بسته ۱۴ میلیارد دلاری تسلیحاتی تایوان همچنان معلق است

بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری آمریکا برای تایوان همچنان در انتظار تصمیم نهایی دولت دونالد ترامپ است؛ تأخیری که اکنون یکی از شرکت‌های اصلی فناوری دفاعی آمریکا می‌گوید بر همکاری‌هایش با تایپه اثر گذاشته است. این موضوع در آستانه دیدار برنامه‌ریزی‌شده ترامپ و شی جین‌پینگ، پرونده دفاع تایوان را دوباره به یکی از نقاط حساس رابطه واشنگتن و پکن تبدیل کرده است.

چه چیزی تازه شده است؟

پالمر لاکی، بنیان‌گذار شرکت دفاعی اندوریل، در ۱۹ سپتامبر در تایپه گفت تأخیر در تصویب فروش تسلیحات آمریکا به تایوان بر کسب‌وکار شرکتش اثر گذاشته و او این موضوع را مستقیماً با ترامپ، معاون رئیس‌جمهور جی‌دی ونس و وزیر خارجه مارکو روبیو در میان گذاشته است. او جزئیات قراردادهای متوقف‌شده شرکتش را اعلام نکرد.

بسته مورد بحث حدود ۱۴ میلیارد دلار ارزش دارد و ماه‌هاست در انتظار تأیید نهایی کاخ سفید مانده است. پس از دیدار ماه مه ترامپ و شی در پکن، رئیس‌جمهور آمریکا این بسته را در حالت تعلیق نگه داشت و آن را یک اهرم در مذاکرات با چین توصیف کرد. بنابراین آنچه اکنون قطعی است لغو فروش نیست؛ تصمیم نهایی هنوز گرفته نشده است.

تایوان چه مسیری را دنبال می‌کند؟

دولت لای چینگ‌ته هم‌زمان برنامه گسترده‌تری برای افزایش تاب‌آوری دفاعی دنبال می‌کند. دفتر ریاست‌جمهوری تایوان در همان روز میزبان مجمع بین‌المللی «تایوان تاب‌آور برای دموکراسی پایدار» بود؛ نشستی با حضور مقام‌ها و کارشناسان امنیتی از چند کشور که بر دفاع همه‌جانبه جامعه، زیرساخت‌های حیاتی، تهدیدهای منطقه خاکستری و فناوری‌های نوین جنگ تمرکز داشت.

لاکی در این نشست استدلال کرد تایوان باید ظرفیت صنعتی موجود خود را سریع‌تر به تولید دفاعی پیوند بزند و تنها به تقاضای داخلی متکی نباشد. او پیشنهاد کرد تایوان برای صادرات سامانه‌های دفاعی نیز برنامه‌ریزی کند تا خطوط تولید در مقیاسی پایدار باقی بمانند. این دیدگاه موضع رسمی دولت آمریکا نیست، اما نشان‌دهنده نگرانی بخشی از صنعت دفاعی از سرعت تأمین تسلیحات برای تایوان است.

آنچه می‌دانیم و آنچه هنوز روشن نیست

می‌دانیم اندوریل پیش‌تر با تایوان همکاری دفاعی داشته و پهپاد Altius این شرکت در نیروهای تایوانی به کار گرفته شده است. همچنین تایوان در سال‌های اخیر استفاده از پهپادها و سامانه‌های کم‌هزینه‌تر را به یکی از محورهای نوسازی دفاعی خود تبدیل کرده است. رزمایش‌های اخیر این جزیره نیز برای نخستین بار ترکیب پهپادهای تهاجمی با تسلیحات متعارف را در قالب عملیات مشترک آزمایش کرده‌اند.

اما هنوز مشخص نیست کدام اقلام دقیقاً در بسته ۱۴ میلیارد دلاری قرار دارند، چه سهمی از آن مستقیماً به اندوریل مربوط می‌شود و دولت ترامپ چه زمانی درباره آن تصمیم خواهد گرفت. خود لاکی نیز گفت از وضعیت نهایی بسته اطلاع ندارد. در نتیجه نمی‌توان تأخیر را به معنای تغییر قطعی سیاست دفاعی واشنگتن در قبال تایوان دانست.

چرا زمان‌بندی اهمیت دارد؟

موضوع فروش سلاح درست پیش از دیدار بعدی رهبران آمریکا و چین برجسته شده است. پکن فروش تسلیحات آمریکایی به تایوان را دخالت در مسئله‌ای می‌داند که آن را داخلی تلقی می‌کند و بارها شرکت‌های دفاعی آمریکایی فعال در این حوزه را تحریم کرده است. تایپه در مقابل می‌گوید برای بازدارندگی در برابر فشار نظامی چین به تقویت توان دفاعی نیاز دارد.

برای واشنگتن، مسئله فقط حجم یک قرارداد نیست. تأیید یا ادامه تعلیق بسته می‌تواند در پکن و تایپه به‌عنوان نشانه‌ای از نحوه وزن‌دهی دولت ترامپ میان بازدارندگی نظامی و مذاکره با چین خوانده شود. همین مسئله باعث شده تصمیمی که در ظاهر یک فرایند فروش تسلیحاتی است، به بخشی از چانه‌زنی راهبردی دو قدرت تبدیل شود.

مسیر بعدی

مهم‌ترین شاخص بعدی، تصمیم رسمی کاخ سفید درباره بسته ۱۴ میلیارد دلاری و هرگونه اشاره به تایوان پس از دیدار ترامپ و شی است. همچنین باید دید آیا تأخیر فعلی قراردادهای مشخص تایوان با شرکت‌های آمریکایی را متوقف می‌کند یا فقط برنامه‌های بعدی را عقب می‌اندازد. تا آن زمان، بسته نه تصویب نهایی شده و نه لغو؛ و همین وضعیت تعلیق، خود به یک متغیر امنیتی در تنگه تایوان تبدیل شده است.