رهبر ایران به فرماندهان دستور داد پاسخ به هر تهدید «بدون محدودیت جغرافیایی» باشد

مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در دیدار فرماندهان ارشد نیروهای مسلح روز شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ (۳۱ اکتبر ۲۰۲۶) گفت هر سطح و نوع تهدید باید با پاسخی «فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» روبه‌رو شود. به گزارش رسانه‌های رسمی ایران، او خواسته فهرست اهداف احتمالی آمریکا و اسرائیل به‌روز شود. هم‌زمان، وزیر خارجه‌ی ایران از پیشرفت در گفت‌وگوهای میانجی‌گری‌شده با واشنگتن خبر داده است.

رهبر ایران به فرماندهان چه دستوری داد؟

به نوشته‌ی یورونیوز به نقل از خبرگزاری ایرنا، خامنه‌ای در نشست روز شنبه با فرماندهان نظامی دستورهایی برای آمادگی در برابر اقدام احتمالی تازه‌ی آمریکا و اسرائیل صادر کرد. او گفت: «هر سطح و نوع تهدید باید با پاسخی فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی روبه‌رو شود.» به گفته‌ی او، اگر دشمنان حمله‌ی نظامی یا تروریستی را از سر بگیرند، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و ملت ایران تعیین خواهند کرد که این حملات «چه زمانی و در چه شرایطی» پایان یابد.

الجزیره می‌نویسد رهبر ایران از فرماندهان خواسته فهرست اهداف را به‌روز کنند و «انواع دارایی‌های فیزیکی و غیرفیزیکی» متعلق به آنچه «دشمن آمریکایی‌ـ‌صهیونیستی» خوانده شده در آن بگنجانند. بنا بر گزارش یورونیوز، احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، همراه با فرمانده ارتش و رئیس ستاد او، وضعیت آمادگی نظامی را گزارش کردند و گفتند تولید تسلیحات «هفت‌برابر» شده است. سخنگوی ارتش، محمد اکرمی‌نیا، نیز روز یکشنبه گفت اگر جنگی تازه درگیرد، جغرافیای آن به غرب آسیا محدود نخواهد ماند و ممکن است طولانی‌تر از جنگ‌های پیشین باشد.

دیپلماسی هم‌زمان چه وضعی دارد؟

عراقچی روز شنبه گفت هیئتی از ایران برای رایزنی با میانجی‌ها در دوحه است و طرحی بررسی می‌شود که بازگشایی تنگه‌ی هرمز را به دو روز می‌رساند و گفت‌وگوهای صلح با آمریکا را از سر می‌گیرد. به گفته‌ی او، شرط‌های ایران شامل لغو تحریم‌های تازه‌ی آمریکا، بازگرداندن معافیت‌های نفتی ماه ژوئن، کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه، به‌رسمیت‌شناختن مسیرهای دریایی تعیین‌شده از سوی ایران و عمان و پایان درگیری در همه‌ی جبهه‌ها، از جمله حملات اسرائیل به لبنان است. او همچنین گفت نیروهای مسلح ایران «از هر زمان دیگری آماده‌ترند» و آمریکا برای گشودن در گفت‌وگو «گامی مثبت» برداشته است.

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، گفت نامه‌ی جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، را دیده و «لحن کاملاً تغییر کرده» است؛ او افزود ایران منتظر پاسخ تازه‌ی آمریکاست. رضایی همچنین به الجزیره گفت در صورت هر حمله‌ی تازه، ایران «سلاح‌های جدید» به کار خواهد گرفت. اظهارات او پیش‌تر در رونما منتشر شده است.

واشنگتن و میانجی‌ها چه می‌گویند؟

ترامپ روز شنبه گفت مذاکرات «خوب پیش می‌رود»، اما «چندان قابل اتکا» نیست و ارتش آمریکا هنوز باید چند محل ایرانی را «رسیدگی» کند؛ او از مجتمع زیرزمینی مشکوکی به نام «کوه کلنگ‌گزلا» نام برد و افزود آمریکا عجله‌ای ندارد. مارکو روبیو، وزیر خارجه‌ی آمریکا، تأیید کرد گفت‌وگوهای به میانجی‌گری قطر ادامه دارد و گفت «گفت‌وگوها هرگز متوقف نشده است»؛ به گفته‌ی او ترامپ هنوز درباره‌ی حمله‌ی تازه تصمیم نگرفته است. الجزیره گزارش داده آمریکا به متحدان خلیج‌فارس هشدار داده است برای دور کوتاه و شدید درگیری پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر آماده باشند.

انور قرقاش، مشاور رئیس امارات، روز یکشنبه در نشستی در بحرین گفت کشورهای خلیج‌فارس «برای بدترین حالت آماده‌اند» و اگر مواضع واشنگتن و تهران به هم نزدیک نشود، باید نگران بدترین سناریو بود. مؤسسه‌ی مطالعات جنگ (ISW) در واشنگتن، به نوشته‌ی یورونیوز، تهدیدهای خامنه‌ای را «به احتمال زیاد بخشی از تلاش ایران برای بازدارندگی» از حمله‌ی آمریکا و اسرائیل ارزیابی کرده است. اسرائیل نیز، به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی در گزارش الجزیره، برای دور تازه‌ی احتمالی درگیری پس از انتخابات آمریکا آماده می‌شود. در رونما درباره‌ی موضع نایب‌رئیس مجلس نیز گزارش منتشر شده است.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

• متن کامل پیام خامنه‌ای مستقل منتشر نشده و تنها بخش‌هایی از آن در رسانه‌های رسمی ایران و گزارش‌های بین‌المللی نقل شده است.
• مقام‌های آمریکایی تأیید نکرده‌اند که شرط‌های ایران را پذیرفته‌اند؛ ادعای رضایی درباره‌ی «آمادگی» آمریکا برای پذیرش آن‌ها تأییدنشده است.
• روشن نیست مذاکرات مستقیم خواهد بود یا غیرمستقیم؛ عراقچی گفته این موضوع پس از پذیرش شرط‌های تهران تعیین می‌شود.
• در گزارش‌های بررسی‌شده، واکنش رسمی مستقیم ترامپ یا کاخ سفید به پیام تازه‌ی رهبر ایران یافت نشد.