سپاه می‌خواهد برای کارزار جانفدا در مرکز هر استان میدان آموزش بزند
معاون آموزش بسیج می‌گوید سپاه می‌خواهد دست‌کم ۱۴ میدان تهران و یک تا سه میدان در مرکز هر استان را برای آموزش داوطلبان جانفدا به کار بگیرد؛ دولت از ۳۳ میلیون ثبت‌نام می‌گوید و فعالان خارج از کشور کمتر از چهار میلیون را گزارش کرده‌اند.
یک داوطلب غیرنظامی در مرکز آموزشی میدان امام حسین تهران، ۱۲ مهر ۱۴۰۵ (ماجد عسگری‌پور، خبرگزاری غرب آسیا/رویترز)
علی کوثری، معاون آموزش بسیج، در نشست خبری‌ای که ماه جاری (اکتبر ۲۰۲۶) برگزار شد، گفت سپاه پاسداران می‌خواهد دست‌کم ۱۴ میدان اصلی تهران و یک تا سه میدان در مرکز هر استان را به ایستگاه آموزش و تجهیزات کارزار «جانفدا» تبدیل کند. بنا بر گزارش الجزیره در ۳ آبان ۱۴۰۵ (۲۵ اکتبر ۲۰۲۶)، این کارزار که از اواخر مارس ۲۰۲۶ و در اوج جنگ با آمریکا و اسرائیل آغاز شد، حالا به بخش بزرگی از کشور رسیده است.
در این خبر سیاسی می‌خوانید
در یک نگاه
- طرح اعلام‌شده: دست‌کم ۱۴ میدان در تهران و یک تا سه میدان در مرکز هر استان؛ تعداد شهرهایی که اکنون در کارزار هستند اعلام نشده است (کوثری، معاون آموزش بسیج).
- ادعای دولت: ۳۳ میلیون نفر در سایت کارزار ثبت‌نام کرده‌اند؛ الجزیره می‌گوید شواهدی برای این رقم ارائه نشده است.
- ادعای مخالف: فعالان خارج از کشور می‌گویند با بررسی کد منبع سایت به کمتر از چهار میلیون ثبت‌نام رسیده‌اند؛ برای ثبت‌نام فقط شماره‌ی تلفن لازم است.
- وزیر آموزش‌وپرورش گفته بسیج در حال ثبت‌نام «جانفدایان دانش‌آموز» است و در هفته‌های آینده مراسم‌های بیشتری با حضور کودکان برگزار می‌شود.
کارزار جانفدا چیست؟
جانفدا، به‌معنای «کسی که جانش را فدا می‌کند»، کارزاری عمومی برای آموزش و مسلح‌کردن غیرنظامیانی است که بنا بر توصیف الجزیره قرار است در برابر تهدیدهای داخلی و خارجی در ساختار امنیتی کشور نقش بگیرند. تمرکز اعلام‌شده بر جوانان است، اما همه‌ی سنین می‌توانند ثبت‌نام کنند. نمایندگان بسیج سپاه و نهادهای دیگر در خیابان‌ها غرفه و ایستگاه برپا می‌کنند و آموزش کار با سلاح و تجهیزات می‌دهند. سازمان‌دهندگان می‌گویند ثبت‌نام‌شدگان را می‌توان در آینده برای امدادرسانی، خدمات اجتماعی و پشتیبانی رسانه‌ای و مالی هم به کار گرفت. دولت از ثبت‌نام‌شدگان خواسته است برای کاهش فشار جنگ، محاصره‌ی دریایی و تحریم‌ها، مصرف سوخت و برق و دیگر منابع را کم کنند.
