سربازی حریدی‌ها؛ گره ائتلاف‌سازی در انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل
در آستانه انتخابات سه‌شنبه ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ اسرائیل، یک پرسش بیش از بقیه ائتلاف‌سازی را گره زده است: مردان حریدی (یهودیان ارتدوکس) باید به سربازی بروند یا نه؟ احزاب حریدی بدون قانون معافیت به ائتلاف نمی‌پیوندند و گادی…
تجمع معترضان حریدی در مودیعین برای جلوگیری از بازداشت یک فراری از خدمت، ۵ تا ۶ اکتبر ۲۰۲۶. تصویر برگرفته از ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی؛ به نقل از تایمز اسرائیل (منبع تصویر: X/جاش برینر/یوسف کوهن).
در آستانه انتخابات سه‌شنبه ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ اسرائیل، یک پرسش بیش از بقیه ائتلاف‌سازی را گره زده است: مردان حریدی (یهودیان ارتدوکس) باید به سربازی بروند یا نه؟ احزاب حریدی بدون قانون معافیت به ائتلاف نمی‌پیوندند و گادی آیزنکوت و بخشی از اپوزیسیون همکاری با آن‌ها را رد کرده‌اند. در این مطلب قدم‌به‌قدم می‌بینیم این گره از کجا آمد، در خیابان چه شکلی گرفت، و چرا حساب کرسی‌ها آن را به مسئله اصلی تشکیل دولت تبدیل کرده است.
در این خبر بین‌المللی می‌خوانید
در یک نگاه
- حدود ۸۰ هزار مرد حریدی ۱۸ تا ۲۴ ساله مشمول خدمت‌اند و به خدمت نرفته‌اند (گزارش‌های ۶ اکتبر ۲۰۲۶).
- به گفته ارتش، در سپتامبر ۲۰۲۶ از ۱۵ تلاش پیشدستانه برای بازداشت فراریان، هشت بازداشت انجام شده است؛ یعنی حدود ۰٫۰۱ درصد از ۸۰ هزار نفر.
- ۷۲ درصد از پاسخ‌دهندگان یهودی در پیمایش مؤسسه دموکراسی اسرائیل (۵ تا ۸ اکتبر ۲۰۲۶) از تصویب قانون خدمت برابر برای مردان حریدی حمایت کرده‌اند.
- بازههای گزارششده، اردوگاه نتانیاهو را ۴۹ تا ۵۱ کرسی و اپوزیسیون را ۵۲ تا ۵۵ کرسی از ۱۲۰ کرسی کنست نشان میدهد؛ مؤسسه نظرسنجی و تاریخ آن ذکر نشده است.
برای فهم این بن‌بست، باید از کجا شروع کرد؟
دیوان عالی اسرائیل در ۲۰۲۴ معافیت‌های گسترده حریدی‌ها را باطل کرد. احزاب مذهبی ائتلاف نتانیاهو از او خواستند این معافیت‌ها را برگرداند. نتانیاهو به آن‌ها گفت برای لایحه معافیت رأی کافی ندارد، و احزاب حریدی برای انحلال کنست فشار آوردند؛ اقدامی که دولت را تضعیف کرد.
قانون معافیت نه تصویب شد و نه کنار رفت؛ در همان ماه‌ها بحث از تالار کنست به دادگاه و خیابان هم رسید. خط زمانی بعدی نشان میدهد این کشمکش در عمل چه شکلی داشت.
وقتی قانون در کنست پیش نرفت، تنش به خیابان کشید
- ۱۲ اوت ۲۰۲۶پس از بازداشت یک دانشجوی مدرسه علمیه، مسیر ۴ بسته شد.
- جولای تا سپتامبر ۲۰۲۶ائتلاف در جولای قانونی برای توقف هفت‌ماهه بازداشت‌ها تصویب کرد؛ دیوان عالی آن را متوقف و در سپتامبر ابطال کرد.
- ۲ سپتامبر ۲۰۲۶شش فراری مظنون در فرودگاه بن‌گوریون بازداشت شدند و پس از آن مقابل خانه یک مقام پلیس تجمع شد.
- اواخر سپتامبر ۲۰۲۶گزارش‌ها حاکی بود ارتش و پلیس بازداشت‌های پیشدستانه را متوقف کرده‌اند؛ ارتش میگوید تلاش‌ها ادامه دارد.
