فراتر از خبر،نزدیک‌تر به حقیقت
قیمت‌ها
در حال خواندن سازمان ملل درباره ناامنی کشتیرانی در هرمز و باب‌المندب هشدار داد
featured featured 2
امنیت و ژئوپلیتیک

سازمان ملل درباره ناامنی کشتیرانی در هرمز و باب‌المندب هشدار داد

سازمان ملل درباره افزایش حوادث کشتیرانی در هرمز هشدار داد و بر خطر گسترش درگیری پیرامون باب‌المندب تأکید کرد. شورای همکاری خلیج فارس خواستار اقدام شورای امنیت شد.

حامد رحمانی۲۴ آبان ۱۴۰۵ · ۶ دقیقه مطالعه

تصویرسازی مفهومی اختصاصی رونما درباره امنیت تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز؛ نه تصویر ثبت‌شده از حادثه‌ای مشخص.

خالد خیاری، معاون دبیرکل سازمان ملل برای خاورمیانه، آسیا و اقیانوسیه، جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ (۱۳ نوامبر ۲۰۲۶) در جلسه شورای امنیت هشدار داد تداوم ناامنی کشتیرانی در تنگه هرمز و خطر گسترش درگیری نزدیک باب‌المندب صلح و امنیت بین‌المللی و اقتصاد جهانی را تهدید می‌کند. او تأکید کرد که از حمله تازه به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ گزارشی دریافت نشده است. به گزارش خبرگزاری آناتولی، او گفت حوادث دریایی همچنان در حال افزایش است و شمار زیادی از کشتی‌ها و خدمه‌شان ماه‌هاست در خلیج فارس گرفتار مانده‌اند.

در این خبر سیاسی می‌خوانید
  1. ۱گزارش سازمان ملل از اختلال کشتیرانی
  2. ۲زمینه تنش و پیامدهای اقتصادی
  3. ۳واکنش‌ها
  4. ۴آنچه باید بدانیم
  5. ۵راهکار
  6. ۶پیشینه
  7. ۷چه می‌شود بعد؟

گزارش سازمان ملل از اختلال کشتیرانی

خیاری به‌صورت مجازی در جلسه‌ای سخن گفت که به درخواست بحرین و ذیل دستور کار «وضعیت خلیج فارس و پیامدهای آن برای صلح و امنیت بین‌المللی» برگزار شد. او گفت هرچند بخش بزرگی از صادرات انرژی منطقه از مسیرهای جایگزین بازگشته، بازگشت صادرات نباید با «بازگشت به شرایط عادی» اشتباه گرفته شود؛ چون محموله‌های دریایی هنوز از سطح پیش از جنگ پایین‌تر است. بر پایه آمار سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) که او نقل کرد، تا ۲۰ آبان (۱۱ نوامبر) ۱۳۴ حادثه تأییدشده در تنگه هرمز و محدوده دریایی گسترده‌تر خاورمیانه ثبت شده و ۲۵ دریانورد کشته شده‌اند؛ شماری نیز زخمی یا مفقودند. اکتبر ۲۰۲۶ بیشترین شمار ماهانه حوادث علیه کشتیرانی تجاری از فوریه بود.

خیاری ترتیبات دریایی کنونی را «پرهزینه، غیرقابل پیش‌بینی و ناامن» خواند و گفت محدودیت‌ها هزینه انرژی، حمل‌ونقل و بیمه را بالا برده، تورم را دامن زده و امنیت غذایی را، به‌ویژه به‌دلیل محدودیت محموله‌های کود، تهدید می‌کند. او تأکید کرد این وضعیت نباید «عادی جدید» شود و بازگشت کامل کشتیرانی و عبور ایمن و بدون مانع مطابق حقوق بین‌الملل ضروری است.

زمینه تنش و پیامدهای اقتصادی

خیاری علت‌ها را در بستر تنش میان آمریکا و ایران و استمرار درگیری‌ها بیان کرد. او گفت سازمان ملل از نبود تبادل نظامی عمده میان آمریکا و ایران از اوایل سپتامبر استقبال می‌کند، اما نگران گفتارهایی است که امکان تقابل نظامی تازه را مطرح می‌کنند. او همچنین به بن‌بست مذاکرات، از جمله درباره موضوع هسته‌ای و تحریم‌ها، و ازسرگیری فعالیت‌های دیپلماتیک در دوحه و جاهای دیگر اشاره کرد. به نوشته داون، جنگ آمریکا و ایران از ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) آغاز شده و بحران هرمز از آن زمان بازار انرژی را تحت تأثیر قرار داده است.

