فراتر از خبر،نزدیک‌تر به حقیقت
قیمت‌ها
در حال خواندن اخراج هزاران معدنچی از گینه؛ بحران انسانی و دیپلماتیک پس از ممنوعیت استخراج سنتی طلا در سیگیری
808x608 cmsv2 8bd7d963 09ad 5fbd 851f dd9bf70b8ebd 9991488
آفریقا

اخراج هزاران معدنچی از گینه؛ بحران انسانی و دیپلماتیک پس از ممنوعیت استخراج سنتی طلا در سیگیری

گینه از ۲ نوامبر استخراج سنتی طلا در سیگیری را ممنوع کرد؛ بیش از ۱۲۰۰ نفر محاکمه می‌شوند و بورکینافاسو از هزاران معدنچی اخراج‌شده می‌گوید که بی‌هشدار و با «رفتار غیرانسانی» بازگردانده شده‌اند.

کامران سلیمی۲۴ آبان ۱۴۰۵ · ۷ دقیقه مطالعه

بازگشت معدنچیان بورکینایی اخراج‌شده از گینه به بوبو-دیولاسو، ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ — منبع: آنتوان بونی برای Africanews

دولت گینه از دوم نوامبر ۲۰۲۶ استخراج سنتی و غیرمجاز طلا را در منطقه‌ی سیگیری در شمال‌شرق کشور ممنوع کرد و نیروهای دفاعی و امنیتی را به منطقه فرستاد. در پی این اقدام هزاران معدنچی خارجی بازداشت یا اخراج شدند، بیش از ۱۲۰۰ نفر در دادگاه‌های کوناکری و بخش «پایین‌گینه» محاکمه می‌شوند و بورکینافاسو از هزاران شهروند اخراج‌شده‌ی خود می‌گوید که بی‌هشدار و با «رفتار غیرانسانی» به کشور بازگردانده شده‌اند. بحران حالا ابعاد انسانی، قضایی و دیپلماتیک یافته است.

در این خبر بین‌المللی می‌خوانید
  1. ۱چه شد؟
  2. ۲چرا؟
  3. ۳واکنش‌ها
  4. ۴آنچه باید بدانیم
  5. ۵راهکار
  6. ۶پیشینه
  7. ۷چه می‌شود بعد؟
  8. ۸منابع

چه شد؟

گینه روز دوشنبه ۲ نوامبر ممنوعیت رسمی استخراج سنتی طلا را در چند منطقه‌ی شمال‌شرقی اعلام کرد که سیگیری، از مهم‌ترین کانون‌های طلای کشور، محور آن است. بیانیه‌ی مشترک وزارتخانه‌های دفاع و امنیت که روز شنبه منتشر شد، شمار بازداشت‌شدگان را ۱٬۲۶۳ نفر از هفت ملیت اعلام کرد: گینه، بورکینافاسو، مالی، توگو، نیجر، ساحل عاج و غنا. به گزارش خبرگزاری فرانسه و رادیو بین‌المللی فرانسه (RFI)، در مجموع ۱٬۴۱۲ معدنچی در بخش «بالا‌گینه» بازداشت شده بودند و ۱٬۲۶۳ نفر از آنان میان دادگاه‌های کوناکری و پایین‌گینه تقسیم شدند؛ دولت آنان را «سرپیچ» خوانده است.

دیوان عالی کشور، با استناد به دغدغه‌ی نظم عمومی و شمار زیاد متهمان، تصمیم گرفت محاکمه‌ها به‌جای سیگیری در پایین‌گینه برگزار شود. دادگاه رسیدگی به جرایم اقتصادی و مالی (CRIEF) در کوناکری و دادگاه‌های کویا، دوبرکا و فوره‌کاریا رسیدگی را بر عهده دارند و دادگاه کودکان کوناکری باید حدود ۱۶۰ خردسال بازداشت‌شده رسیدگی کند. محاکمه‌ی بیش از ۱٬۲۰۰ نفر روز چهارشنبه ۱۱ نوامبر در کوناکری آغاز شد. به گزارش روزنامه‌های گینه، هشت تبعه‌ی کشورهای منطقه روز سه‌شنبه برای همین اتهام‌ها هر کدام به دو سال زندان و پنج سال ممنوعیت ورود به خاک گینه محکوم شدند و در یک پرونده ۲۰۲ متهم به اتهام‌ها اعتراف کردند. گزارش‌های رسانه‌های گینه‌ای همچنین از ممنوع‌الخروج شدن چند مقام و فعال پیشین در این پرونده خبر می‌دهد.

