ترامپ ۹ روز مانده به انتخابات اسرائیل رسماً از نتانیاهو حمایت کرد؛ ایران در متن پیام

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، رسماً از انتخاب دوباره بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، حمایت کرد. این موضع ۹ روز پیش از انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر اسرائیل اعلام شد و نسبت به سخنان دو روز پیش ترامپ، که هنوز از حمایت صریح از نامزدی مشخص خودداری می‌کرد، تغییر آشکاری است.

ترامپ در پیام خود نتانیاهو را نخست‌وزیری توصیف کرد که در مقابله با جمهوری اسلامی ایران شریک آمریکا بوده است. او همچنین نوشت اگر اسرائیل رهبری غیر از نتانیاهو داشته باشد، آمریکا ممکن است ناچار شود کار مربوط به ایران را خود انجام دهد؛ اظهارنظری که باید در قالب موضع سیاسی رئیس‌جمهور آمریکا خوانده شود، نه اطلاعیه‌ای درباره دستور حمله یا تغییر رسمی مأموریت نیروهای آمریکایی.

اعلام حمایت ترامپ در گزارش‌های منتشرشده یکشنبه تأیید شده است. متن این پست در گزارش خبرنگاران مستقل نقل شده و پیوند مستقیم آن نیز در گزارش منتشرشده وجود دارد. تا این مرحله آنچه احراز شده، صدور پیام حمایت انتخاباتی است؛ درباره پیامد عملی این حمایت برای سیاست دولت آمریکا در قبال ایران یا نتیجه انتخابات اسرائیل، تصمیم اجرایی یا نتیجه قطعیِ تازه‌ای اعلام نشده است.

چه چیزی از پنج‌شنبه تا یکشنبه عوض شد؟

تا چند روز پیش، رئیس‌جمهور آمریکا از دادن پاسخ روشن به پرسش حمایت از نتانیاهو پرهیز می‌کرد. بر اساس گزارش ۱۶ اکتبر از مصاحبه او در روز پنج‌شنبه، ترامپ هنگام پرسش درباره انتخابات اسرائیل گفت در سیاست به کسی اعتماد ندارد و با وجود اشاره به روابطش با نخست‌وزیر اسرائیل، از تأیید نامزدی او خودداری کرد. پیش‌تر، در ۱۳ اکتبر نیز گفته بود هنوز درباره اعلام حمایت تصمیمی نگرفته و شاید بعداً اقدامی انجام دهد.

این احتیاط تازه نبود. ترامپ در اوت نیز گفته بود ترجیح می‌دهد از انتخابات داخلی اسرائیل کنار بماند، هرچند احتمال حمایت از یک نامزد را منتفی نمی‌دانست. در گزارش‌های آن دوره، اختلاف نظر واشنگتن و تل‌آویو درباره شیوه برخورد با ایران، لبنان و غزه از زمینه‌های احتیاط رئیس‌جمهور آمریکا عنوان شده بود. اکنون پیام یکشنبه نشان می‌دهد او در سطح اعلام موضع انتخاباتی، آن احتیاط را کنار گذاشته است؛ اما روشن نمی‌کند اختلاف‌های سیاستی پیشین چگونه یا تا چه اندازه حل شده‌اند.

تفاوت این دو مرحله اهمیت خبری دارد: ستایش شخصی یا اشاره به همکاری نظامی دو دولت الزاماً تأیید نامزدی در انتخابات نیست، اما ترامپ این بار صریحاً خواست که پیامش به‌عنوان حمایت کامل از نامزدی نتانیاهو در انتخابات آینده شناخته شود. بنابراین تحول تازه، موضع‌گیری رسمی و علنی رئیس‌جمهور آمریکا در رقابت سیاسی اسرائیل است، نه برگزاری انتخابات یا تشکیل دولت جدید.

چرا نام ایران در پیام انتخاباتی آمده است؟

بخش مهمی از پیام ترامپ، عملکرد مشترک واشنگتن و تل‌آویو در قبال ایران را مبنای حمایت او قرار می‌دهد. او در دفاع از نتانیاهو به همکاری علیه جمهوری اسلامی اشاره کرده و در توضیح ترجیح خود برای ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو، نقش احتمالی آمریکا در مواجهه با ایران را پیش کشیده است. این بخش مستقیماً به موضوع ایران مربوط است، زیرا از زبان رئیس‌جمهور آمریکا درباره تقسیم نقش دو دولت در یک پرونده امنیتی و دیپلماتیک سخن می‌گوید.

