رضایی: تصمیمی برای تغییر دکترین هسته‌ای نگرفته‌ایم؛ نمایندگان خروج از ان‌پی‌تی را می‌خواهند

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، شامگاه شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ (۳۱ اکتبر ۲۰۲۶) در تلویزیون دولتی گفت درباره تغییر دکترین هسته‌ای هنوز «هیچ تصمیم جدیدی به صورت رسمی و حکومتی» گرفته نشده است، اما اگر جنگ دوباره آغاز شود، این پرسش مطرح است که دکترین پیشین حفظ شود یا نه. یک روز بعد، نمایندگانی در مجلس دوباره خروج از ان‌پی‌تی را خواستند.

موضع رسمی چیست؟

رضایی به نقل از ایرنا گفت: «هنوز در دولت، در حکومت تصمیم جدیدی گرفته نشده. البته این بحث الان مطرح است که اگر دوباره جنگ بشود، آیا ما می‌خواهیم همان دکترین سابق را داشته باشیم یا نداشته باشیم، ولی هیچ تصمیم جدیدی به صورت رسمی و حکومتی گرفته نشده است.» او افزود مردم با دیدن حمله به مراکز هسته‌ای می‌پرسند چرا این وضع باید ادامه یابد، و ایران اگر وارد گفت‌وگوی هسته‌ای شود، ابتدا خواستار به‌رسمیت‌شناخته‌شدن حقوق خود در چارچوب ان‌پی‌تی خواهد بود. او همچنین گفت نامه جی‌دی ونس را خوانده و هنوز پاسخ نداده است.

حامیان تغییر چه می‌گویند؟

باقرزاده در نطق میان‌دستور یکشنبه ۱۰ آبان به نقل از خبرآنلاین گفت: «صلح با قدرت به دست می‌آید، لذا باید ایران قوی شویم و زمان تغییر دکترین هسته‌ای فرا رسیده است. شعار عموم مردم مبعوث شده در میدان‌ها خروج هر چه سریع‌تر از ان‌پی‌تی است.» متکی شامگاه همان روز در تلویزیون گفت نمایندگان روزانه حدود ۲۰۰ پیامک برای خروج از پیمان دریافت می‌کنند و به باور او وقت بررسی ماندن در پیمان رسیده است. به گزارش فرارو، محمدجواد حاج‌علی‌اکبری، امام جمعه موقت تهران، نیز جمعه ۸ آبان بازنگری در دکترین را «مطالبه ملی» خوانده بود؛ او از نظرسنجی‌ای یاد کرد که در منابع بررسی‌شده روش و منبع آن توضیح داده نشده بود.

تصمیم با چه کسی است؟

متکی تأکید کرد تصمیم درباره خروج از ان‌پی‌تی در حیطه اختیار فرمانده کل قوا است و اگر از مجلس خواسته شود، نمایندگان به اتفاق آرا بازنگری در عضویت را تصویب می‌کنند. کوثری، به گزارش خبرفوری، گفت تغییر دکترین نباید صرفاً به خواست افراد انجام شود و باید با سیاست‌های کلان نظام و نظر رهبر پیش رفت؛ اگر تصمیمی گرفته شد، «با تمام توان پشت آن» خواهند ایستاد. او همچنین گفت تا اجرای هفت شرط اعلام‌شده از سوی دبیر شورای عالی امنیت ملی، مذاکره‌ای با آمریکا انجام نخواهد شد.

منتقدان و جریان‌های دیگر؟

در منابع بررسی‌شده، واکنش رسمی تازه‌ای از دولت یا جریان‌های منتقد به این اظهارات منتشر نشده بود. جواد امام، سخنگوی جبهه اصلاحات، ۲ آبان (۲۴ اکتبر) به نقل از شرق درباره روابط ایران و آمریکا گفته بود هر «تصمیم شتاب‌زده» یا «فرصت ازدست‌رفته» می‌تواند هزینه سنگینی داشته باشد و باید از دیپلماسی فعال استفاده شود؛ این سخنان درباره دکترین هسته‌ای نبود و نباید واکنش به اظهارات اخیر تلقی شود.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

روشن نیست بحث «بازنگری در دکترین» به خروج از ان‌پی‌تی، غنی‌سازی بیشتر یا ساخت سلاح می‌انجامد یا فقط ابزار فشار در مذاکره است؛ مقام‌های بررسی‌شده هیچ‌یک از این مسیرها را رسمی اعلام نکرده‌اند. طرح خروج از پیمان هم در مجلس به رأی گذاشته نشده است. پیش‌تر در رونما درباره درخواست نمایندگان برای خروج از ان‌پی‌تی و سازوکار تصمیم‌گیری نوشته‌ایم.