انتخابات مراکش ۲۰۲۶؛ مرکز زنده رقابت برای ۳۹۵ کرسی
نتایج نهایی رسمی انتخابات مراکش ۲۰۲۶: PAM با ۹۷ کرسی در صدر، RNI با ۶۶ و استقلال با ۶۵ کرسی؛ مشارکت رسمی ۳۸٫۰۲٪. شمارش پایان یافته و مرکز رونما اکنون تشکیل دولت و تحولات حقوقی بعدی را دنبال می‌کند.
انتخابات مراکش ۲۰۲۶
وزارت کشور مراکش نتایج موقت انتخابات پارلمانی ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ را برای هر ۳۹۵ کرسی اعلام کرده است: حزب اصالت و معاصرت (PAM) با ۹۷ کرسی در صدر قرار دارد، تجمع ملی آزادگان (RNI) ۶۶ و حزب استقلال ۶۵ کرسی گرفته‌اند. مشارکت نهایی رسمی ۳۸٫۰۲٪ اعلام شده است. این ارقام هنوز «موقت» هستند و رونما تا طی‌شدن مراحل قانونی و تثبیت نتیجه، اصلاحات رسمی را دنبال می‌کند.
در این خبر بین‌المللی می‌خوانید
مرکز نتایج زنده
نمایش کرسی‌ها و آرا
۶۶
۹۷
۶۵
۲۶
۲۹
۱۹
۱۷
۵۴
آخرین تغییرات
شورای ملی حقوق بشر مراکش در گزارش اولیه خود اعلام کرد ناظرانش در ۳٬۹۱۵ شعبه رأی‌گیری حضور داشتند و روند رأی‌گیری، جز موارد محدود بحث و تنش که بر عملیات رأی‌گیری اثر نگذاشت، در «فضایی تقریباً عادی» انجام شد. شورا گفت هیچ جانبداری مقام‌های اداری به سود حزب یا فهرست مشخصی ثبت نشده، خشونت گسترده مشاهده نشده و تخلفات ثبت‌شده کمتر از ۳٪ موارد رصدشده بوده است. همچنین یک اختلاف عددی منبعی روشن شد: درگاه رسمی دولت/وزارت کشور مشارکت ملی را ۳۸٫۰۲٪ درج کرده، در حالی که الجزیره در گزارش تحلیلی ۲۴ سپتامبر رقم ۳۸٫۰۸٪ را نوشته است؛ رونما رقم رسمی ۳۸٫۰۲٪ را مبنا قرار می‌دهد.
وزارت کشور مراکش نتایج موقت هر ۳۹۵ کرسی را اعلام کرد: اصالت و معاصرت (PAM) ۹۷، تجمع ملی آزادگان (RNI) ۶۶، استقلال ۶۵، عدالت و توسعه (PJD) ۵۴، جنبش مردمی ۲۹، USFP ۲۶، PPS ۱۹، UC ۱۷، جنبش دموکراتیک اجتماعی ۸، ائتلاف چپ ۸، جبهه نیروهای دموکراتیک ۲، انصاف ۲، دموکرات‌های جدید ۱ و وحدت و دموکراسی ۱ کرسی. جمع ارقام دقیقاً ۳۹۵ است. مشارکت نهایی رسمی ۳۸٫۰۲٪ اعلام شد. این نتایج هنوز «موقت» هستند و تا تکمیل مراحل قانونی، نتیجه قطعی تلقی نمی‌شوند.
خط زمانی زنده
شورای ملی حقوق بشر گفت رأی‌گیری در نمونه تحت پوشش ناظران در فضایی «تقریباً عادی» انجام شد؛ جانبداری مقام‌های اداری به سود فهرست مشخصی ثبت نشد، خشونت گسترده گزارش نشد و سهم تخلفات ثبت‌شده از موارد رصدشده کمتر از ۳٪ بود.
