رهبر ایران به فرماندهان: پاسخ به هر تهدید باید فوری و بدون محدودیت جغرافیایی باشد

سیدمجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ (۳۱ اکتبر ۲۰۲۶) در دیدار با فرماندهان ارشد نیروهای مسلح مقرر کرد هر سطح و نوعی از تهدید با «پاسخ فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» روبه‌رو شود. به گزارش پایگاه دفتر او، فهرست اهداف نیز باید به‌گونه‌ای به‌روز شود که دارایی‌های «مادی و غیرمادی» آمریکا و اسرائیل در تیررس باشد. این پیام همزمان با تلاش‌های میانجی‌گرانه و هشدارها درباره‌ی حمله‌ی احتمالی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا منتشر شد.

رهبر ایران دقیقاً چه دستوری داد؟

بر اساس گزارش ایکنا از پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر رهبر، خامنه‌ای «آمادگی رزمی هوشمندانه برای مقابله‌ی پرقدرت با دشمنان» را از الزامات «بازدارندگی حداکثری» دانست و مقرر کرد بانک اهداف چنان به‌روز شود که انواع دارایی‌های مادی و غیرمادی «دشمن آمریکایی‌ـ‌صهیونی» در تیررس نیروهای مسلح باشد. او تصریح کرد: «اگر دشمنان مجدداً حملات نظامی یا تروریستی را شروع کنند، این نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و ملت ایران هستند که زمان و شرایط پایان آن را تعیین می‌کنند.»

در همین گزارش آمده است که فرماندهان درباره‌ی آمادگی در سواحل خلیج فارس، تنگه‌ی هرمز، دریای عمان و مرزهای شمال‌غرب و جنوب‌شرق گزارش دادند و از «تولید چندبرابری» مهمات و تجهیزات خبر دادند. به نوشته‌ی یورونیوز، این رقم را فرماندهی سپاه «هفت‌برابر» اعلام کرده است؛ رقم دقیق در متن ایکنا نیامده و مستقل تأیید نشده است. رهبر همچنین از «حمایت ملی» از نیروهای مسلح و «وحدت ساحات» جبهه‌ی مقاومت سخن گفت. به نوشته‌ی تایمز آو اسرائیل، این نخستین دیدار گزارش‌شده‌ی او با این سه فرمانده است و او از زمان جانشینی پدرش علنی دیده نشده است.

مواضع مقام‌های ایران چیست؟

محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش، در پیامی گفت اگر رئیس‌جمهور آمریکا «تحت فشار صهیونیست‌ها» دوباره به «ماجراجویی منطقه‌ای» دست بزند، شعله‌های جنگ «منطقه‌ی جغرافیایی بسیار گسترده‌تری» را فرا می‌گیرد. به نقل از یورونیوز، او یکشنبه نیز گفت جنگ احتمالی آینده می‌تواند «به‌مراتب طولانی‌تر» از درگیری‌های پیشین باشد. عباس عراقچی، وزیر خارجه، در گفت‌وگو با الجزیره گفت نیروهای مسلح ایران «بیش از هر زمان دیگر آماده‌اند»، اما از «گام مثبت» تلاش آمریکا برای بازکردن در گفت‌وگو نیز یاد کرد. همکاری ایران و عمان بر سر مسیر عبور کشتی‌ها در هرمز و طرح بازگشایی دوروزه‌ی این تنگه هم از موضوع‌های رایزنی با میانجی‌هاست؛ جزئیات بیشتر در گزارش پیشین رونما آمده است.

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به الجزیره گفت نامه‌ی جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، لحنی «کاملاً تغییرکرده» دارد و ایران در برابر هر حمله از «سلاح‌های جدید» استفاده خواهد کرد. به گزارش الجزیره، او از بررسی تغییر در «دکترین هسته‌ای» نیز سخن گفته است. علی نیکزاد، نایب‌رئیس مجلس، نیز روز یکشنبه با اشاره به دیدار فرماندهان با رهبر از پاسخ «فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» گفت؛ گزارش رونما از این نطق پیش‌تر منتشر شده است.

آمریکا و دیگر طرف‌ها چه گفته‌اند؟

ترامپ به گزارش الجزیره گفته مذاکرات «خوب پیش می‌رود» اما «چندان قابل اتکا» نیست و ارتش آمریکا هنوز باید چند هدف ایرانی، از جمله مجموعه‌ی زیرزمینی موسوم به «کوه کلنگ‌گزلا»، را «رسیدگی» کند. روبیو می‌گوید گفت‌وگوها «هرگز متوقف نشده» و ترامپ هنوز درباره‌ی حمله‌ی تازه تصمیم نگرفته است. تایمز آو اسرائیل به نقل از شبکه‌ی ام‌اس‌ان‌ام‌اس و سه مقام عرب نوشته واشنگتن به متحدان خلیجی هشدار داده ممکن است حمله‌ای کوتاه و شدید از ۴ نوامبر انجام شود؛ کاخ سفید گفته درباره‌ی «برنامه‌های نظامی حساس» اظهارنظر نمی‌کند. آمریکا از ۱۰ شهریور (اول سپتامبر) به ایران حمله نکرده است.

انور قرقاش، مشاور رئیس امارات، گفته کشورهای خلیج فارس «برای بدترین حالت آماده‌اند» و امیدوارند میانجی‌گری قطر نتیجه بدهد؛ وزیر خارجه‌ی مصر نیز نگرانی شدید خود را ابراز کرده است. مؤسسه‌ی مطالعات جنگ در واشنگتن این تهدیدها را «احتمالاً بخشی از تلاش ایران برای بازدارندگی» ارزیابی کرده است؛ این برداشت یک اندیشکده است، نه موضع رسمی طرفین.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

• عبارت «بدون محدودیت جغرافیایی» در متن منتشرشده توضیح داده نشده و فهرست هدف‌ها اعلام نشده است؛ تفسیر یورونیوز درباره‌ی اروپا و ترکیه برداشت رسانه‌ای است.
• در گزارش‌های بررسی‌شده، موضع رسمی کاخ سفید یا وزارت دفاع آمریکا درباره‌ی متن این دستور یافت نشد.
• خبر حمله‌ی احتمالی ۱۳ آبان از مقام‌های گمنام نقل شده و نه آمریکا آن را تأیید کرده و نه مستقل راستی‌آزمایی شده است.
• واکنش معتبر جریان‌های منتقد یا مستقل داخل ایران به این دستور در منابع بررسی‌شده یافت نشد.