واکنش‌ها

واکنش سازمان ملل

خالد خیاری از دبیرکل، آنتونیو گوترش، نقل کرد که تنگه‌های دریایی هرگز نباید ابزار اجبار باشند و حرکت غذا، انرژی، کود و دیگر کالاهای ضروری نباید مسدود شود. او از طرف‌ها خواست فرصت‌های موجود را غنیمت بشمارند و با حسن نیت مذاکره کنند و امیدوار است تلاش میانجی‌ها ایران و آمریکا را به توافقی «صلح‌آمیز و پایدار» برساند. او از تلاش کشورهای منطقه برای ترتیبات امنیت دریایی نیز استقبال کرد و هشدار داد تشدید دوباره تنش پیامدهای «ویرانگر» برای ایران، خاورمیانه و جامعه جهانی خواهد داشت.

واکنش شورای همکاری خلیج فارس

جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، در همان جلسه با «صدای واحد خلیج فارس» سخن گفت. او اعلام کرد کشورهای عضو هرگونه تعرض به امنیت، حاکمیت و تمامیت ارضی خود را رد می‌کنند و حملات علیه آن‌ها نقض حقوق بین‌الملل و تهدید صلح و امنیت بین‌المللی است که اقدام شورای امنیت را می‌طلبد. شورای همکاری از شورای امنیت خواست برای پایان‌دادن به حملات ایران علیه کشورهای عضو و حملات حوثی‌ها و برای حفاظت از کشتی‌ها، خدمه و تأسیسات انرژی اقدام کند. البدیوی همچنین از قطعنامه ۲۸۳۷ شورای امنیت استقبال کرده بود که از حوثی‌ها می‌خواهد حملات را فوراً و بدون قید و شرط متوقف کنند.

واکنش آمریکا

فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) چهارشنبه ۲۰ آبان اعلام کرد نیروهایش «شبانه‌روز» برای باز نگه‌داشتن تنگه هرمز به روی کشتیرانی تجاری کار می‌کنند و محاصره دریایی ایران را «کاملاً» اجرا می‌کنند؛ به گفته سنتکام حدود ۱٫۷ میلیارد بشکه نفت خام از تابستان تاکنون تحت حفاظت آمریکا از تنگه عبور کرده است. دونالد ترامپ پنجشنبه ۲۱ آبان گفت واشنگتن دیگر به توافق با ایران نیاز ندارد و از جی‌دی ونس، معاونش، خواست بر مسائل داخلی تمرکز کند؛ او همچنین گفت عربستان، قطر، کویت، امارات و بحرین از او خواسته‌اند حملات گسترده‌تر را به تعویق بیندازد.

واکنش ایران

سپاه پاسداران جمعه ۲۲ آبان اعلام کرد نیروی هوافضای سپاه در واکنش به حمله پنجشنبه به یک دکل مخابراتی در شهرستان سیریک در جنوب ایران، یک رادار هشدار زودهنگام آمریکا را در بحرین منهدم کرده است. به نوشته فارس، سپاه این اقدام را «هشدار جدی» به واشنگتن برای پایان‌دادن به «تحریک‌های هوایی و قاچاق نفت» در هرمز خواند و گفت در «آماده‌باش کامل» است. سنتکام ادعا را رد کرد و گفت دو پهپاد تک‌کاره به سمت بحرین شلیک شد و هر دو سرنگون شدند و خسارت یا مصدومیتی نبود. موضع رسمی ایران در جلسه شورای امنیت، در منابع بررسی‌شده تا شنبه ۲۳ آبان یافت نشد.

واکنش میانجی‌ها: قطر و پاکستان

یورونیوز می‌نویسد تلاش‌های دیپلماتیک با میانجی‌گری قطر و پاکستان ادامه دارد. به نوشته همین گزارش، ایران ازسرگیری مذاکرات رسمی با واشنگتن را مشروط به برآورده‌شدن خواسته‌هایی مانند لغو تحریم‌ها، پایان محاصره دریایی بنادر ایران، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده و توقف جنگ در همه جبهه‌ها کرده است. بیانیه تازه‌ای از قطر یا پاکستان درباره جلسه جمعه در منابع بررسی‌شده یافت نشد.

واکنش حوثی‌ها و روسیه

تا شنبه ۲۳ آبان در منابع بررسی‌شده واکنش تازه حوثی‌ها به قطعنامه ۲۸۳۷ یا به جلسه جمعه یافت نشد. روسیه و ایران، به نوشته یورونیوز در ۲۱ آبان، گروه ویژه آمریکا در دریای خزر را «نقض آشکار حقوق بین‌الملل» خوانده بودند، پس از آنکه سنتکام اعلام کرد محاصره هرمز را ادامه می‌دهد و مسیرهای زمینی و خزر سپاه را هم می‌بندد.

آنچه باید بدانیم

شمار حوادث تأییدشده IMO ۱۳۴ مورد تا ۱۱ نوامبر است و ۲۵ دریانورد کشته شده‌اند. خیاری یادآوری کرد صادرات انرژی بخش زیادی بازگشته، اما کمتر از سطح پیش از جنگ است. در یمن نیز درگیری‌های ازسرگرفته‌شده از ژوئیه، به نوشته سازمان ملل به نقل آناتولی، ۱۲ هزار کشته و زخمی برجا گذاشته است. نتانیاهو هم، طبق گزارش کانال ۱۲ اسرائیل که آناتولی نقل کرده، درباره امکان ازسرگیری حملات به ایران با آیزنکوت رایزنی کرده است؛ این ادعا تنها از یک منبع رسانه‌ای اسرائیلی نقل شده و تأیید مستقل نشده است.