آمار رسمی فهرست‌های انتخاباتی شمار ثبت‌نام‌شدگان را ۱۵٬۸۰۱٬۱۶۲ نفر اعلام کرد.
احزاب وارد دوره رسمی تبلیغات شدند؛ اشتغال، هزینه زندگی و مشارکت جوانان در مرکز رقابت قرار گرفت.
وزارت کشور آمار نهایی فهرست‌های ثبت‌شده در سطح کشور را اعلام کرد.
رویترز شکاف مشارکت جوانان را برجسته کرد؛ آمار مستقیم رسمی فهرست رأی‌دهندگان در ۷ سپتامبر سهم ۱۸ تا ۲۴ ساله‌ها را ۴٪ کل ثبت‌نام‌شدگان اعلام کرده است. هم‌زمان RNI و PAM اشتغال جوانان را در مرکز وعده‌های انتخاباتی خود قرار داده‌اند. کنفدراسیون عمومی شرکت‌های مراکش (CGEM) نیز اعلام کرد مراکز رأی‌گیری در ۲۳ سپتامبر از ساعت ۸ تا ۱۹ باز خواهند بود و از شرکت‌ها خواست برای کارکنانی که قصد رأی‌دادن دارند انعطاف زمانی در نظر بگیرند.
دولت مراکش از مدیران دستگاه‌های عمومی، مؤسسات دولتی و بخش خصوصی خواست ترتیبات لازم را فراهم کنند تا کارکنان بتوانند در ۲۳ سپتامبر رأی بدهند، در حالی که خدمات عمومی نیز بدون اختلال ادامه پیدا کند.
دادستانی و پلیس مراکش در چند پرونده مرتبط با کارزار تحقیقاتی را آغاز کرده‌اند؛ از جمله درباره یک فایل صوتی افشاشده در سطات، ادعای اثرگذاری بر انتخابات با پول حاصل از مواد مخدر در قنیطره، استفاده از بلندگوی مسجد برای دعوت به تجمع حزبی در شیشاوه، حمله یا تخریب دفاتر حزبی و ادعاهای شنود و تلاش برای هک. این موارد در مرحله تحقیق‌اند و رونما آنها را به‌عنوان تخلف اثبات‌شده یا نتیجه قضایی قطعی گزارش نمی‌کند.
دولت در یک جمع‌بندی آماری تازه اعلام کرد ۲۸ تشکل/حزب با احتساب یک ائتلاف انتخاباتی و دو فهرست مستقل در رقابت حضور دارند؛ ۲۲۷ نماینده فعلی مجلس نیز دوباره نامزد شده‌اند. در همان داده، سهم رأی‌دهندگان ۶۰ ساله و بالاتر بیش از ۲۹٪ و گروه ۲۵ تا ۳۴ سال ۱۵٪ اعلام شد.
سازمان بین‌المللی فرانکوفونی به دعوت مقام‌های مراکش یک هیأت انتخاباتی برای انتخابات ۲۳ سپتامبر اعزام کرد. هم‌زمان شورای ملی حقوق بشر مراکش اعلام کرد هیأتی از اتحادیه عرب نیز برای مشاهده همه مراحل فرایند انتخاباتی در کشور حضور دارد و پس از رأی‌گیری بیانیه مقدماتی منتشر خواهد کرد. در آستانه رأی‌گیری، یک هیأت ۱۹ نفره از چهره‌های دیاسپورای آفریقایی در فرانسه نیز برای مشاهده مستقل انتخابات به مراکش آمده است. این هیأت‌ها به مجموعه ناظران داخلی و بین‌المللی انتخابات اضافه می‌شوند.
طبق اعلام رسمی وزارت کشور، سامانه صدور وکالت رأی برای رأی‌دهندگان مراکشی مقیم خارج از کشور تا ساعت ۱۲ ظهر ۲۲ سپتامبر فعال است. رأی‌دهنده واجد شرایط خارج از کشور می‌تواند یک رأی‌دهنده ثبت‌شده در مراکش را برای رأی‌دادن از طرف خود تعیین کند؛ هر وکیل فقط می‌تواند وکالت یک رأی‌دهنده مقیم خارج را بپذیرد.
