. با این حال میزان تحقق اهداف اعلامی، زمان‌بندی طرح‌ها و اثر نهایی آنها بر محاسبات پکن را نمی‌توان فقط از یک سخنرانی نتیجه گرفت.

موضع چین و خطر تشدید تنش چیست؟

پکن تایوان را بخشی از قلمرو خود می‌داند و با اقدامات سیاسیِ برداشت‌شده به‌عنوان حرکت به‌سوی استقلال مخالفت می‌کند. در مقابل، دولت لای بر حفظ نظام سیاسی و آزادی‌های موجود تایوان تأکید دارد. خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش کرده که چین در واکنش به سخنان روز ملی از مواضع لای انتقاد کرده است.

موضع تایپه در این سخنرانی ترکیبی از دعوت به گفت‌وگو و تقویت بازدارندگی است. اینکه این ترکیب به کاهش تنش منجر شود، به تصمیم‌های نظامی و دیپلماتیک بازیگران اصلی و تحولات عملی در تنگه تایوان بستگی خواهد داشت. نه افزایش بودجه به‌خودی‌خود وقوع جنگ را ثابت می‌کند و نه اعلام آمادگی برای گفت‌وگو تضمینی برای توافق است.

در پوشش قبلی رونما درباره تحویل جنگنده‌های جدید F-16 به تایوان، یکی از ابعاد تقویت ظرفیت نظامی این جزیره بررسی شده است. سخنرانی تازه چارچوب سیاسی اعلام‌شده برای این نوع اقدامات را روشن‌تر می‌کند.