چین حضور دریایی خود شرق تایوان را برای مسدودسازی احتمالی تقویت کرد

به گزارش رونما، به نقل از Japan Times،

یک مطالعه تازه نشان می‌دهد که چین در ماه‌های اخیر حضور دریایی و هوایی خود را در نقاطی شرق تایوان به‌طور محسوس افزایش داده است. بر پایه این گزارش، تحرکات شامل استقرار بیشتر کشتی‌ها و رزمناوها، افزایش پروازهای شناسایی و گشت‌های دریایی مکرر در محدوده شرقی جزیره تایوان و نزدیک به جزایر کوچک پیرامونی است. پژوهشگران می‌گویند الگوی این تحرکات حاکی از تمرکز بر ایجاد و تثبیت حق‌حاکمیت عملیاتی بر آب‌ها و آماده‌شدن برای سناریوهایی است که در آنها دسترسی و مسیرهای دریایی ممکن است تحت فشار یا محدودیت قرار گیرد.

در گزارش توضیح داده شده که هدف این اقدامات فراتر از نمایش موقت قدرت است؛ تحلیلگران معتقدند پکن در تلاش است تا با گسترش حضور نظامی و افزایش مانورها، وجاهت عملیاتی برای اعمال کنترل بر خطوط آبی حیاتی به‌دست آورد. به گفته کارشناسان، این رویکرد شامل آزمودن شیوه‌های بازدارندگی نامتقارن است که می‌تواند امکان بسته‌شدن موقت راه‌های دریایی یا اعمال محدودیت در عبور و مرور کشتی‌ها را فراهم کند یا دست‌کم هزینه و پیچیدگی عبور از این مسیرها را افزایش دهد.

گزارش همچنین می‌گوید که این تقویت حضور به‌طور مشخص واکنش و نفوذ همکاری‌های امنیتی میان ژاپن و فیلیپین را هدف گرفته است؛ دو کشوری که در سال‌های اخیر همکاری‌های نظامی و دریایی خود را برای تقویت هشیاری منطقه‌ای و تضمین آزادی حمل‌ونقل دریایی افزایش داده‌اند. پژوهشگران می‌افزایند که مانورهای چین در بخش‌هایی از آب‌های شرقی تایوان هم‌راستا با مناطقی است که این کشورها حضور نظارتی یا عملیات مشترک دریایی دارند و با هدف ایجاد محدودیت یا ایجاد هزینه سیاسی و عملیاتی برای آن همکاری‌ها طراحی شده است.

از منظر نظامی، افزایش کشتی‌ها و پروازهای جمع‌آوری اطلاعات می‌تواند دو نقش اصلی داشته باشد: اول، فراهم‌کردن توانایی بهتر برای نظارت پیوسته بر حرکت کشتی‌ها و شناسایی مسیرهای دریایی حساس، و دوم، تمرین و آزمون رویه‌ها و فرایندهایی که در زمان بحران به اعمال کنترل عملیاتی کمک می‌کنند. گزارش تأکید می‌کند که این‌گونه تمرین‌ها، به‌ویژه اگر با اقدامات متقابل یا استقرار تجهیزات نظامی در جزایر و نقاط نزدیک همراه شوند، احتمال تشدید تنش و رویارویی را افزایش می‌دهند؛ حتی اگر هدف اعلامی، بازدارندگی یا نمایش توان فنی باشد.

پیامدهای اقتصادی و سیاسی این تحرکات فراتر از عرصه نظامی است. ناظران امنیتی هشدار داده‌اند که افزایش حضور و احتمال محدودسازی مسیرها می‌تواند هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی و بیمه را افزایش دهد، و در نتیجه جریان تجارت بین‌المللی در مسیرهای حیاتی آسیا را دچار اختلال یا افزایش هزینه کند. دولت‌های ساحلی و شرکت‌های حمل‌ونقل ناچار خواهند شد برای کاهش ریسک، مسیرها و برنامه‌های خود را بازنگری کنند که این موضوع می‌تواند به تغییر موقت یا دائمی الگوهای تجاری بین‌المللی بینجامد.

از منظر دیپلماتیک، گزارش می‌گوید ادامه این روند احتمال واکنش تقویتی از سوی بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای را بالا می‌برد. ژاپن و فیلیپین ممکن است برای حفاظت از منافع منطقه‌ای خود همکاری‌های دفاعی را تشدید کنند یا تقاضای حضور بیشتر شرکای بین‌المللی مرتبط را مطرح سازند. این تغییرات می‌تواند به افزایش تعاملات نظامی-دیپلماتیک در منطقه و نیز شکل‌گیری پیمان‌ها و سازوکارهای امنیتی جدید منجر شود که بر توازن قوا در دریای چین شرقی و اطراف تایوان اثرگذار خواهد بود.

نویسندگان گزارش تأکید کرده‌اند که نظارت نزدیک، شفافیت در اعلام حضور و هماهنگی چندجانبه میان کشورهای ذی‌نفع برای کاهش خطر محاسبات نادرست و جلوگیری از بروز حادثه‌های ناگهانی ضروری است. آنها بر لزوم تقویت سازوکارهای اطلاع‌رسانی و کانال‌های ارتباطی نظامی و دیپلماتیک به‌منظور کاهش اشتباه‌محاسبه‌ها و مدیریت بحران تأکید کرده‌اند؛ به ویژه که هرگونه برخورد مستقیم در این آب‌ها می‌تواند پیامدهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای گسترده‌تری داشته باشد.

در متن گزارش همچنین به آثار احتمالی این تحرکات برای کشورهای غیرمنطقه‌ای و بازارهای جهانی اشاره شده است. به‌عنوان مثال، افزایش هزینه‌های بیمه و حفاظت برای نفتکش‌ها و کشتی‌های باری، می‌تواند بازار انرژی و زنجیره تأمین کالاها را تحت فشار قرار دهد و برای کشورهایی که به‌طور فزاینده‌ای به مسیرهای دریایی آسیا وابسته‌اند پیامدهای اقتصادی ملموسی به همراه آورد. برای کشورهایی مانند ایران نیز، افزایش هزینه‌ها و ریسک عبور کشتی‌ها می‌تواند تأثیرات تجاری و دیپلماتیک در ارتباطات با بازارهای آسیایی ایجاد کند.

در پایان، گزارشگران می‌گویند اگرچه افزایش حضور چین در شرق تایوان تا کنون به‌صورت گام‌به‌گام و عمدتاً زیر آستانه درگیری مستقیم بوده است، اما ادامه این روند بدون سازوکارهای منظم و گفت‌وگوهای منطقه‌ای می‌تواند احتمال تبدیل اختلافات کنونی به رویارویی‌های پیچیده‌تر را افزایش دهد. از این‌رو، پژوهشگران از جامعه بین‌الملل خواسته‌اند برای مدیریت ریسک‌ها و حفظ ثبات در آب‌های حیاتی آسیا به راه‌حل‌های مشترک، شفافیت عملیاتی و افزایش همکاری‌های نظارتی روی آورد.