وزارت کشور اعلام کرده است تحویل اطلاعیه‌های رسمی تعیین محل شعبه رأی‌گیری به رأی‌دهندگان تا ساعت ۱۸ روز ۲۲ سپتامبر ادامه دارد. این اطلاعیه‌ها علاوه بر محل شعبه، تاریخ انتخابات و ساعت آغاز و پایان رأی‌گیری را یادآوری می‌کنند.
تقویم رسمی دولت مراکش تأیید می‌کند تبلیغات انتخاباتی تا نیمه‌شب ۲۲ سپتامبر ادامه دارد. وزارت کشور در آستانه رأی‌گیری دوباره مسیرهای پیامکی، وب و اپلیکیشن برای یافتن شعبه رأی‌گیری را یادآوری کرده است. هم‌زمان توجه به مجازات‌های مداخله در رأی‌گیری، دستکاری برگه‌ها، نقض محرمانگی رأی و تلاش برای تغییر نتیجه افزایش یافته است.
جمع‌بندی رسمی آستانه رأی‌گیری از استقرار ۳٬۰۰۶ ناظر داخلیِ مورد تأیید در ۱۲ منطقه و نزدیک به ۲۰۰ ناظر وابسته به ۳۰ نهاد و سازمان بین‌المللی، منطقه‌ای و دیپلماتیک خبر می‌دهد. وزارت کشور نیز یادآوری کرده نمایندگان فهرست‌ها می‌توانند رأی‌گیری، شمارش و تجمیع را پیگیری کنند و نسخه صورت‌جلسه‌های انتخاباتی را دریافت کنند؛ نسخه‌های تحویلی از نظر اثباتی هم‌ارز اصل‌اند.
مراکز رأی‌گیری در سراسر مراکش باز شدند و رأی‌گیری تا ساعت ۱۹:۰۰ به وقت مراکش ادامه دارد. الجزیره آغاز رأی‌گیری را گزارش کرده و پرتال رسمی انتخابات نیز مرحله روز رأی‌گیری را «در جریان» نشان می‌دهد. پس از بسته‌شدن شعب، شمارش با حضور نمایندگان فهرست‌ها انجام می‌شود و طبق تقویم رسمی، اعلام نتایج مقدماتی از ۲۴ سپتامبر آغاز می‌شود.
وزارت کشور نخستین رقم رسمی مشارکت روز انتخابات را ۴٫۲۳٪ در سطح کشور اعلام کرد و گفت رأی‌گیری در شرایط عادی ادامه دارد.
دومین به‌روزرسانی رسمی وزارت کشور، نرخ مشارکت سراسری را تا ظهر ۱۱٫۳۴٪ اعلام کرد.
وزارت کشور اعلام کرد مشارکت سراسری تا ساعت ۱۵ به ۲۱٪ رسیده است.
شعب رأی‌گیری بسته شدند و شمارش با حضور نمایندگان فهرست‌ها آغاز شد. وزارت کشور پس از تجمیع نتایج، مشارکت نهایی رسمی را ۳۸٫۰۲٪ اعلام کرد؛ پایین‌تر از مشارکت انتخابات ۲۰۲۱.
وزیر کشور نتایج موقت را اعلام کرد: PAM با ۹۷ کرسی در صدر، RNI با ۶۶ کرسی دوم و استقلال با ۶۵ کرسی سوم است؛ PJD با ۵۴ کرسی چهارم شد. جمع تخصیص موقت ۳۹۵ کرسی است، اما مراحل قانونی اعلام نتیجه نهایی هنوز تکمیل نشده است.
