رئیس زندان‌های تنسی پس از اجرای ناموفق حکم کریستا پایک استعفا می‌کند

فرانک استرادا، کمیسر اداره اصلاح و تربیت ایالت تنسی، سه روز پس از اجرای ناموفق حکم اعدام کریستا پایک استعفا کرد. فرماندار بیل لی گفته است استرادا تا پایان اکتبر از سمت خود کنار می‌رود؛ هم‌زمان اجرای همه احکام اعدام باقی‌مانده در تنسی تا پایان سال ۲۰۲۶ متوقف شده و یک بررسی مستقل درباره آنچه در اتاق اعدام رخ داد آغاز می‌شود.

پایک ۵۰ ساله روز ۳۰ سپتامبر پس از دریافت دو دوز پنتوباربیتال زنده ماند. وکلای او در پرونده قضایی نوشته‌اند که او پس از عملیات بیهوش، لوله‌گذاری و به دستگاه تنفس مصنوعی متصل شد و در وضعیت وخیم قرار گرفت. مقام‌های تنسی هنوز علت فنی قطعی شکست اجرای حکم را اعلام نکرده‌اند.

چه اتفاقی در اجرای حکم افتاد؟

اجرای حکم در زندان امنیتی ریوربند در نشویل انجام شد. اداره اصلاح و تربیت تنسی همان شب اعلام کرد که تمام مراحل پروتکل رسمی اجرا شده و داروی مورد استفاده همان پنتوباربیتال مورد تأیید پروتکل ایالت بوده است. با این حال، پایک پس از تزریق‌ها جان باختن اعلام نشد و برای درمان اضطراری به مرکز درمانی منتقل شد.

وکلای پایک روایت دیگری از نقص فنی ارائه کرده‌اند: به گفته آنها، احتمالاً برخی مسیرهای وریدی به‌درستی در رگ قرار نگرفته یا رگ‌ها دچار پارگی شده‌اند و بخشی از دارو به بافت بدن وارد شده است. این ادعا هنوز نتیجه نهایی تحقیق مستقل نیست و باید به‌عنوان ادعای تیم حقوقی پایک دیده شود، نه نتیجه قطعی بررسی رسمی.

چرا استعفای استرادا مهم است؟

استرادا از ژانویه ۲۰۲۳ ریاست اداره اصلاح و تربیت تنسی را برعهده داشت. پیش از آن معاون اداره زندان‌های آریزونا بود و در آن ایالت نیز بر اجرای احکامی نظارت داشت که با مشکلات فنی همراه شده بودند. اجرای ناموفق حکم پایک دومین مورد مشکل‌دار تنسی در سال ۲۰۲۶ بود؛ موضوعی که فشار سیاسی و حقوقی برای بازبینی کل سازوکار تزریق مرگبار را افزایش داده است.

بیل لی گفته است استعفای استرادا را پذیرفته و از تصمیم او برای کنار رفتن در جریان بررسی مستقل استقبال کرده است. استرادا نیز گفته کنار رفتنش را «به نفع مردم تنسی» می‌داند و برای روشن شدن آنچه رخ داده با بررسی همکاری خواهد کرد. جانشین موقت او هنوز اعلام نشده است.

پرونده کریستا پایک از کجا آغاز شد؟

پایک در سال ۱۹۹۵، زمانی که ۱۸ سال داشت، در قتل کولین اسلمر ۱۹ ساله محکوم شد و در ۱۹۹۶ حکم اعدام گرفت. او یکی از جوان‌ترین زنانی بود که در آمریکا به اعدام محکوم شد. دفاع او در سال‌های بعد بر سابقه آزار جنسی و مشکلات روانی دوران کودکی و نوجوانی تأکید کرده بود، اما درخواست‌های عفو و توقف اجرای حکم در نهایت به نتیجه نرسید.

اگر اجرای حکم موفق می‌شد، پایک نخستین زنی بود که در بیش از دو قرن در تنسی اعدام می‌شد. خانواده اسلمر نیز سال‌ها خواستار اجرای حکم بوده‌اند. شکست اجرای حکم اکنون پرونده را از یک بحث درباره مجازات اعدام به بحثی درباره صلاحیت اجرایی، استانداردهای پزشکی و مسئولیت اداری دولت ایالتی تبدیل کرده است.

چه چیزی هنوز معلوم نیست؟

سه پرسش اصلی باز است: آیا نقص در دسترسی وریدی علت اصلی شکست بود؛ آیا تیم اجرا تمام الزامات پروتکل را واقعاً رعایت کرد؛ و آیا خود پروتکل تک‌دارویی تنسی برای اجرای امن و قابل پیش‌بینی حکم کفایت می‌کند. بررسی مستقل قرار است به این پرسش‌ها پاسخ دهد.

تا پایان آن بررسی، هیچ اجرای تازه‌ای در تنسی انجام نخواهد شد. بنابراین استعفای استرادا پایان پرونده نیست؛ نقطه آغاز بررسی نهادی گسترده‌تری است که می‌تواند شیوه اجرای احکام اعدام در این ایالت را تغییر دهد.