کپلر: ۳۳.۷ میلیون بشکه نفت این هفته از هرمز خارج شد

داده‌های اولیه شرکت ردیابی کشتی کپلر نشان می‌دهد از آغاز هفته ۲۰ سپتامبر تا روز جمعه ۲۵ سپتامبر، حدود ۳۳.۷ میلیون بشکه نفت خام از تنگه هرمز خارج شده است. به گزارش رویترز، این محموله‌ها با ۱۹ نفتکش جابه‌جا شده‌اند که ۱۷ فروند آنها نفتکش بسیار بزرگ یا VLCC بوده‌اند.

بخش عمده نفت عبوری از عربستان سعودی بارگیری شده و پس از آن عراق قرار داشته است. کپلر برای کل هفته قبل، خروج ۴۹.۲ میلیون بشکه نفت خام از هرمز را ثبت کرده بود. چون رقم ۳۳.۷ میلیون بشکه مربوط به بخشی از هفته جاری است، مقایسه مستقیم آن با یک هفته کامل نیازمند احتیاط است.

داده تازه چه چیزی نشان می‌دهد؟

ارقام کپلر نشان می‌دهد با وجود اختلال شدید در تردد تجاری، جریان نفت از هرمز به‌طور کامل متوقف نشده است. استفاده از ۱۷ نفتکش VLCC نیز نشان می‌دهد بخش بزرگی از صادرات در محموله‌های بزرگ تجمیع شده است؛ هر VLCC معمولاً ظرفیت حمل حدود دو میلیون بشکه نفت را دارد.

این الگو با وضعیت عادی هرمز تفاوت دارد. داده‌های روزهای قبل نشان می‌داد تعداد کشتی‌های تجاری قابل مشاهده با سامانه شناسایی خودکار، AIS، در برخی روزها به ارقام تک‌رقمی کاهش یافته است. بنابراین حرکت نفتکش‌های بزرگ می‌تواند حجم قابل توجهی از نفت را با تعداد کمتر عبور کشتی حفظ کند.

محدودیت مهم داده‌های ردیابی

آمار کپلر بر ردیابی کشتی‌ها و سیگنال‌های قابل مشاهده استوار است. بخشی از کشتی‌ها ممکن است برای کاهش ریسک شناسایی یا حمله، سامانه AIS خود را خاموش کنند. در نتیجه داده‌های ردیابی، تصویر کاملی از همه عبورها نیست و باید به‌عنوان برآورد مبتنی بر ترافیک قابل مشاهده خوانده شود.

همچنین رقم ۳۳.۷ میلیون بشکه «صادرات از هرمز تا آن مقطع از هفته» است، نه حجم روزانه و نه برآورد نهایی کل هفته. تا پایان هفته ممکن است تعداد نفتکش‌ها و حجم نهایی تغییر کند.

چرا سهم عربستان مهم است؟

عربستان در ماه‌های اخیر برای حفظ صادرات نفت از مسیرهای مختلف تلاش کرده است. این کشور علاوه بر هرمز، خط لوله شرق–غرب را در اختیار دارد که بخشی از نفت را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل می‌کند. با این حال، داده‌های کپلر نشان می‌دهد هرمز همچنان برای بخشی از صادرات سعودی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

عراق وابستگی بیشتری به مسیر خلیج فارس و هرمز دارد. بنابراین استمرار عبور نفتکش‌ها برای بغداد اهمیت ویژه‌ای دارد. هر کاهش پایدار در ظرفیت عبور می‌تواند بر برنامه صادرات، درآمدهای دولت و زمان‌بندی تحویل محموله‌ها اثر بگذارد.

اثر بر بازار نفت چگونه سنجیده می‌شود؟

بازار فقط تعداد کشتی‌ها را دنبال نمی‌کند؛ حجم محموله، مدت انتظار، هزینه بیمه، نرخ کرایه نفتکش و احتمال حمله یا بسته‌شدن مسیر نیز مهم‌اند. ممکن است تعداد عبورها کم باشد اما نفتکش‌های بزرگ حجم بالایی حمل کنند، یا برعکس، تردد افزایش یابد اما ظرفیت بارگیری پایین‌تر باشد.

به همین دلیل رقم ۳۳.۷ میلیون بشکه نشانه‌ای از ادامه جریان صادرات است، اما به‌تنهایی به معنای بازگشت هرمز به وضعیت عادی نیست. داده‌های روزهای قبل نیز نشان داده بود ترافیک قابل مشاهده در مقایسه با متوسط پیشین به‌شدت کاهش یافته است.

چه چیزی باید بعداً بررسی شود؟

عدد نهایی کل هفته، تعداد نفتکش‌هایی که در روزهای پایانی عبور می‌کنند و سهم عربستان و عراق از کل جریان از شاخص‌های بعدی هستند. همچنین باید دید آیا طرح‌های دیپلماتیک برای کاهش محدودیت در هرمز به افزایش تعداد عبورها منجر می‌شوند یا نه.

در کنار آن، وضعیت خط لوله شرق–غرب عربستان، تردد باب‌المندب، هزینه بیمه جنگ و رفتار شرکت‌های بزرگ کشتیرانی می‌تواند نشان دهد صادرکنندگان تا چه اندازه به مسیر هرمز بازمی‌گردند. اگر حجم نفت بالا بماند اما تعداد کشتی‌ها پایین باشد، بازار همچنان با تمرکز ریسک روی تعداد محدودی نفتکش بزرگ مواجه خواهد بود.

جمع‌بندی

داده تازه کپلر نشان می‌دهد در بخش سپری‌شده هفته جاری ۳۳.۷ میلیون بشکه نفت خام با ۱۹ نفتکش از هرمز خارج شده است. این رقم استمرار صادرات را تأیید می‌کند، اما با توجه به محدودیت‌های AIS، ناقص‌بودن هفته و کاهش کلی تردد، هنوز نمی‌توان آن را نشانه عادی‌شدن کامل کشتیرانی دانست.