جدول نتایج و نقشه
| حزب | کرسی موقت ۲۰۲۶ | کرسی ۲۰۲۱ | تغییر |
|---|---|---|---|
| اصالت و معاصرت (PAM) | ۹۷ | ۸۷ | +۱۰ |
| تجمع ملی آزادگان (RNI) | ۶۶ | ۱۰۲ | −۳۶ |
| استقلال (PI) | ۶۵ | ۸۱ | −۱۶ |
| عدالت و توسعه (PJD) | ۵۴ | ۱۳ | +۴۱ |
| جنبش مردمی (MP) | ۲۹ | ۲۸ | +۱ |
| USFP | ۲۶ | ۳۴ | −۸ |
| PPS | ۱۹ | ۲۲ | −۳ |
| UC | ۱۷ | ۱۸ | −۱ |
| جنبش دموکراتیک اجتماعی | ۸ | — | — |
| ائتلاف چپ | ۸ | — | — |
| جبهه نیروهای دموکراتیک | ۲ | — | — |
| انصاف | ۲ | — | — |
| دموکرات‌های جدید | ۱ | — | — |
| وحدت و دموکراسی | ۱ | — | — |
| جمع | ۳۹۵ | — | — |
مقایسه با انتخابات قبل
| حزب | کرسی ۲۰۲۱ | سهم از ۳۹۵ کرسی | وضعیت ۲۰۲۶ |
|---|---|---|---|
| تجمع ملی آزادگان (RNI) | ۱۰۲ | ۲۵٫۸٪ | نتایج موقت منتشر شد |
| اصالت و معاصرت (PAM) | ۸۷ | ۲۲٫۰٪ | نتایج موقت منتشر شد |
| استقلال (PI) | ۸۱ | ۲۰٫۵٪ | نتایج موقت منتشر شد |
| USFP | ۳۴ | ۸٫۶٪ | نتایج موقت منتشر شد |
| جنبش مردمی (MP) | ۲۸ | ۷٫۱٪ | نتایج موقت منتشر شد |
| PPS | ۲۲ | ۵٫۶٪ | نتایج موقت منتشر شد |
| اتحادیه قانون اساسی (UC) | ۱۸ | ۴٫۶٪ | نتایج موقت منتشر شد |
| عدالت و توسعه (PJD) | ۱۳ | ۳٫۳٪ | نتایج موقت منتشر شد |
| سایر احزاب | ۱۰ | ۲٫۵٪ | نتایج موقت منتشر شد |
احزاب و نامزدها
بزرگ‌ترین حزب انتخابات ۲۰۲۱ و محور اصلی دولت دوره گذشته. عملکرد اقتصادی دولت، اشتغال جوانان و هزینه زندگی از مهم‌ترین موضوعاتی است که این حزب با آن وارد رقابت ۲۰۲۶ شده است.
دومین حزب بزرگ انتخابات ۲۰۲۱ و یکی از ستون‌های اصلی ائتلاف حاکم. در رقابت ۲۰۲۶ بر اشتغال، سرمایه‌گذاری و مدیریت محلی تأکید دارد.
یکی از قدیمی‌ترین نیروهای سیاسی مراکش و سومین حزب بزرگ مجلس ۲۰۲۱. پایگاه تاریخی گسترده و نقش ائتلافی آن باعث می‌شود در محاسبات دولت بعدی اهمیت بالایی داشته باشد.
حزب چپ میانه با سابقه طولانی در سیاست مراکش. در مجلس ۲۰۲۱ چهارمین نیروی بزرگ بود و در دوره گذشته در صف مخالفان قرار داشت.
حزبی با ریشه قوی در مناطق روستایی و آمازیغ‌نشین که در انتخابات ۲۰۲۱ بیست‌وهشت کرسی به دست آورد و در اپوزیسیون پارلمانی حضور داشت.
نیروی چپ با سابقه تاریخی و حضور مداوم پارلمانی. در ۲۰۲۱ بیست‌ودو کرسی گرفت و یکی از احزاب مخالف دولت بود.
