
کنست بدون دولت؛ چگونه مخالفان نتانیاهو میتوانند پیش از تشکیل کابینه قدرت را جابهجا کنند؟
آیزنکوت مأمور تشکیل دولت اسرائیل شده اما هنوز اکثریت کابینه ندارد. آیا مخالفان نتانیاهو میتوانند پیش از تشکیل دولت، ریاست کنست و قوانین را تغییر دهند؟
رهبران احزاب اسرائیلی در جلسه افتتاحیه کنست جدید در اورشلیم دیده شدند | سهشنبه، ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۳۷
اسرائیل در موقعیتی کمسابقه قرار گرفته است: پارلمان تازه کار خود را آغاز کرده، نخستوزیر پیشین همچنان دولت موقت را اداره میکند و مخالفانی که هنوز قادر به تشکیل دولت نیستند، میکوشند از اکثریت بالقوه در کنست برای تغییر قواعد بازی استفاده کنند. پرسش اصلی دیگر فقط این نیست که گادی آیزنکوت جانشین بنیامین نتانیاهو میشود یا نه؛ این است که آیا پارلمان میتواند پیش از انتخاب نخستوزیر بعدی، توازن قدرت را تغییر دهد؟
در این تحلیل بینالمللی میخوانید
آنچه باید بدانیم
- انتخابات ۲۷ اکتبر هیچ ائتلاف آمادهای را صاحب اکثریت ۶۱ کرسی در کنست ۱۲۰ نفره نکرد.
- رئیسجمهور اسرائیل در ۸ نوامبر مأموریت تشکیل دولت را به آیزنکوت سپرد؛ حمایت ۶۷ نماینده از واگذاری مأموریت به معنای تعهد همه آنان به حضور در کابینه نیست.
- کنست جدید در ۱۰ نوامبر سوگند یاد کرد، اما نتانیاهو تا تشکیل کابینه بعدی در مقام نخستوزیر موقت باقی میماند.
- جبهه مخالف میتواند حتی پیش از تشکیل دولت درباره ریاست پارلمان، کمیسیون تحقیق و تغییر قوانین مذاکره و رأیگیری کند.
دو اکثریت متفاوت؛ مسئلهای که پشت عدد ۶۷ پنهان میماند
در اطلاعیه رسمی ریاستجمهوری اسرائیل، تعداد نمایندگانی که آیزنکوت را برای دریافت مأموریت معرفی کردند ۶۷ نفر، حامیان معرفی نتانیاهو ۴۶ نفر و گروهی که هیچ نامزدی را توصیه نکردند هفت نفر اعلام شده است. این رأی توصیهای در مشورت با رئیسجمهور با رأی اعتماد نهایی به یک دولت تفاوت حقوقی و سیاسی دارد. احزاب میتوانند روی کنارزدن نتانیاهو توافق کنند اما درباره بودجه، خدمت نظامی، مسائل مذهبی، جایگاه احزاب عرب و ترکیب کابینه اختلاف داشته باشند.
گزارشهای خبری، بلوک نزدیک به آیزنکوت را با ۴۸ کرسی و بلوک نزدیک به نتانیاهو را با ۵۳ کرسی توصیف میکنند. ۱۹ کرسی احزاب عرب ممکن است در برخی رأیگیریها به مخالفان نتانیاهو کمک کند، اما تبدیل این امکان به ائتلاف پایدار حکومتی هنوز قطعی نیست. بنابراین «اکثریت برای تغییر دستور کار پارلمان» با «اکثریت برای اداره دولت» یکسان نیست.
چرا ریاست کنست ناگهان اهمیت پیدا کرده است؟
نخستین میدان رقابت، کرسی رئیس پارلمان است. ریاست کنست فقط جایگاه تشریفاتی نیست؛ بر روند رسیدگی به دستور کار و پیشبرد طرحها اثر میگذارد. متحدان آیزنکوت از مطرح کردن ماتان کاهانا برای این سمت سخن گفتهاند. اگر مخالفان بتوانند درباره یک رئیس مشترک و برنامه قانونگذاری حداقلی توافق کنند، بدون آنکه هنوز بر سر نخستوزیر و وزارتخانهها کنار آمده باشند، امکان اثرگذاری بر قانونگذاری پیدا میکنند.
این وضعیت به معنای آن نیست که هر طرح پیشنهادی به قانون تبدیل میشود. اول باید روی متن و زمانبندی توافق شود، سپس حمایت لازم در مراحل پارلمانی فراهم آید و در موارد حساس نیز محدودیتهای قانونی و نظارت قضایی مطرح است. تغییر رئیس پارلمان، شرط کافی برای اجرای هر برنامه سیاسی نیست؛ اما میتواند سرعت و ترتیب بحثها را تغییر دهد.
کدام تغییرات روی میز است و کدام هنوز فقط پیشنهاد است؟
طبق گزارشهای منتشرشده در ۱۰ و ۱۱ نوامبر، متحدان آیزنکوت درباره تشکیل کمیسیون رسمی بررسی ناکامیهای امنیتی منتهی به حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳، بازنگری در اصلاحات بحثبرانگیز دستگاه قضایی و محدودکردن دوره تصدی نخستوزیری صحبت کردهاند. این اقدامات در زمان نگارش تحلیل «برنامه و پیشنهاد» هستند؛ نباید بهعنوان قوانین مصوب یا اصلاحات اجراشده معرفی شوند.
اهمیت سیاسی آنها روشن است: موضوع کمیسیون تحقیق به پاسخگویی دولت گذشته مربوط میشود؛ قواعد قضایی به حدود قدرت نهادهای حکومتی؛ و محدودیت دوره نخستوزیری به آینده رقابت بر سر رهبری سیاسی. از سوی دیگر، مخالفان این طرحها میتوانند آنها را تلاش برای محدودکردن رقیب پیش از تشکیل دولت توصیف کنند. سنجش مشروعیت هر طرح به متن دقیق، سازوکار اجرا و مسیر تصویب آن وابسته است؛ نه صرفاً به اینکه کدام اردوگاه پیشنهادش کرده است.
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در اسرائیل
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.