در سمت بورکینافاسو، شمار اخراج‌شدگان نخست «بیش از ۸ هزار» معدنچی تخمین زده شد؛ رقمی موقت که منبعی دولتی به آفریقا‌نیوز داد. معدنچیان نخست در یک محل تجمع در مالی گرد آمدند و سپس با کامیون و اتوبوس حرکت کردند. از ۶ نوامبر هزاران نفر به کشور بازمی‌گردند. شورای ملی امداد اضطراری و بازسازی بورکینافاسو (CONASUR) تا ۱۱ نوامبر شمار بازگشته‌ها را بیش از ۳۷ هزار نفر شامل حدود ۸ هزار کودک اعلام کرد؛ این رقم احتمالاً خانواده‌ها و همراهان را هم دربرمی‌گیرد، چون با تخمین «۸ هزار معدنچی» تفاوت دارد و منابع به‌طور مستقیم این فاصله را توضیح نداده‌اند.

چرا؟

دلیلی که گینه اعلام می‌کند زیست‌محیطی است. مقام‌های گینه از آلودگی خاک و رودها و تخریب زمین ناشی از استخراج سنتی سخن می‌گویند. وزیر خارجه‌ی گینه، موریسانده کویاته، از ممنوعیت دفاع کرده و رئیس‌جمهور مامادی دومبویا رهبری دولتی را در دست دارد که از ۲۰۲۱ پس از کودتا در قدرت است.

در عمل بحث اقتصادی هم در میان است. به نوشته‌ی رسانه‌ی «ریو تایمز» که به داده‌های وزارت معادن به نقل از رسانه‌ها استناد می‌کند، طلای سنتی حدود ۷۰ درصد حجم صادرات طلای گینه در ۲۰۲۵ را تشکیل می‌داد؛ این رقم را وزارت معادن به‌طور مستقل در منابع بررسی‌شده تأیید نکرده است. گینه همچنین بزرگ‌ترین ذخایر بوکسیت جهان و ذخایر عظیم سنگ آهن در سیمندو را دارد و دولت نظامی آن می‌کوشد با بازنگری قراردادهای معدنی، شتاب‌دادن به پروژه‌ها و افزایش درآمد دولت، رشد اقتصادی را بالا ببرد. تنش در معادن هم تازگی ندارد: در اکتبر ۲۰۲۵ رویترز گزارش داد گینه ۶۰ نفر را پس از شورش مرگبار در معدن شرکت خصوصی «ویلی ماینینگ» در سیگیری به آتش‌زدن، سرقت و قتل متهم کرده است.

واکنش‌ها

واکنش دولت گینه

دولت گینه ممنوعیت را اقدامی برای مهار آسیب‌های زیست‌محیطی توصیف می‌کند و از پیگرد قضایی بازداشت‌شدگان دفاع کرده است. وزارتخانه‌های دفاع و امنیت در بیانیه‌ی مشترک تعداد بازداشت‌شدگان و ملیت‌هایشان را اعلام کردند و وزیر خارجه، موریسانده کویاته، به گزارش ریو تایمز از ممنوعیت دفاع می‌کند؛ نشستی نیز با دیپلمات‌های مستقر در کوناکری برگزار شد که از تلویزیون دولتی پخش شد. دولت گینه تا زمان تهیه‌ی این گزارش، در منابع بررسی‌شده، به اتهام «رفتار غیرانسانی» پاسخ تفصیلی علنی نداده بود. تصمیم دیوان عالی برای برگزاری محاکمه‌ها در پایین‌گینه به‌گفته‌ی منابع قضایی ناشی از نظم عمومی و کثرت متهمان بوده است.