حزب لیبرال و میانه‌رو که در انتخابات ۲۰۲۱ هجده کرسی مستقل به دست آورد و بخشی از آرایش پارلمانی میانه و راست مراکش محسوب می‌شود.
اسلام‌گرای میانه‌رو که پس از رهبری دولت در دوره‌های قبل، در انتخابات ۲۰۲۱ سقوط شدیدی را تجربه کرد و از ۱۲۵ کرسی دوره پیشین به ۱۳ کرسی رسید. بازگشت یا ادامه ضعف آن یکی از شاخص‌های مهم ۲۰۲۶ است.
نظام انتخاباتی
مجلس نمایندگان مراکش ۳۹۵ کرسی دارد و ۱۹۸ کرسی مرز اکثریت مطلق است. در انتخابات ۲۰۲۶، ۳۰۵ کرسی از حوزه‌های محلی و ۹۰ کرسی از حوزه‌های منطقه‌ای انتخاب می‌شوند. نتیجه رسمی و تخصیص کرسی‌ها باید از داده مرجع رسمی تفکیک شود و هر عدد مقدماتی با برچسب روشن منتشر خواهد شد.
وزارت کشور اکنون تخصیص موقت هر ۳۹۵ کرسی را اعلام کرده است. رونما تعداد کرسی‌های هر حزب، تغییر نسبت به ۲۰۲۱، مشارکت و فاصله تا مرز ۱۹۸ را با برچسب روشن «موقت» نمایش می‌دهد و تنها نتیجه‌ای که مراحل رسمی و قانونی آن تکمیل شده باشد به‌عنوان نتیجه نهایی ثبت خواهد شد.
ادعاهای احزاب، رسانه‌ها یا ستادهای انتخاباتی از داده رسمی جدا می‌مانند. اگر نتیجه یک حوزه مورد اعتراض قرار گیرد یا شمارش اصلاح شود، تغییر با ساعت و منبع در خط زمانی ثبت خواهد شد تا سابقه نوسان اعداد از بین نرود.
کارزار و مسائل اصلی
طبق تازه‌ترین جمع‌بندی رسمی منتشرشده در ۲۱ سپتامبر، ۱٬۸۵۰ فهرست انتخاباتی شامل ۷٬۲۸۸ نامزدی در سطح کشور ثبت شده است: ۱٬۶۱۵ فهرست محلی با ۵٬۵۰۵ نامزد و ۲۳۵ فهرست منطقه‌ای ویژه زنان با ۱٬۷۸۳ نامزد. شمار کل نامزدی‌های زنان ۲٬۶۵۸ نفر است و ۲۲۷ نماینده فعلی مجلس نیز برای این دوره نامزد شده‌اند. شمار رأی‌دهندگان ثبت‌نام‌شده ۱۵٬۸۰۱٬۱۶۲ نفر است؛ ۴۶٪ زن و ۵۴٪ مرد، ۵۵٪ شهری و ۴۵٪ روستایی‌اند. در توزیع سنی، افراد ۶۰ ساله و بالاتر بیش از ۲۹٪، گروه ۲۵ تا ۳۴ سال ۱۵٪ و گروه ۱۸ تا ۲۴ سال ۴٪ کل ثبت‌نام‌شدگان را تشکیل می‌دهند. کارزار رسمی در نیمه‌شب ۲۲ سپتامبر پایان یافت. پرتال رسمی انتخابات از ۲۷ حزب سیاسی سخن می‌گوید، در حالی که جمع‌بندی آماری ۲۱ سپتامبر با احتساب یک ائتلاف انتخاباتی از ۲۸ تشکل/حزب شرکت‌کننده و همچنین دو فهرست مستقل نام می‌برد؛ رونما این دو شیوه شمارش را جدا نگه می‌دارد. همچنین کمیسیون ویژه اعتباربخشی ناظران، ۳٬۰۰۶ ناظر انتخاباتی را برای پوشش روند انتخابات تأیید کرده است. از مجموع ۳۹۵ کرسی مجلس، ۳۰۵ کرسی از ۹۲ حوزه محلی و ۹۰ کرسی از ۱۲ حوزه منطقه‌ای انتخاب می‌شوند. کازابلانکا-سطات با ۵۷ کرسی محلی در ۱۶ حوزه و ۱۲ کرسی منطقه‌ای، در مجموع ۶۹ کرسیِ منتسب به این منطقه دارد و یکی از سنگین‌ترین میدان‌های رقابت انتخاباتی کشور است.
