مشاور نیروی هوافضای سپاه از مهندسی معکوس تجهیزات آمریکایی خبر داد؛ نوع و تعداد اقلام اعلام نشد

سردار علی بلالی، مشاور فرمانده نیروی هوافضای سپاه و مسئول پارک ملی هوافضا، یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد متخصصان دفاعی ایران مشغول مهندسی معکوس برخی تجهیزات به‌دست‌آمده از طرف‌های مقابل هستند. او در گفت‌وگویی که خبرگزاری مهر منتشر کرده، از وجود تجهیزات و بقایای متعدد سخن گفت اما فهرست کامل، تعداد، تاریخ دستیابی یا اسناد فنی قابل بررسی برای آن‌ها ارائه نکرد. بنابراین این خبر گزارش اظهارات یک مقام نظامی است، نه اثبات مستقل دستیابی ایران به فناوری معین آمریکایی.

بلالی دقیقاً درباره چه تجهیزاتی صحبت کرد؟

بلالی گفت مهندسی معکوس فناوری‌ها و تجهیزات طرف مقابل از سال‌های گذشته در مجموعه‌های دفاعی ایران جریان داشته و همچنان ادامه دارد. او توضیح داد آنچه در پارک ملی هوافضا به نمایش گذاشته می‌شود، نمونه‌های واقعی است نه ماکت؛ اما همه محصولات تازه و عملیاتی کشور در معرض دید عموم نیستند. این موضع‌گیری باید از تأیید فنی کارکرد یا تعداد سامانه‌های معرفی‌نشده تفکیک شود.

این مقام نظامی مدعی شد تجهیزات و بقایای متعددی از آمریکا به دست آمده که کارشناسان در حال بررسی و مهندسی معکوس آن‌ها هستند. در متن گزارش مهر مشخصات دقیق قطعات، کشور سازنده تک‌تک اقلام، محل دستیابی و تاریخ آزمایش‌های مستقل منتشر نشده است. به همین دلیل نمی‌توان از این گفته به نتیجه قطعی درباره دستیابی ایران به سامانه موشکی یا پدافندی خاص رسید.

ادعاهای تازه درباره پهپاد و موشک

بلالی همچنین از برخورداری ایران از پهپادهایی با بیش از ۳۵ ساعت مداومت پروازی و ارتفاع عملیاتی بیش از ۳۰ هزار پا سخن گفت و اظهار داشت همه این سامانه‌ها در نمایشگاه عمومی حاضر نیستند. به گفته او برخی تجهیزات جدیدتر به دلایل مختلف نمایش داده نشده‌اند. این ارقام و توان عملیاتی ادعاشده به گواهی آزمایش میدانی و داده فنی مستقل نیاز دارند.

او گفت برنامه‌هایی برای افزودن برخی تجهیزات و بقایای به‌دست‌آمده به مجموعه نمایشگاهی وجود دارد و از موشک خرمشهر در میان نمونه‌های موجود نام برد. برنامه نمایش در آینده را نباید با نمایش قطعی یا بهره‌برداری عملیاتی در همین روز یکسان دانست.

چرا این موضع‌گیری در شرایط جنگ اهمیت دارد؟

در شرایط تداوم تنش نظامی ایران و آمریکا، اطلاعات مربوط به تجهیزات نظامی موضوعی حساس است. ادعای دستیابی به بقایای تجهیزات می‌تواند بر برداشت عمومی از توان صنعتی و دفاعی اثر بگذارد؛ اما اعلام شفاهی یک مقام، جایگزین بررسی فنی مستقل نمی‌شود. حتی وجود یک نمونه سالم یا آسیب‌دیده، به‌تنهایی اثبات‌کننده توان تولید انبوه یا انتقال کامل فناوری آن نیست.

از نظر صنعتی، مهندسی معکوس می‌تواند از مطالعه مواد و قطعات تا تولید نمونه مشابه مراحل متفاوتی داشته باشد. بدون داده‌های آزمایشگاهی، نقشه فنی، گزارش آزمون و تأیید امکان ساخت، نمی‌توان مرحله واقعی پروژه‌های مورد اشاره را تعیین کرد. همچنین معلوم نیست اقلام مورد بحث دقیقاً متعلق به چه عملیاتی بوده‌اند.

چه چیزهایی روشن نیست؟

• اظهار رسمی: بلالی می‌گوید تجهیزات به‌دست‌آمده در حال مهندسی معکوس است.
• جزئیات احرازنشده: نوع، تعداد، تاریخ و منشأ مستقل همه تجهیزات.
• ادعای فنی: مشخصات پهپادهای اعلام‌شده که مستندات آزمایش عمومی برای آن‌ها در این گزارش ارائه نشده است.
• تفاوت کلیدی: دستیابی به قطعه، بررسی فنی، نمونه‌سازی و تولید عملیاتی مراحل متفاوت‌اند.

خبر مهم روز یکشنبه، اعلام این روند از سوی مشاور نیروی هوافضای سپاه است؛ نه تأیید مستقل دستیابی به یک فناوری مشخص یا نتیجه نبرد جدید.