سازمان ملل برای مهار تشدید جنگ یمن وارد رایزنی تازه با حوثی‌ها شد

هانس گروندبرگ، فرستاده ویژه سازمان ملل برای یمن، در مسقط با مذاکره‌کنندگان حوثی و در عربستان با مقام‌های دولت مورد حمایت ریاض دیدار کرده است؛ تلاشی برای جلوگیری از تبدیل موج تازه درگیری‌ها به یک جنگ تمام‌عیار دیگر.

اهمیت ماجرا فقط داخل یمن نیست. پیشروی‌های اخیر حوثی‌ها در ساحل دریای سرخ، کنترل مسیرهای نزدیک باب‌المندب و حملات فرامرزی به عربستان، بحران یمن را دوباره به امنیت انرژی و کشتیرانی جهانی گره زده است.

چه چیزی تازه است؟

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، گروندبرگ در روزهای اخیر با مذاکره‌کنندگان حوثی در مسقط و مقام‌های دولت یمن و عربستان دیدار کرده است. هدف اصلی، جلوگیری از گسترش درگیری در ساحل غربی و حفظ امکان بازگشت به مسیر سیاسی است.

درگیری‌های تازه صدها کشته و هزاران زخمی بر جا گذاشته و بیش از ۱۴۵ هزار نفر را در داخل یمن آواره کرده است. هم‌زمان، تصرف مناطق ساحلی و جزایر دریای سرخ توسط حوثی‌ها نگرانی درباره امنیت باب‌المندب را افزایش داده است.

چرا باب‌المندب دوباره در مرکز بحران است؟

باب‌المندب یکی از گلوگاه‌های حیاتی تجارت جهانی است و دریای سرخ را به خلیج عدن متصل می‌کند. هر اختلال جدی در این مسیر می‌تواند هزینه بیمه، زمان حمل و قیمت انرژی را افزایش دهد و شرکت‌های کشتیرانی را دوباره به مسیر طولانی دماغه امید نیک بفرستد.

برای عربستان نیز مسئله فقط یمن نیست. حملات موشکی و پهپادی به زیرساخت‌های سعودی و تهدید مسیرهای نفتی، هزینه امنیتی بحران را بالا برده است.

آنچه می‌دانیم و آنچه هنوز روشن نیست

می‌دانیم که سازمان ملل می‌خواهد بحران یمن را از جنگ‌های دیگر منطقه جدا نگه دارد و مسیر مذاکره یمنی را احیا کند. اما هنوز مشخص نیست حوثی‌ها تا چه حد آماده توقف پیشروی‌های نظامی هستند و دولت مورد حمایت عربستان چه تضمین‌هایی برای ورود به گفت‌وگو می‌خواهد.

همچنین روشن نیست اختلافات درون اردوگاه ضدحوثی تا چه اندازه مانع شکل‌گیری یک موضع واحد خواهد شد. چندپارگی نیروهای جنوب و اختلافات قدیمی میان گروه‌های مورد حمایت عربستان و امارات همچنان یک محدودیت اساسی است.

اثر منطقه‌ای و ارتباط با ایران

حوثی‌ها روابط سیاسی و نظامی نزدیکی با ایران دارند و ریاض و واشنگتن تهران را به پشتیبانی تسلیحاتی و فنی متهم می‌کنند؛ ایران می‌گوید نقش آن در یمن سیاسی و حمایتی است و کنترل عملیاتی مستقیم بر تصمیم‌های حوثی‌ها ندارد.

در شرایطی که ایران و آمریکا بر سر پایان جنگ و هرمز مذاکره می‌کنند، تشدید هم‌زمان بحران یمن می‌تواند هر توافق منطقه‌ای را پیچیده‌تر کند. اگر باب‌المندب و هرمز هم‌زمان پرریسک بمانند، بازار انرژی و کشتیرانی تحت فشار مضاعف قرار می‌گیرد.

مرحله بعدی چیست؟

سه چیز باید رصد شود: نتیجه دیدارهای مسقط، هرگونه اعلام آتش‌بس یا توقف عملیات در ساحل غربی، و واکنش عربستان به حملات یا پیشروی‌های تازه. همچنین باید دید آیا امارات و عربستان برای هماهنگی بیشتر در پرونده یمن به هم نزدیک‌تر می‌شوند یا شکاف‌های قبلی ادامه پیدا می‌کند.