رقابت ۲۰۲۶ فقط درباره اینکه کدام حزب بیشترین کرسی را می‌گیرد نیست. مسئله مهم‌تر، میزان مشارکت و اعتماد عمومی به سیاست حزبی است. گزارش تازه AP در ۲۲ سپتامبر شمار واجدان شرایط رأی را حدود ۲۶٫۷ میلیون نفر اعلام می‌کند؛ در برابر ۱۵٬۸۰۱٬۱۶۲ نفری که در فهرست رسمی رأی‌دهندگان ثبت شده‌اند. این فاصله، اهمیت مشارکت و ثبت‌نام را در ارزیابی انتخابات برجسته می‌کند. گزارش رویترز در ۱۷ سپتامبر نشان می‌دهد جلب رأی جوانان به یکی از دشوارترین مسائل کارزار تبدیل شده است. رویترز سهم ۱۸ تا ۲۴ ساله‌ها از جمعیت را حدود ۱۲٪ توصیف کرده و بر ثبت‌نام پایین این گروه تأکید دارد؛ برای عدد فهرست رأی‌دهندگان، رونما آمار مستقیم رسمی ۷ سپتامبر را مبنا قرار می‌دهد که سهم ۱۸ تا ۲۴ ساله‌ها را ۴٪ کل ثبت‌نام‌شدگان اعلام کرده است. بیکاری جوانان یکی از محورهای اصلی کارزار است، اما ارقام منتشرشده به‌دلیل تفاوت تعریف گروه سنی یکسان نیستند: رویترز نرخ حدود ۲۷٪ را گزارش کرده، در حالی که AP در گزارش ۲۲ سپتامبر نرخ بیکاری گروه ۱۵ تا ۲۴ سال را حدود ۳۷٪ ذکر می‌کند. رونما این دو عدد را یکی نمی‌کند. AP نیز مانند داده رسمی ثبت‌نام، سهم ۱۸ تا ۲۴ ساله‌ها از فهرست رأی‌دهندگان را فقط ۴٪ گزارش کرده است. RNI و PAM اشتغال جوانان را در مرکز کارزار قرار داده و هر دو ایجاد حدود یک میلیون شغل در دوره پارلمانی آینده را وعده داده‌اند؛ وعده‌ای انتخاباتی که هنوز نتیجه یا عملکرد محقق‌شده محسوب نمی‌شود.
اقتصاد، اشتغال، هزینه زندگی، خدمات عمومی، مسکن، توسعه منطقه‌ای و اعتماد به نهادهای سیاسی از محورهای اصلی رقابت‌اند. در عین حال، ساختار قدرت در مراکش فقط به مجلس محدود نیست و پادشاه در حوزه‌های کلیدی سیاست و جهت‌گیری کلان کشور نقش تعیین‌کننده دارد. بنابراین حتی پس از مشخص‌شدن کرسی‌ها، تحلیل نتیجه باید میان «پیروزی انتخاباتی»، «توان تشکیل ائتلاف» و «دامنه واقعی اختیار دولت» تفاوت بگذارد.