- شب ۵ اکتبر ۲۰۲۶پلیس نظامی برای بازداشت یک مرد حریدی در مودیعین رفت. صدها معترض جمع شدند و برخی وارد ساختمان شدند. نیروها با حفاظت پلیس و بدون مظنون خارج شدند. گزارشی از بازداشت یا مجروح نیست. ارتش معترضان را «اخلال‌گر» خواند و گفت اجرای قانون ادامه می‌یابد؛ پلیس پلیس نظامی را مقصر می‌داند.
ارتش پیش‌تر در بیانیه‌ای گفته بود «عمداً بازداشت پیشدستانه انجام نداده» و بعد توضیح داد. بیش از ۲۰۰ نفر هم، بیشتر مردان حریدی در مسیر اوکراین، در گذرگاه‌های مرزی بازداشت و سپس آزاد شدند. نفتالی بنت درباره درگیری مودیعین گفت کشور «یک لحظه با فاجعه‌ای دیگر فاصله دارد».
خیابان و دادگاه هیچکدام مسئله را حل نکردهاند؛ بن‌بست حالا سر تشکیل دولت مانده است.
خیابان که آرام نگرفت، مسئله سر میز ائتلاف نشست
شاس و یهدوت هاتورا (UTJ) به ائتلافی که قوانین معافیت را تصویب نکند نمی‌پیوندند. نتانیاهو در یک مصاحبه رادیویی گفت: «باید دنیای تورات را حفظ کنیم، چون آن ما را حفظ کرد.» طرف مقابل هم کوتاه نیامده است: آیزنکوت، رهبر حزب یشار، دولت کنونی را «دولت فرار از خدمت» خوانده و انتخابات را رقابت میان آن و «دولت خدمت وظیفه به رهبری خودم» توصیف کرده است. حزب «عمچا یسرائیل» هم از خدمت اجباری حریدی‌ها حمایت می‌کند. این‌ها ادعاها و مواضع طرف‌هاست، نه نتیجه یک ارزیابی مستقل.
یعنی یک طرف بدون قانون معافیت وارد دولت نمی‌شود و طرف دیگر بدون حریدی‌ها اکثریت ندارد یا اصلاً با آن‌ها همکاری نمی‌کند. جدول کرسی‌ها نشان میدهد این بن‌بست چقدر جدی است.
اگر ائتلاف گره بخورد، حساب کرسی‌ها چه میگوید؟
| گروه | بازه کرسی گزارششده | توضیح |
|---|---|---|
| یشار (آیزنکوت) | ۲۰ تا ۲۳ | محتمل‌ترین حزب بزرگ |
| لیکود | ۱۹ تا ۲۱ | محتملاً دوم |
| اردوگاه نتانیاهو | ۴۹ تا ۵۱ | لیکود، عوتسما یهودیت، صهیونیسم مذهبی، UTJ، شاس و عمچا یسرائیل |
| اپوزیسیون | ۵۲ تا ۵۵ | بِیَحَد، دموکرات‌ها و اسرائیل بیتنو؛ حمایت یشار «مورد انتظار» است |
| سایر گروه‌ها | ۱۴ تا ۱۹ | از جمله احزاب فلسطینی/عرب |
هیچ‌یک از دو اردوگاه بدون حمایت گروه‌هایی مانند فهرست مشترک یا فهرست متحد عرب به ۶۱ نمیرسد و مذاکرات ائتلافی ممکن است هفته‌ها طول بکشد. یعنی حتی اگر یک اردوگاه کمی جلو بیفتد، باز هم باید سر موضوع سربازی با کسی کنار بیاید.
پس قضیه چیست و بعد از رأی‌گیری چه می‌شود؟
جمع‌بندی رونما
پس قضیه این است: دیوان عالی معافیت‌ها را باطل کرد، دولت نتوانست قانون جایگزین یا معافیت تازه تصویب کند، و حالا احزاب حریدی برای ورود به دولت قانون معافیت می‌خواهند در حالی که بخشی از اپوزیسیون به هیچ قیمتی با آن‌ها همکاری نمی‌کند. چون هیچ اردوگاهی به ۶۱ کرسی نمیرسد، سربازی از یک بحث اجتماعی به شرط اصلی ساخته‌شدن دولت بعدی تبدیل شده است.
آنچه می‌دانیم: انتخابات ۲۷ اکتبر برگزار می‌شود؛ حدود ۸۰ هزار مشمول حریدی خدمت نکردهاند؛ شاس و UTJ بدون قانون معافیت به ائتلاف نمی‌پیوندند و آیزنکوت همکاری با احزاب حریدی را رد می‌کند.
آنچه نمی‌دانیم: چه ائتلافی به ۶۱ کرسی می‌رسد؛ مؤسسه و تاریخ نظرسنجی‌های کرسی؛ سیاست اجرایی بازداشت‌ها پس از انتخابات؛ و اینکه احزاب حریدی تا کجا بر شرط خود می‌مانند.
