کاخ سفید خبرنگاران سه رسانه را راه نداد؛ مجوزها ضبط شد

خبرنگاران CNN، MS NOW و Politico روز شنبه ۱۹ سپتامبر از ورود به محوطه کاخ سفید منع شدند و دست‌کم برخی مجوزهای دسترسی آنان ضبط یا غیرفعال شد. این اقدام یک روز پس از اعلام دونالد ترامپ برای ممنوع کردن این سه رسانه اجرا شد و اکنون به یک مناقشه تازه بر سر متمم اول قانون اساسی آمریکا تبدیل شده است.

ممنوعیت از حرف به اجرا رسید

آنچه روز جمعه در قالب اعلام سیاسی رئیس‌جمهور آمریکا مطرح شده بود، روز شنبه در ورودی کاخ سفید اجرا شد. خبرنگاران سه رسانه گفتند هنگام مراجعه برای انجام کار روزانه خود با مجوزهای غیرفعال روبه‌رو شدند و اجازه ورود نگرفتند. در مواردی نیروهای مسئول حفاظت، کارت‌های دسترسی را نیز تحویل گرفتند.

رئیس‌جمهور آمریکا دلیل تصمیم خود را پوشش خبری این رسانه‌ها دانسته و آنها را به انتشار «اخبار جعلی» متهم کرده است. او نمونه مشخصی از تخلف حرفه‌ای که مبنای لغو دسترسی باشد ارائه نکرده و گفته است احتمال دارد رسانه‌های دیگری نیز با محدودیت مشابه روبه‌رو شوند.

آنچه می‌دانیم

اصل جلوگیری از ورود خبرنگاران به‌طور مستقل از سوی چند رسانه و خبرنگاران حاضر در محل تأیید شده است. CNN اعلام کرد کارت دسترسی خبرنگارش غیرفعال شده بود. خبرنگار MS NOW نیز گفت هنگام تلاش برای ورود به او گفته شد مجوزش از کار افتاده و کارت یکی از کارکنان این شبکه گرفته شده است. Politico هم اعلام کرد خبرنگارش از ورود منع و کارت دسترسی او ضبط شده است.

هر سه مجموعه گفته‌اند به پوشش دولت ادامه خواهند داد و از حقوق قانونی خود دفاع می‌کنند. انجمن خبرنگاران کاخ سفید نیز خواستار بازگرداندن دسترسی شده و هشدار داده است که اگر معیار حذف یک رسانه، محتوای پوشش آن باشد، همین معیار می‌تواند علیه رسانه‌های دیگر نیز به کار گرفته شود.

آنچه نمی‌دانیم

هنوز روشن نیست ممنوعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، دقیقاً چه تعداد خبرنگار و کارمند رسانه‌ای را شامل می‌شود و آیا دولت برای اجرای آن دستورالعمل رسمی و مکتوبی صادر کرده است. همچنین مشخص نیست سه رسانه چه زمانی و از چه مسیر حقوقی اقدام خواهند کرد، هرچند اظهارات آنها احتمال شکایت قضایی را جدی کرده است.

دامنه تصمیم نیز کاملاً روشن نیست: منع ورود به محوطه کاخ سفید با حذف دسترسی به همه رویدادهای ریاست‌جمهوری یکسان نیست و ممکن است درباره سفرها، نشست‌های خارج از کاخ سفید و سازوکار استخر خبری قواعد جداگانه‌ای اعمال شود.

چرا الان مهم است؟

موضوع فراتر از اختلاف یک رئیس‌جمهور با چند رسانه است. پرسش حقوقی اصلی این است که آیا دولت می‌تواند پس از ایجاد یک سازوکار دسترسی برای خبرنگاران، رسانه‌ای را به دلیل نوع پوشش یا دیدگاه تحریریه از آن محروم کند. منتقدان تصمیم می‌گویند چنین اقدامی می‌تواند مصداق تبعیض بر پایه دیدگاه باشد؛ کاخ سفید در مقابل تصمیم را در چارچوب اختیار خود برای مدیریت دسترسی مطرح کرده است.

این اختلاف سابقه حقوقی هم دارد. در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ، تلاش برای لغو دسترسی جیم آکوستا از CNN با چالش قضایی روبه‌رو شد. در دوره دوم نیز دولت سازوکار انتخاب خبرنگاران برای برخی برنامه‌های نزدیک به رئیس‌جمهور را تغییر داده و دسترسی Associated Press را در پی اختلاف بر سر نام‌گذاری خلیج مکزیک محدود کرده بود؛ آن پرونده نیز به دادگاه کشیده شد.

تأثیر خبر

پیامد فوری، انتقال بخشی از پوشش سه رسانه به خارج از محوطه کاخ سفید است؛ اما پیامد بزرگ‌تر می‌تواند حقوقی باشد. اگر پرونده به دادگاه برسد، قاضی باید میان اختیارات اجرایی برای کنترل امنیت و دسترسی فیزیکی از یک سو و ممنوعیت مجازات رسانه به دلیل محتوای پوشش از سوی دیگر مرزبندی کند.

برای دیگر رسانه‌های مستقر در واشینگتن نیز نتیجه مهم است. تثبیت چنین رویه‌ای می‌تواند دسترسی خبری را بیش از گذشته به تصمیم مستقیم دولت وابسته کند؛ در مقابل، ابطال آن در دادگاه می‌تواند محدودیت روشن‌تری برای دولت‌های بعدی ایجاد کند.

مسیر بعدی

در کوتاه‌مدت باید سه موضوع را دنبال کرد: آیا کارت‌های دسترسی بازگردانده می‌شوند، آیا شکایت رسمی ثبت خواهد شد و آیا ممنوعیت به رسانه‌های دیگری گسترش پیدا می‌کند. موضع دادگاه‌ها در صورت طرح شکایت، مهم‌ترین معیار برای تشخیص ماندگاری این تصمیم خواهد بود.

تصویر شاخص: نمای آرشیوی کاخ سفید؛ عکس مربوط به روز اجرای ممنوعیت نیست.