تشکیل دولت و گام‌های بعدی
مرز نظری اکثریت در مجلس ۱۹۸ کرسی است، اما تشکیل دولت صرفاً جمع‌کردن این عدد نیست. بر پایه نتایج موقت ۲۰۲۶، سه حزب ائتلاف دولت دوره گذشته — PAM با ۹۷، RNI با ۶۶ و استقلال با ۶۵ کرسی — روی‌هم ۲۲۸ کرسی دارند و از نظر عددی از مرز اکثریت عبور می‌کنند؛ این فقط حساب کرسی‌هاست و به معنای توافق یا تشکیل ائتلاف جدید نیست.
۲۴ سپتامبر — نخستین مواضع ائتلافی: عبدالإله بن‌کیران، دبیرکل عدالت و توسعه (PJD)، گفت قناعت او این است که حزبش نباید در دولتی به ریاست PAM مشارکت کند و خواست تصمیم نهایی در نهادهای حزبی بررسی شود. در مقابل، فاطمه‌الزهرا المنصوری، هماهنگ‌کننده رهبری جمعی PAM، گفت حزب هنوز مذاکره درباره ائتلاف‌ها را آغاز نکرده و درِ گفت‌وگو با هیچ حزبی را از پیش نبسته است؛ به گفته او، اولویت فعلی تعیین رئیس دولت است. بنابراین هیچ ترکیب ائتلافی هنوز توافق‌شده یا رسمی نیست. PAM برای رسیدن از ۹۷ به اکثریت ۱۹۸ کرسی دست‌کم به ۱۰۱ کرسی حمایت اضافی نیاز دارد.
آنچه می‌دانیم و آنچه هنوز نمی‌دانیم
می‌دانیم: رأی‌گیری پایان یافته؛ مشارکت نهایی رسمی ۳۸٫۰۲٪ است و وزارت کشور تخصیص موقت هر ۳۹۵ کرسی را اعلام کرده است. PAM با ۹۷ کرسی در صدر نتایج موقت قرار دارد، RNI با ۶۶ و استقلال با ۶۵ کرسی در رتبه‌های بعدی‌اند. هیچ حزبی به تنهایی به مرز ۱۹۸ کرسی نرسیده است.
هنوز نمی‌دانیم: این ارقام هنوز نتیجه نهایی حقوقی نیستند. باید تکمیل مراحل قانونی، هرگونه اصلاح یا اعتراض مؤثر بر ارقام، اعلام نتیجه نهایی و سپس روند رسمی تعیین رئیس دولت و مذاکرات ائتلافی را دنبال کرد.
تحلیل
اثر مستقیم انتخابات مراکش بر ایران محدودتر از انتخابات کشورهای همسایه ایران است، اما جهت‌گیری دولت آینده در روابط با اسرائیل، کشورهای عربی، آفریقا و پرونده‌های دیپلماتیک منطقه‌ای برای تهران اهمیت دارد. با این حال سیاست خارجی مراکش فقط محصول ترکیب پارلمان نیست و در تحلیل اثر نتیجه باید نقش سلطنت و ساختار تصمیم‌گیری کلان کشور نیز لحاظ شود.