واکنش بورکینافاسو

محمدو ثنا، وزیر امنیت بورکینافاسو، روز چهارشنبه ۴ نوامبر گفت هزاران شهروند کشورش از میدان‌های طلای گینه با «رفتار بی‌رحمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز» اخراج شده‌اند و از مجروح و کشته شدن نیز سخن گفت. او اخراج را بدون هماهنگی با اوآگادوگو و بدون هشدار پیشین خواند، با وجود سفارت و کنسول افتخاری بورکینافاسو در کوناکری، و گفت اطلاع به‌موقع به سازمان‌دهی بازگشت با کرامت کمک می‌کرد. دولت بورکینافاسو برای بازگشتگان برنامه‌ی آموزش، مهارت‌آموزی حرفه‌ای و بازگشت به کار اعلام کرده است. رسانه‌ی دولتی AIB از «اخراج» سخن گفت و گفت هیئتی دولتی برای کمک به هموطنان در تنگنا به مالی می‌رود.

واکنش مالی

مالی که معدنچیان اخراج‌شده نخست در خاک آن گرد آمدند، به گزارش آفریقا‌نیوز و ریو تایمز از نبود هماهنگی ابراز تأسف کرد. در محل تجمع معدنچیان در مالی، کامیون‌ها و اتوبوس‌ها برای انتقال آنان استفاده می‌شد و صدها نفر آغاز به ترک محل کرده بودند. موضع رسمی مفصل‌تری از باماکو در منابع بررسی‌شده یافت نشد و همچنین پاسخ مستقیمی از سوی اتحادیه‌ی آفریقا یا سازمان ملل درباره‌ی اخراج‌ها دیده نشد.

واکنش معدنچیان و جامعه‌ی مدنی

عمر باندِه، معدنچی بورکینابه‌ای بازگشته، به آفریقا‌نیوز گفت اخراج‌شدگان با خود اخراج مخالف نیستند اما گرفتن دارایی‌شان پذیرفتنی نیست؛ به گفته‌ی او طلا و پول‌هایشان گرفته شد، بی‌هشدار قبلی فقط ۲۴ ساعت مهلت دادند و برخی از شهروندان گینه نیز در جریان اقدام جان باختند. او امید دارد در بازگشت برخی به داوطلبان دفاع از میهن بپیوندند و برخی به دامداری بپردازند و از دولت حمایت خواست. عثمان کیندو، رئیس «جنبش نظارت مدنی» در بوبو-دیولاسو، برنامه‌ی دولت برای آموزش مهارت را فرصتی برای کسب مهارت عملی و مشارکت در توسعه‌ی کشور خواند.

آنچه باید بدانیم

ممنوعیت از ۲ نوامبر اجرا شده و ۱٬۲۶۳ نفر از هفت ملیت بازداشت شده‌اند. بورکینافاسو رقم موقت «بیش از ۸ هزار» معدنچی اخراج‌شده را داده و CONASUR از بازگشت بیش از ۳۷ هزار نفر شامل حدود ۸ هزار کودک تا ۱۱ نوامبر خبر می‌دهد. محاکمه‌ی بیش از ۱٬۲۰۰ نفر از ۱۱ نوامبر آغاز شده و حدود ۱۶۰ خردسال باید در دادگاه کودکان محاکمه شوند. نخستین احکام صادرشده دو سال زندان و پنج سال ممنوعیت ورود بوده است. دولت گینه می‌گوید انگیزه زیست‌محیطی است، در حالی که بورکینافاسو بر نبود هشدار و رفتار غیرانسانی تأکید می‌کند. حجم دقیق طلای آسیب‌دیده از سوی هیچ‌یک از دو دولت اعلام نشده و مدت ممنوعیت هم مشخص نیست.

