نواف سلام در سازمان ملل: اسرائیل خارج شود، سلاح در دست دولت بماند

نواف سلام، نخست‌وزیر لبنان، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل دو مطالبه را هم‌زمان مطرح کرد: خروج کامل نیروهای اسرائیلی از خاک لبنان و انحصار سلاح و تصمیم جنگ و صلح در دست دولت. موضع او در حالی بیان شد که اجرای توافق‌های مربوط به جنوب لبنان متوقف مانده و حملات و تخریب‌ها در این منطقه ادامه دارد.

سلام گفت لبنان خواهان پایان جنگ، تثبیت آتش‌بس و عقب‌نشینی اسرائیل تا مرزهای به‌رسمیت‌شناخته‌شده بین‌المللی است. او همچنین آزادی بازداشت‌شدگان لبنانی، بازگشت امن ساکنان به شهرها و روستاهایشان و بازسازی مناطق آسیب‌دیده را از الزامات مرحله بعد دانست.

دو تعهد در یک معادله

نخست‌وزیر لبنان در بخش دیگری از سخنانش گفت هیچ قدرتی نباید بالاتر از دولت قرار گیرد و سلاح باید منحصراً در اختیار نهادهای رسمی باشد. این موضع مستقیماً به بحث خلع سلاح حزب‌الله و دیگر گروه‌های مسلح مربوط می‌شود. سلام تأکید کرد تصمیم درباره جنگ و صلح باید فقط از مسیر نهادهای قانون اساسی لبنان گرفته شود.

در سوی دیگر، اسرائیل خروج کامل خود را به اجرای تعهدات امنیتی لبنان و خلع سلاح حزب‌الله گره زده است. دولت لبنان می‌گوید بدون عقب‌نشینی اسرائیل و تضمین اجرای توافق، پیشبرد کامل این روند با موانع جدی روبه‌روست. در نتیجه، هر دو پرونده عملاً به یکدیگر قفل شده‌اند.

درخواست جدول زمانی و سازوکار نظارت

سلام خواستار تبدیل توافق موجود به گام‌های عملی با جدول زمانی روشن و سازوکار راستی‌آزمایی شد. او گفت موفقیت توافق‌ها را باید با اجرای تعهدات سنجید، نه با اعلام نیت. این درخواست در شرایطی مطرح می‌شود که نیروهای اسرائیلی همچنان در بخش‌هایی از جنوب لبنان حضور دارند و گزارش‌هایی از گلوله‌باران و تخریب در مناطق مرزی منتشر می‌شود.

نخست‌وزیر لبنان همچنین نسبت به خلأ امنیتی پس از پایان مأموریت یونیفیل هشدار داده است. مأموریت نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان در مسیر کاهش و خروج قرار دارد و دولت لبنان خواهان آن است که پیش از این تغییر، ترتیبات امنیتی جایگزین و قابل اجرا مشخص شود.

مرحله بعدی چیست؟

محور اصلی در هفته‌های آینده، امکان توافق بر سر توالی اجرای تعهدات است: عقب‌نشینی اسرائیل، استقرار ارتش لبنان و جمع‌آوری سلاح خارج از کنترل دولت. تا زمانی که طرف‌ها بر سر ترتیب و تضمین این مراحل به تفاهم نرسند، خطر ادامه بن‌بست و درگیری‌های پراکنده باقی خواهد ماند.

برای ایران، این پرونده از آن جهت اهمیت مستقیم دارد که حزب‌الله از متحدان اصلی تهران در منطقه است. هر سازوکاری برای خلع سلاح گروه‌های مسلح لبنان می‌تواند بر رابطه تهران با بیروت و توازن امنیتی ایران و اسرائیل اثر بگذارد؛ با این حال نتیجه عملی سخنان سلام به مذاکرات و اقدامات بعدی طرف‌ها وابسته است.