با این حال، لازم است سه موضوع جدا بمانند: تأیید یک نامزد، ارزیابی ترامپ از گذشته همکاری دو کشور و تصمیم اجرایی تازه درباره ایران. دو مورد نخست در پیام سیاسی دیده می‌شوند؛ برای مورد سوم باید به اطلاعیه رسمی، دستور عملیاتی، تغییر اعلام‌شده در سیاست تحریم یا موضع مشخص مذاکره‌ای استناد کرد. صرف تندبودن لحن یا اشاره به احتمال اقدام آمریکا، اثبات‌کننده اتخاذ چنین تصمیمی نیست.

این تفکیک برای مخاطب ایرانی نیز مهم است. اظهارنظر رئیس‌جمهور آمریکا ممکن است به بحث‌های سیاسی درباره مسیر آینده روابط ایران، آمریکا و اسرائیل وارد شود، اما در زمان تنظیم این خبر نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که زمان حمله، شرایط توافق، وضعیت عبور از تنگه هرمز یا روند مذاکرات تغییر کرده است. ارزیابی چنین پیامدهایی به شواهد بعدی نیاز دارد، نه تفسیر قطعی یک پیام انتخاباتی.

حمایت ترامپ با رأی مردم اسرائیل یکسان نیست

انتخابات پارلمانی اسرائیل برای ۲۷ اکتبر برنامه‌ریزی شده است. در نظام پارلمانی این کشور، کسب کرسی توسط احزاب و شکل‌گیری ائتلافی که بتواند حمایت اکثریت کنست را فراهم کند، تعیین‌کننده تشکیل دولت است. کنست ۱۲۰ کرسی دارد و برای اکثریت معمولاً به حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده نیاز است. اعلام حمایت رئیس‌جمهور آمریکا نه شمار کرسی‌ها را تغییر می‌دهد و نه جایگزین رأی‌گیری و مذاکرات پس از انتخابات می‌شود.

نتانیاهو با رقبایی از طیف‌های مختلف سیاست اسرائیل روبه‌روست. گزارش‌های پیش از این اعلام، از جمله نظرسنجی‌ها و گفت‌وگوهای انتخاباتی، نشان می‌دادند بحث تشکیل ائتلاف و امکان رسیدن هر بلوک به اکثریت همچنان باز است. همین زمینه سبب می‌شود موضع ترامپ اهمیت رسانه‌ای پیدا کند؛ اما میزان اثر آن بر رفتار رأی‌دهندگان را تنها با داده‌های معتبر پس از اعلام و در نهایت نتیجه رسمی انتخابات می‌توان سنجید، نه با حدس درباره برنده رقابت.

رونما پیش‌تر در گزارشی درباره ترکیب احتمالی کنست و ارتباط انتخابات اسرائیل با پرونده ایران، تفاوت میان میزان آرای مورد انتظار احزاب و توان تشکیل دولت را بررسی کرده است. تحول یکشنبه به آن بحث یک واقعیت تازه می‌افزاید: رئیس‌جمهور آمریکا اکنون برخلاف موضع محتاطانه پیشین، علناً از یک طرف رقابت حمایت کرده است.

آنچه باید پس از این اعلام دنبال شود

در روزهای باقی‌مانده تا رأی‌گیری، واکنش علنی نتانیاهو و رقبای او، هر موضع رسمی تازه واشنگتن درباره ایران، و انتشار داده‌های معتبر انتخاباتی می‌تواند روشن کند این حمایت بیشتر در عرصه تبلیغات باقی می‌ماند یا با تحولی مستند در روابط دو دولت همراه می‌شود. تا آن زمان، تعبیر دقیق خبر این است: حمایت انتخاباتی ترامپ از نتانیاهو اعلام شده، ولی نتیجه انتخابات و پیامدهای اجرایی آن هنوز معلوم نیست.