برنامه‌های اعلام‌شده برای میدان‌ها و مدارس
کوثری گفت هدف سپاه استفاده از دست‌کم ۱۴ میدان اصلی تهران و یک تا سه میدان در مرکز هر استان است؛ او نگفت اکنون چند شهر در کارزار شرکت دارند. علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، هم هفته‌ی گذشته اعلام کرد بسیج در حال ثبت‌نام «جانفدایان دانش‌آموز» است و مراسم‌ها و بسیج‌های بیشتری با حضور کودکان در راه است. به نوشته‌ی الجزیره، رویدادها و «رزمایش‌های» مسلحانه‌ی دولتی در تهران، اصفهان، زنجان، شیراز، کرمان، مشهد، بجنورد، اهواز و شهرهای دیگر برگزار شده و برنامه‌های شبانه گاه با تجمع و رژه‌ی خودرویی در روز همراه است. پیش‌تر، در ۱۲ مهر ۱۴۰۵ نیز تصویری از آموزش داوطلبان غیرنظامی در میدان امام حسین تهران منتشر شد.
ثبت‌نام: ۳۳ میلیون یا کمتر از چهار میلیون؟
به گفته‌ی الجزیره، مقام‌های دولتی ادعا می‌کنند ۳۳ میلیون ایرانی در سایت کارزار ثبت‌نام کرده‌اند؛ این رقم بیش از یک‌سوم جمعیت کشور است، اما شواهدی برای آن ارائه نشده است. در مقابل، فعالان مقیم خارج از کشور می‌گویند به کد منبع سایت دسترسی یافته‌اند و تعداد ثبت‌نام‌ها را کمتر از چهار میلیون دیده‌اند. در این ثبت‌نام فقط شماره‌ی تلفن لازم بوده و کد ملی خواسته نشده است. الجزیره هیچ‌یک از دو رقم را مستقل راستی‌آزمایی نکرده است.
نگاه مجریان و منتقدان
نعمت‌الله باقری، فرمانده سپاه استان لرستان، هدف را چنین توصیف کرد: «همان‌طور که دولت از مردم حمایت می‌کند، مردم هم از جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی حمایت می‌کنند.» یک ساکن ناشناس گیلان که به دلایل امنیتی نامش فاش نشده، به الجزیره گفت در برخی مراسم «مسابقه‌های کوچک با جایزه» برگزار می‌شود و فشنگ جنگی به میان می‌آید و شرکت‌کنندگان بارگذاری خشاب و نشانه‌گیری را یاد می‌گیرند. به گفته‌ی او، برگزارکنندگان بیشتر مردان مسن‌اند و از آغاز جنگ تقریباً هر شب دور میدان اصلی جمع می‌شوند. به نوشته‌ی الجزیره، در ۲۳ مهر در رشت ساکنان به سروصدا و بسته‌شدن خیابان اعتراض کردند و تصاویر شبکه‌های اجتماعی درگیری‌ای را نشان می‌داد؛ مقام‌ها درباره‌ی آن توضیحی ندادند. گروه‌های حقوق بشری مستقر در خارج از کشور این بسیج‌های مسلحانه را کارزار «ارعاب» می‌نامند.
مهران کامروا، استاد علوم سیاسی دانشگاه جورج‌تاون در قطر، به الجزیره گفت این کارزار به نیروهای انقلابی‌ترِ درون حاکمیت فرصت می‌دهد وفاداری سیاسی و ایدئولوژیک خود را نمایش دهند و مشروعیت دولت را در میان طرفدارانش عمیق‌تر می‌کند. این تحلیل او است، نه گزارش رسمی.
آنچه هنوز روشن نیست
تعداد دقیق شهرها و غرفه‌های فعال، شمار واقعی ثبت‌نام‌شدگان و جدول اجرای طرح میدان‌های استانی منتشر نشده است. همچنین معلوم نیست چه نهادی بر آموزش سلاح، ایمنی رزمایش‌ها و مسئولیت حقوقی شرکت‌کنندگان، به‌ویژه دانش‌آموزان، نظارت می‌کند.
مطالب مرتبط
آمریکا · ۱۱ آبان ۱۴۰۵هیلی استیونز از رقیب جمهوری‌خواه حزبش در میشیگان حمایت کرد و دموکرات‌ها او را کنار گذاشتند
انتخابات و حکمرانی · ۱۱ آبان ۱۴۰۵پزشکیان به استانداران گفت: یارانه ثروتمندان قطع و کالا در استان‌های مرزی ارزان‌تر شود
انتخابات و حکمرانی · ۱۱ آبان ۱۴۰۵