راهکار

راهکارهای مطرح‌شده از سوی مقام‌های رسمی شامل ازسرگیری مذاکره با حسن نیت با میانجی‌گری قطر و پاکستان، توسعه ترتیبات امنیت دریایی منطقه‌ای، بازگشت کامل کشتیرانی بر پایه حقوق بین‌الملل و، در سطح شورای امنیت، اقدام علیه حملات به کشتی‌ها و تأسیسات انرژی است. ایران چهار شرط خود را برای مذاکره رسمی اعلام کرده است. منابع بررسی‌شده راهکار اجرایی مشخص‌تر، مانند مکانیسم نظارتی، از سازمان ملل در جلسه جمعه نقل نکرده‌اند.

پیشینه

جنگ آمریکا و ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) آغاز شد و بحران هرمز به قیمت‌های انرژی و حتی سوخت کشورهایی مانند پاکستان آسیب زد. داون می‌نویسد قیمت بنزین پاکستان در ۱۴ فروردین (۳ آوریل) به ۴۵۸٫۴۱ روپیه رسید. سنتکام می‌گوید محاصره دریایی ایران ادامه دارد. قطعنامه ۲۸۳۷ شورای امنیت نیز، که بریتانیا پیش‌نویس آن را ارائه کرده بود، توقف فوری و بدون قید و شرط حملات حوثی‌ها را خواسته و شورای همکاری خلیج فارس جمعه از آن استقبال کرد. به نوشته آناتولی، آرامش نسبی یمن که از آوریل ۲۰۲۲ برقرار بود، با درگیری‌های تازه در ژوئیه پایان یافت.

چه می‌شود بعد؟

باید دید شورای امنیت پس از درخواست شورای همکاری خلیج فارس اقدام تازه‌ای می‌کند یا نه، مذاکرات دوحه ادامه می‌یابد، و آیا تنش میان آمریکا و ایران، که رسانه‌ها از احتمال تشدید آن می‌نویسند، از سطح فعلی بالاتر می‌رود. ایران، آمریکا و حوثی‌ها هنوز واکنش رسمی کامل خود را به جلسه جمعه اعلام نکرده‌اند.

نویسندهحامد رحمانی

تحلیلگر اوراق جهانی با تمرکز بر خزانه‌داری آمریکا، منحنی بازده و بازار اعتبار. داده‌های تورم و رشد را به واکنش نرخ‌های بازار پیوند می‌دهد.

دیدگاه خود را بنویسید

برای دادن دیدگاه، عضو رونما شویدساخت حساب رایگان است و کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد.

از مهم‌ترین خبرها عقب نمانید

خلاصه مهم‌ترین خبرها و تحلیل‌های رونما را دریافت کنید.

تازه‌ترین‌ها در امنیت و ژئوپلیتیک

تحلیل‌ها و خبرهای تازه‌ی همین دسته را دنبال کنید.

مشاهده بیشتر

از مهم‌ترین خبرها و تحلیل‌ها عقب نمانید

خلاصه خبرها و تحلیل‌های رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

ادامه مسیرخبر بعدی خودکار باز می‌شود
در حال بارگذاری خبر بعدی…
دنبال کنید
آفریقاسودان و اتیوپی با دست دیگران می‌جنگندامنیت و ژئوپلیتیکهشت نامزد دبیرکلی سازمان ملل با ضرب‌الاجل پایان سال روبه‌رو هستندامنیت و ژئوپلیتیکسپاه می‌گوید سه نفتکش در تنگه هرمز به مین برخورد کرده‌اندامنیت و ژئوپلیتیکچرا جنگ دوباره با ایران هنوز آغاز نشده است؟ حساب برق، نفت و رهگیرهاامنیت و ژئوپلیتیککتائب حزب‌الله عراق دست داشتن در قاچاق نفت جرف النصر را رد کردامنیت و ژئوپلیتیکبحرین ایران را به حمله به پایگاه هوایی ریفاع متهم کردامنیت و ژئوپلیتیکناو روزولت به دو ناو آمریکایی در منطقه می‌پیوندد؛ سپاه از انفجار مین در مسیر هرمز می‌گویدامنیت و ژئوپلیتیکسازمان ملل: دست‌کم ۲۵ دریانورد در هرمز کشته شده‌انداروپااستونی از اول دسامبر گذرگاه‌های جاده‌ای مرز روسیه را می‌بنددامنیت و ژئوپلیتیکبرآورد آمریکا: ایران هنوز ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ موشک در اختیار دارد