بعدش چه؟ (برآورد رونما): پس از رأی‌گیری، مسئله سربازی احتمالاً یکی از نخستین موانع ائتلاف خواهد بود؛ زیرا احزاب حریدی در اردوگاه نتانیاهو جای دارند و بخشی از اپوزیسیون همکاری با آن‌ها را رد کرده است. این استنباط بر ارقام بازه‌ای و ناقص تکیه دارد، نه پیش‌بینی نتیجه.
شاخص‌های رصد: شمار کرسی شاس و UTJ در نتایج رسمی؛ بیانیه‌های ائتلافی درباره قانون خدمت؛ از‌سرگیری یا توقف بازداشت‌ها؛ تصمیم‌های بعدی دیوان عالی.
شاید برای شما هم سوال باشد:
چرا سربازی حریدی‌ها در این انتخابات مهم است؟
چون احزاب حریدی بخشی از اردوگاه نتانیاهو هستند و بدون تصویب قانون معافیت به ائتلاف نمی‌پیوندند، در حالی که آیزنکوت و بخشی از اپوزیسیون همکاری با آن‌ها را رد کرده‌اند.
چند مرد حریدی مشمولاند و چند نفر بازداشت شدهاند؟
شمار مشمولان حریدی ۱۸ تا ۲۴ ساله که خدمت نکردهاند حدود ۸۰ هزار نفر گزارش شده است. ارتش میگوید در سپتامبر ۲۰۲۶ از ۱۵ تلاش پیشدستانه هشت بازداشت انجام شده است.
آیا نظرسنجیها برنده انتخابات را نشان میدهند؟
نه. بازههای گزارششده اردوگاه نتانیاهو را ۴۹ تا ۵۱ و اپوزیسیون را ۵۲ تا ۵۵ کرسی نشان میدهد و هیچکدام به ۶۱ نمیرسد.
سوالات متداول
چرا سربازی حریدی‌ها در این انتخابات مهم است؟
چون احزاب حریدی بخشی از اردوگاه نتانیاهو هستند و بدون تصویب قانون معافیت به ائتلاف نمی‌پیوندند، در حالی که آیزنکوت و بخشی از اپوزیسیون همکاری با آن‌ها را رد کرده‌اند.
چند مرد حریدی مشمولاند و چند نفر بازداشت شدهاند؟
شمار مشمولان حریدی ۱۸ تا ۲۴ ساله که خدمت نکردهاند حدود ۸۰ هزار نفر گزارش شده است. ارتش میگوید در سپتامبر ۲۰۲۶ از ۱۵ تلاش پیشدستانه هشت بازداشت انجام شده است.
آیا نظرسنجیها برنده انتخابات را نشان میدهند؟
نه. بازههای گزارششده اردوگاه نتانیاهو را ۴۹ تا ۵۱ و اپوزیسیون را ۵۲ تا ۵۵ کرسی نشان میدهد و هیچکدام به ۶۱ نمیرسد.
منابع
- منبع اصلی مؤسسه دموکراسی اسرائیل — شاخص صدای اسرائیلی، پیمایش ۵ تا ۸ اکتبر ۲۰۲۶ — ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی الجزیره — مناقشه سربازی اولتراارتدوکسها صحنه انتخابات اسرائیل را داغ کرده — ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی ایبیسی استرالیا — راهنمای انتخابات ۲۰۲۶ اسرائیل — ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی تایمز اسرائیل — درگیری صدها معترض حریدی با پلیس در مودیعین — ۶ اکتبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی ynet — هشت بازداشت از ۸۰ هزار؛ پلیس ارتش را مقصر می‌داند — ۶ اکتبر ۲۰۲۶
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتحلیلگر بازارهای نوظهور با تمرکز بر ارز، اوراق و جریان سرمایه. ریسک سیاسی، بدهی خارجی و حساسیت بازارها به نرخ بهره آمریکا را در کنار هم می‌سنجد.
مطالب مرتبط
اسرائیل · ۱۱ آبان ۱۴۰۵رئیس کمیته انتخابات اسرائیل: حتی اگر دخالت خارجی ثابت شود، نتیجه رأی‌گیری پابرجا می‌ماند
اسرائیل · ۸ آبان ۱۴۰۵در انتخابات اسرائیل هیچ جبهه‌ای به ۶۱ کرسی نرسید و کلید دست احزاب عرب افتاد
اسرائیل · ۸ آبان ۱۴۰۵