
ایران هزینه محاصره را به میزبانان آمریکا حواله میدهد
سپاه پس از بحرین، پایگاه علیالسالم کویت را هم هدف گرفت و آمریکا قشم را زد. تحلیل رونما از منطق این حملات، پیوندشان با محاصره دریایی و هزینه آن برای رابطه ایران با همسایگان.
تحلیل رونما | آبان ۱۴۰۵سپاه پاسداران در شش روز گذشته چند بار پایگاههای آمریکا در بحرین را هدف گرفته و بامداد چهارشنبه ۱۸ نوامبر نوبت پایگاه علیالسالم در کویت رسید. آمریکا هم در همین فاصله جزیره قشم را زده است. پرسش اصلی این است: تهران با کشاندن دامنه درگیری به خاک همسایگان چه میخواهد و این راه چه هزینهای برای خود ایران دارد؟
در این تحلیل میخوانید
این ماجرا را از سه زاویه بررسی میکنیم: منطق نظامی، پیوند با محاصره دریایی، و رابطه ایران با همسایگان. پرسش محوری: آیا حملات ایران به بحرین و کویت فشاری حسابشده است یا گامی به سوی جنگی ناخواسته؟
ریشه ماجرا؛ چرا جبهه دوباره به خاک همسایگان کشیده شد؟
از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۲۸ فوریه، تنگه هرمز به محور اصلی رویارویی بدل شده است. ایران عبور کشتیها را به مسیرهایی که خود تعیین کرده محدود کرده و آمریکا در پاسخ بندرهای جنوبی ایران را محاصره کرده است. به گفته سنتکام، از اواخر اوت هیچ نفت خامی بر نفتکشهای ایران بارگیری نشده و در همین مدت بیش از ۱٫۷ میلیارد بشکه نفت همسایگان عرب ایران با حفاظت آمریکا از تنگه گذشته است.
بحرین و کویت از اوایل سپتامبر هدف حمله نبودند. این آرامش ۱۳ نوامبر شکست؛ وقتی سپاه پس از حمله هوایی آمریکا به سیریک در ساحل هرمزگان، پهپادهای انفجاری را به سوی پایگاه هوایی الرفاع در بحرین فرستاد.
خط زمانی؛ از قشم تا علیالسالم
- ۶ نوامبر ۲۰۲۶: آمریکا سامانههای پدافند هوایی ایران در جزیره قشم را هدف گرفت.
- ۱۳ و ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶: سپاه اعلام کرد رادارهای آمریکا در بحرین را هدف گرفته است.
- ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶: سپاه از حمله به رادار آمریکایی در پایگاه شیخ عیسی بحرین خبر داد؛ سنتکام اصابت را رد کرد. ساعاتی بعد آمریکا یک سکوی پرتاب موشک سپاه را در قشم زد.
- ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶: کویت از ورود پهپادها خبر داد و ارتش ایران گفت تجهیزات آمریکا در پایگاه علیالسالم را هدف گرفته است. شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک) هم تأیید کرد یکی از کشتیهایش در تنگه هرمز هدف قرار گرفته و یک خدمه مفقود است.
زاویه اول | نظامی: چرا رادار و پایگاه، نه شهر و تأسیسات نفتی؟
الگوی هدفها حسابشده است. اندیشکده آمریکایی ISW و پروژه تهدیدهای حیاتی وابسته به AEI، که هر دو به جریان محافظهکار نزدیکاند، در گزارش ۱۷ نوامبر ارزیابی کردهاند که ایران رادارها را میزند تا توان هشدار زودهنگام و پدافند هوایی آمریکا را فرسوده کند و حفاظت از پایگاهها را دشوارتر سازد. به گزارشها، در حملات این هفته به بحرین و کویت، برخلاف ماههای نخست جنگ، موشکی به کار نرفته و فقط پهپاد شلیک شده است.
همین گزارش چهار هدف جنگی برای ایران برمیشمارد: به رسمیت شناختن کنترل ایران بر تنگه هرمز، فرسودن توان و اراده آمریکا برای ادامه جنگ، بازگرداندن بازدارندگی در برابر آمریکا و شریکانش، و جدا کردن آمریکا و اسرائیل از کشورهای عرب.
آنچه نمیتوان نتیجه گرفت: محدود ماندن حملات به پهپاد و هدفهای نظامی به این معنا نیست که ایران توان یا آمادگی تشدید را ندارد؛ بیشتر نشان میدهد تهران فعلاً میخواهد زیر آستانه جنگ تمامعیار بماند.
زاویه دوم | اقتصاد جنگ: حمله به همسایگان چه ربطی به محاصره دارد؟
کلید فهم این حملات، محاصره است. یک استاد مطالعات امنیتی در کینگز کالج لندن میگوید حمله به بحرین و کویت «سنجیدن خطوط قرمز آمریکا» است و ایران با زدن داراییهای آمریکا در خاک این کشورها میخواهد هزینه جنگ اقتصادی واشنگتن را برای شریکان منطقهایاش بالا ببرد. به بیان ساده، اگر نفت ایران بیرون نمیرود، صدور نفت دیگران هم نباید ارزان تمام شود.
هدف گرفتن کشتی ادنوک در همین چارچوب معنا پیدا میکند. سپاه تنگه را برای عبور بیمجوز بسته میداند و سامانه انتقال نفت از کشتی به کشتی را، که به باور تهران عمدتاً امارات اداره میکند، نشانه گرفته است. شرطهای ایران برای بازگشایی تنگه هم روشن است: رفع محاصره، اجرای توافق ایران و عمان درباره مسیرهای هماهنگ عبور، و امتیازهای مرحلهای در رفع تحریم و آزادی داراییهای بلوکهشده.
منابع
- منبع رسمی World Bank
- منبع تکمیلی ISW و Critical Threats (AEI)، Iran Update، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی International Crisis Group، هشدار خطر درگیری ایران در CrisisWatch، نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Al Jazeera، هشدار تحلیلگران درباره شکستن وضع موجود میان ایران و آمریکا، ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در ایران
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.