منابع
- منبع اصلی دولت مراکش — تاریخ رسمی انتخابات مجلس نمایندگان، ۶ مارس ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Maroc.ma — نسخه عربی اعلام رسمی انتخابات ۲۳ سپتامبر
- خبرگزاری Reuters
- خبرگزاری Associated Press (AP)
- منبع تکمیلی Maroc.ma — ۱٬۸۵۰ فهرست، ۷٬۲۸۸ نامزدی و آمار نامزدی زنان — ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Maroc.ma — اعتباربخشی ۳٬۰۰۶ ناظر انتخابات — ۹ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Maroc.ma — ۱۵٬۸۰۱٬۱۶۲ رأی‌دهنده ثبت‌نام‌شده — ۷ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Maroc.ma — آمار تجمیعی انتخابات ۲۳ سپتامبر: ۲۸ تشکل/حزب، دو فهرست مستقل و ۲۲۷ نماینده نامزد — ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی سازمان بین‌المللی فرانکوفونی — اعزام هیأت انتخاباتی به مراکش — ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Maroc.ma / CNDH — حضور هیأت اتحادیه عرب برای مشاهده انتخابات — ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Maroc.ma — تقویم رسمی انتخابات و آغاز اعلام نتایج مقدماتی از ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Maroc.ma / وزارت کشور — تحویل اطلاعیه محل شعبه تا ساعت ۱۸ روز ۲۲ سپتامبر و سامانه وکالت رأی مراکشی‌های مقیم خارج — ۲۴ اوت ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Afrimag — حضور هیأت ۱۹ نفره دیاسپورای آفریقایی فرانسه برای مشاهده انتخابات — ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی الجزیره — آغاز رأی‌گیری سراسری انتخابات مجلس مراکش — ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی الجزیره — ساعات پایانی کارزار و وعده‌های اقتصادی — ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی الجزیره — جوانان و ترکیب سنی ثبت‌نام‌شدگان — ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی الجزیره — رقابت حوزه‌های حساس — ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Médias24 / وزارت کشور — مشارکت رسمی ۲۱٪ تا ساعت ۱۵ — ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Le Desk Live — روند مشارکت رسمی ۴٫۲۳٪، ۱۱٫۳۴٪ و ۲۱٪ — ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی الجزیره — مشارکت نهایی ۳۸٫۰۲٪ و آغاز اعلام نتایج جزئی — ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Assahifa — فهرست کامل ۳۹۵ کرسی در نتایج موقت اعلام‌شده وزارت کشور — ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Maroc.ma / وزارت کشور — نتایج موقت رسمی کامل و مشارکت نهایی ۳۸٫۰۲٪ — ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی الجزیره — بازآرایی نقشه پارلمان و تحولات حوزه‌ها پس از نتایج موقت — ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی مجلس نمایندگان مراکش — نتایج رسمی انتخابات ۲۰۲۱
- منبع تکمیلی Médias24 — اعلام ساعت رأی‌گیری ۸ تا ۱۹ از سوی رئیس CGEM — ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Médias24 — ۹۲ حوزه محلی و ۱۲ حوزه منطقه‌ای انتخابات ۲۰۲۶ — ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Hespress — درخواست دولت از کارفرمایان برای تسهیل رأی‌دادن کارکنان — ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Hespress — تحقیقات قضایی و پلیسی مرتبط با کارزار انتخاباتی — ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Hespress / وزارت کشور — ابزارهای پیامکی، وب و اپلیکیشن برای یافتن شعبه رأی‌گیری — ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Hespress — مقررات و مجازات‌های مداخله و دستکاری در روند رأی‌گیری — ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Infomédiaire — ساختار ۳۰۵ کرسی محلی و ۹۰ کرسی منطقه‌ای؛ ۶۹ کرسی منتسب به کازابلانکا-سطات — ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی La Nouvelle Tribune — ۵۷ کرسی محلی کازابلانکا-سطات در ۱۶ حوزه — ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Maroc.ma / MAP — جمع‌بندی رسمی آستانه رأی‌گیری؛ ترکیب ناظران و مقررات انتخاباتی — ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Maroc.ma / وزارت کشور — حق نمایندگان فهرست‌ها برای دریافت صورت‌جلسه‌های رأی‌گیری و شمارش — ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرمطالب مرتبط
آفریقا · ۹ آبان ۱۴۰۵مرگ‌های ابولا در کنگو از ۵ هزار گذشت؛ مشکل فقط تعداد بیمار نیست
آفریقا · ۷ آبان ۱۴۰۵دولت شرق لیبی ورود ایرانی‌ها و افغان‌ها را ممنوع کرد و اخراج بدون اقامت را دستور داد
آفریقا · ۷ آبان ۱۴۰۵