نایب‌رئیس مجلس گفت پنجره مذاکرات هسته‌ای بسته است؛ عراقچی پیشنهادهای میانجی‌ها را بررسی می‌کند

علی نیکزاد، نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی، یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵ (۱ نوامبر ۲۰۲۶) در نطق پیش از دستور جلسه‌ی علنی مجلس گفت ایران «در هیچ شرایطی و تحت هیچ فشاری» تصمیمی برای مذاکره درباره‌ی موضوع هسته‌ای ندارد و این پنجره «به روی دشمنان بسته شده» است. او اجرای بی‌قیدوشرط هفت شرط جمهوری اسلامی را «عاقلانه‌ترین کار» دانست. چند روز پیش، عباس عراقچی، وزیر خارجه، گفته بود پیشنهادهای میانجی‌ها درباره‌ی پرونده‌ی هسته‌ای در «مرحله‌ی دوم» بررسی می‌شود.

نیکزاد در مجلس دقیقاً چه گفت؟

به گزارش ایلنا و خبرآنلاین، نیکزاد در جلسه‌ی علنی یکشنبه که به‌صورت مجازی برگزار شد، گفت: «دشمنان ما باید بفهمند که ملت ایران در هیچ شرایطی و تحت هیچ فشاری، تصمیمی برای مذاکره در موضوع هسته‌ای ندارد.» او افزود ایران «به‌اندازه کافی فرصت مذاکره» داده، اما با «عهدشکنی‌های مکرر و بمباران غیرقانونی بخشی از تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز» روبه‌رو شده و اکنون «حرف جدیدی» برای طرف مقابل نمی‌بیند.

نایب‌رئیس مجلس ادامه داد اگر «دشمنان» یک بار دیگر مرتکب «تعهدشکنی و تجاوز مجدد» شوند، ممکن است «معدود پنجره‌های باقی‌مانده نیز بسته شود». به گفته‌ی او، کسی که پایان جنگ و «خروج عاقلانه» از آن را می‌خواهد باید «ترتیبات ایرانی تنگه‌ی هرمز» را بپذیرد و شروط جمهوری اسلامی را «به‌طور کامل» اجرا کند. نیکزاد با اشاره به دیدار فرماندهان ارشد نیروهای مسلح با رهبر انقلاب در روز پیش از آن، گفت در صورت تکرار حمله، پاسخ «فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» خواهد بود. این‌ها اظهارات یک مقام مجلس است و متن مصوبه یا تصمیم رسمی نهادی به شمار نمی‌آید.

وزارت خارجه چه موضعی گرفته است؟

عراقچی روز شنبه ۹ آبان در گفت‌وگو با الجزیره تلاش آمریکا برای باز کردن در گفت‌وگو را «گامی مثبت» خواند و گفت فعلاً دیداری با آمریکایی‌ها برنامه‌ریزی نشده است. او افزود: «میانجی‌ها پیشنهادهایی درباره‌ی پرونده‌ی هسته‌ای ارائه کرده‌اند که ما در حال حاضر به‌عنوان مرحله‌ی دوم آن‌ها را بررسی می‌کنیم.» به گفته‌ی عراقچی، مستقیم یا غیرمستقیم‌بودن گفت‌وگوها به برآورده‌شدن شرط‌های تهران بستگی دارد؛ شرط‌هایی که او چنین برشمرد: لغو تحریم‌های پس از «تفاهم‌نامه‌ی اسلام‌آباد»، کاهش نیروهای آمریکا در منطقه، بازگشت معافیت‌های نفتی و آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده. او همچنین از طرحی خبر داد که دوره‌ی اجرای بازگشایی هرمز را به دو روز می‌رساند. جزئیات بیشتر در گزارش پیشین رونما آمده است.

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نیز بنا بر گزارش الجزیره گفته بود شرط‌های هفتگانه‌ی ایران باید اجرا شود و در این صورت «مسیر دیپلماسی باز خواهد بود». او نامه‌ی معاون رئیس‌جمهور آمریکا را دیده، اما هنوز پاسخ نداده است؛ اظهارات او پیش‌تر در رونما منتشر شده است.

واکنش آمریکا چه بوده است؟

الجزیره در گزارش زنده‌ی ۱۰ آبان (۱ نوامبر) نوشت ترامپ گفته مذاکرات با ایران «خوب پیش می‌رود»، اما «عجله‌ی زیادی» برای رسیدن به توافق ندارد. مارکو روبیو، وزیر خارجه‌ی آمریکا، روز شنبه در نشست خبری گفت ترامپ هنوز تصمیم نگرفته که عملیات نظامی علیه ایران را از سر بگیرد و نمی‌داند برای گفت‌وگوهای به میانجی‌گری قطر چارچوب زمانی مشخصی وجود دارد یا نه. به گزارش الجزیره، هیئتی از ایران برای رایزنی با میانجی‌ها در دوحه است و دیدار مستقیم ایران و آمریکا برنامه‌ریزی نشده است.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

• در گزارش‌های بررسی‌شده، واکنش رسمی دولت یا وزارت خارجه به سخنان نیکزاد یافت نشد.
• روشن نیست «مرحله‌ی دوم» مورد اشاره‌ی عراقچی چه زمانی آغاز می‌شود و محتوای پیشنهادهای هسته‌ای میانجی‌ها علنی نشده است.
• متن هفت شرطی که نیکزاد از آن یاد کرد در گزارش‌های بررسی‌شده به‌صورت کامل منتشر نشده است؛ عراقچی فقط بخشی از شرط‌ها را برشمرده است.
• ترامپ و روبیو هنوز تصمیم نهایی درباره‌ی ازسرگیری حمله یا توافق را اعلام نکرده‌اند.