نتانیاهو گفت به ارتش و موساد دستور سرنگونی حکومت ایران داده است

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، چهارشنبه ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ در مراسم پایان دوره افسران ارتش این کشور اعلام کرد که سرنگونی حکومت ایران را هدف خود قرار داده و این موضوع را به ارتش، سازمان اطلاعاتی موساد و دیگر نهادهای امنیتی دستور داده است. او درباره زمان صدور این دستور، نحوه اجرای آن یا آغاز عملیات تازه توضیحی نداد.

نتانیاهو در پایگاه آموزش افسران «بهاد ۱» در جنوب اسرائیل گفت به باور او تنها راه رفع دائمی تهدید ایران، تغییر حکومت در تهران است. این سخن، اعلام موضع و ادعای او درباره دستور به نهادهای امنیتی است؛ به‌خودی‌خود سند آغاز حمله نظامی جدید یا وجود طرح عملیاتی تأییدشده نیست.

چه چیزی نسبت به روز گذشته تغییر کرد؟

نتانیاهو پیش‌تر نیز هدف برکناری حکومت ایران را مطرح کرده بود. تفاوت مشخص سخن روز چهارشنبه آن است که او این هدف را صریحاً به «دستور» خود به ارتش و موساد نسبت داد. رونما در گزارش حذف رژیم ایران در میانه مذاکره؛ نتانیاهو با این اظهارات چه پیامی به واشنگتن و تهران می‌دهد؟ زمینه اظهارات قبلی او را بررسی کرده بود.

نخست‌وزیر اسرائیل همچنین مدعی شد ایران بار دیگر برای ساخت سلاح هسته‌ای تلاش می‌کند. او در این اظهارات مدرک فنی عمومی تازه‌ای برای اثبات این ادعا ارائه نکرد. بنابراین ادعای مربوط به ساخت بمب باید جدا از واقعیتِ قابل تأییدِ سخنرانی او سنجیده شود.

چه چیزی هنوز معلوم نیست؟

تا زمان تنظیم این گزارش، متن رسمیِ یک دستور اجرایی، برنامه عملیاتی، زمان‌بندی حمله احتمالی یا تأیید مستقل اجرای آن در دسترس نیست. روشن نیست این گفته‌ها به تغییر فوری در برنامه نیروهای اسرائیلی منجر خواهد شد یا نه. همچنین از همین اظهارات نمی‌توان نتیجه گرفت آمریکا با عملیات جدید موافقت کرده است.

اسرائیل در آستانه انتخابات ۲۷ اکتبر قرار دارد. این زمان‌بندی برای ارزیابی پیام سیاسی سخنان نتانیاهو مهم است، اما به‌تنهایی انگیزه انتخاباتی یا تصمیم قطعی برای شروع جنگ را اثبات نمی‌کند.

در همان مراسم، اسرائیل کاتس، وزیر دفاع، هشدار داد که اگر ایران به اسرائیل حمله کند، پاسخ سختی دریافت خواهد کرد. این تهدید مشروط نیز با اعلام وقوع حمله یا تغییر وضعیت میدانی تفاوت دارد.

اهمیت این تحول برای ایران

تفاوت اصلی برای مخاطب ایرانی میان سه مرحله است: اعلام هدف سیاسی، صدور دستور اجرایی و آغاز عملیات. فعلاً سخنرانی نتانیاهو و انتساب دستور از سوی خود او گزارش شده است؛ دو مرحله دیگر با اطلاعات علنی موجود قابل تأیید نیستند. تحول قابل رصد بعدی، انتشار سند رسمی، اعلام موضع دولت آمریکا یا نشانه مستقل از اقدام عملی خواهد بود.

عکس آرشیوی بنیامین نتانیاهو هنگام امضای دفتر مهمانان در اتاق روزولت کاخ سفید، در کنار دونالد ترامپ، ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵؛ عکس: Daniel Torok / کاخ سفید، منبع رسمی، اثر دولت فدرال و مالکیت عمومی در آمریکا. این تصویر مربوط به سخنرانی گزارش‌شده اکتبر ۲۰۲۶ نیست.