راهکار

راهکارهایی که مقام‌ها واقعاً اعلام کرده‌اند چنین است: بورکینافاسو برای بازگشتگان دسترسی به آموزش، مهارت‌آموزی حرفه‌ای و برنامه‌ی بازگشت به کار تدارک دیده است و به‌گفته‌ی خبرنگار آفریقا‌نیوز در بوبو-دیولاسو، این اقدام‌ها مورد استقبال فعالان مدنی قرار گرفته است. وزیر امنیت بورکینافاسو بر ضرورت هماهنگی پیشین از طریق کانال‌های دیپلماتیک تأکید کرده، چون سفارت و کنسول افتخاری در کوناکری وجود دارد. مالی هم نبود هماهنگی را مایه‌ی تأسف خوانده است. از سوی گینه، راهکار اعلام‌شده فقط مسیر قضایی و اجرای ممنوعیت است. منابع بررسی‌شده، برنامه‌ی مشخصی برای جایگزین کردن معیشت معدنچیان یا غرامت دارایی‌های ازدست‌رفته از سوی گینه گزارش نکرده‌اند.

پیشینه

سیگیری مهم‌ترین منطقه‌ی طلاخیز گینه و میزبان چند معدن روباز شرکت انگلوگلد اشانتی است و استخراج سنتی غیرمجاز در آن دیرینه است. گینه از ۲۰۲۱ زیر حکومت نظامی است و دولت آن بازنگری قراردادهای معدنی و افزایش درآمد دولت از ذخایر عظیم طبیعی را در دستور کار دارد. در اکتبر ۲۰۲۵ شورش مرگبار در معدن ویلی ماینینگ به ۶۰ اتهام انجامید. اختلاف تازه با بورکینافاسو در ۴ نوامبر ۲۰۲۶ با اعتراض رسمی اوآگادوگو علنی شد.

چه می‌شود بعد؟

ادامه‌ی محاکمه‌ها در پایین‌گینه، بازگشت معدنچیان به جوامع محلی‌شان و پاسخ احتمالی کوناکری به اعتراض بورکینافاسو مسائل بعدی‌اند. دولت بورکینافاسو برنامه‌ی بازگشت به کار را اجرا خواهد کرد و ریو تایمز نیز یادآوری می‌کند ادامه‌ی ممنوعیت و گام‌های بعدی بورکینافاسو هنوز معلوم نیست.

منابع

نویسندهکامران سلیمی

تحلیلگر ژئوپلیتیک خاورمیانه با تمرکز بر ایران، خلیج فارس، اسرائیل و معماری امنیتی منطقه. پوشش او بر منافع بازیگران، بازدارندگی و پیامدهای اقتصادی تنش‌ها استوار است.

دیدگاه خود را بنویسید

برای دادن دیدگاه، عضو رونما شویدساخت حساب رایگان است و کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد.

از مهم‌ترین خبرها عقب نمانید

خلاصه مهم‌ترین خبرها و تحلیل‌های رونما را دریافت کنید.

تازه‌ترین‌ها در آفریقا

تحلیل‌ها و خبرهای تازه‌ی همین دسته را دنبال کنید.

مشاهده بیشتر

از مهم‌ترین خبرها و تحلیل‌ها عقب نمانید

خلاصه خبرها و تحلیل‌های رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

ادامه مسیرخبر بعدی خودکار باز می‌شود
در حال بارگذاری خبر بعدی…
دنبال کنید
آفریقاسودان و اتیوپی با دست دیگران می‌جنگندآفریقاجلوگیری از نشست پارلمان لیبی در زنتان اختلاف دولت و مجلس را تشدید کردآفریقارهبر مخالفان موزامبیک در پرونده اعتراض‌های انتخاباتی محاکمه می‌شودآفریقاپنج کشور اروپایی از طرح اعزام پناهجویان ردشده به رواندا خبر دادندآفریقاتبون: ممکن است برای دفاع مشروع به سراغ منبع تولید مواد مخدر برویمسودانبحران سوخت سودان دوباره صف بنزین را طولانی کرد و قیمت‌ها محل اختلاف استآفریقامحمد عثمان میرغنی، رهبر طریقت ختمیه و حزب اتحادی سودان، درگذشتآفریقاکشورهای آفریقایی در اجلاس اقلیمی خواستار برنامه روشن تأمین مالی شدندآفریقارونق موتورسیکلت‌ها و سه‌چرخه‌های برقی در آفریقا؛ فرصت تازه برای کشاورزان و بازار حمل‌ونقلآفریقاانتخابات ریاست‌جمهوری کیپ‌ورد با حضور نخستین نامزد زن برگزار شد