آمریکا فعالیت نیروهایش در اوکیناوا را ۴۸ ساعت متوقف کرد

فرماندهی نیروهای آمریکا در اوکیناوا پس از بازداشت یک تفنگدار در پرونده قتل و سرقت، همه فعالیت‌ها را از ظهر چهارشنبه به مدت ۴۸ ساعت متوقف و خروج نیروها از پایگاه‌ها را محدود کرد. این اقدام، پاسخ عملی تازه‌ای به اعتراض دولت ژاپن است؛ با این حال، اتهام متهم هنوز در دادگاه اثبات نشده و او آن را رد کرده است.

به‌روزرسانی ۷ اکتبر: پاسخ آمریکا از وعده به اقدام رسید

سپاه سوم اعزامی تفنگداران دریایی آمریکا اعلام کرد توقف عملیاتی از ظهر چهارشنبه تا ظهر جمعه ادامه خواهد داشت. در این بازه، نیروهای مستقر در اوکیناوا درباره استانداردهای رفتاری، انضباط و مسئولیت‌شان در قبال جامعه محلی آموزش می‌بینند و امکان خروج آنان از پایگاه‌ها لغو می‌شود.

بنجامین واتسون، فرمانده این یگان، آسیب به اعتماد جامعه محلی را مسئله‌ای فراتر از روابط عمومی توصیف کرده و گفته است این اعتماد با قدرت ائتلاف آمریکا و ژاپن و امنیت منطقه ارتباط دارد. توقف ۴۸ساعته نه مجازات کیفری متهم است و نه نتیجه تحقیقات پلیس؛ اقدامی فرماندهی برای بازبینی انضباطی نیروهاست.

چه چیزی اکنون تغییر کرده است؟

این پرونده که یک روز پیش با احضار جورج گلس، سفیر آمریکا، از سوی توشیمیتسو موتگی وزیر خارجه ژاپن وارد سطح دیپلماتیک شده بود، اکنون به سطح نخست‌وزیر و پارلمان رسیده است. تاکایچی در نشست مجلس نمایندگان گفت دولت ژاپن به آمریکا اعتراض کرده و همان سه مطالبه اصلی را تکرار کرد: همکاری با تحقیقات، بازبینی انضباط نیروهای آمریکایی و اقدامات مؤثر برای جلوگیری از تکرار.

هم‌زمان، گنتا کوجا، فرماندار اوکیناوا، اعلام کرده است برای اعتراض مستقیم به دولت مرکزی به توکیو خواهد رفت و انتظار می‌رود با نخست‌وزیر و وزیر دفاع دیدار کند. در ناها نیز حدود ۱۰۰ نفر در تجمعی اعتراضی شرکت کردند. این تحولات نشان می‌دهد پرونده از یک تحقیق کیفری محلی فراتر رفته و به موضوعی ملی در رابطه ژاپن و آمریکا تبدیل شده است.

چه چیزی رسماً تأیید شده است؟

وزارت خارجه ژاپن در اطلاعیه ۴ اکتبر تأیید کرد که پس از بازداشت یک عضو تفنگداران دریایی آمریکا در ارتباط با پرونده قتل و سرقت در شهر ناها، موتگی سفیر آمریکا را احضار و اعتراض رسمی ثبت کرده است. در همان اطلاعیه، دولت ژاپن از واشنگتن خواست با تحقیقات همکاری کامل کند، انضباط نیروهای آمریکایی را تقویت کند و برای جلوگیری از تکرار چنین رخدادهایی اقدام کند.

بر اساس گزارش محلی Okinawa Television/FNN، پلیس اوکیناوا یک تفنگدار ۲۰ ساله مستقر در پایگاه فوتنما را به ظن قتل و سرقت بازداشت کرده است. او اتهام را رد کرده است. بنابراین بازداشت و طرح اتهام قابل‌تأیید است، اما مسئولیت کیفری متهم تا زمان تصمیم قضایی قطعی نشده و نباید به‌عنوان واقعیت اثبات‌شده گزارش شود.

پاسخ آمریکا چه بوده است؟

پاسخ اولیه آمریکا وعده همکاری کامل با تحقیقات ژاپن و اقدام برای جلوگیری از تکرار بود. اعلام توقف ۴۸ساعته، این پاسخ را از سطح تعهد دیپلماتیک به یک اقدام اجرایی محدود منتقل کرده است. هنوز روشن نیست پس از پایان توقف، اصلاح دائمی در مقررات خروج، آموزش یا نظارت بر نیروها اعمال خواهد شد یا نه.

چرا این پرونده حساسیت سیاسی بالایی دارد؟

اوکیناوا بخش بزرگی از حضور نظامی آمریکا در ژاپن را میزبانی می‌کند و سابقه پرونده‌های کیفری مرتبط با نیروهای آمریکایی، سال‌هاست بر رابطه دولت مرکزی ژاپن، جامعه محلی اوکیناوا و واشنگتن سایه انداخته است. به همین دلیل، موضوع فقط رسیدگی به یک پرونده جنایی نیست؛ بحث مسئولیت نیروهای آمریکایی، اعتماد عمومی و نحوه مدیریت حضور نظامی آمریکا نیز دوباره به مرکز سیاست ژاپن بازگشته است.

این حساسیت در شرایطی تشدید می‌شود که توکیو و واشنگتن برای بازدارندگی در شرق آسیا همکاری امنیتی نزدیکی دارند. رونما پیش‌تر در گزارش دیدار تاکایچی و ترامپ و جایگاه امنیت آسیا در روابط دو کشور را بررسی کرده بود.

چه چیزهایی هنوز معلوم نیست؟

نتیجه تحقیقات پلیس و دادستانی و تصمیم نهایی درباره اتهام هنوز روشن نیست. همچنین باید دید ارزیابی داخلی در دوره توقف ۴۸ساعته به اصلاح پایدار در مقررات خروج، آموزش و نظارت بر نیروهای آمریکایی منجر می‌شود یا پس از پایان این بازه، رویه‌ها عمدتاً به وضع پیشین بازمی‌گردد.

گام بعدی چیست؟

سه مسیر قابل‌راستی‌آزمایی باید دنبال شود: تصمیم دادستانی و دادگاه درباره پرونده، مقرراتی که فرماندهی آمریکا پس از ظهر جمعه حفظ یا لغو می‌کند، و نتیجه فشار دولت مرکزی و فرمانداری اوکیناوا برای تغییر رویه‌ها. تا پیش از تصمیم قضایی، هر اشاره به مسئولیت کیفری متهم باید صریحاً در قالب اتهام یا ظن گزارش شود.