نفت برنت به ۱۰۴.۸۲ دلار عقب نشست؛ بازار هنوز بالای ۱۰۰ دلار

قیمت نفت روز پنج‌شنبه ۱۷ سپتامبر برای دومین جلسه متوالی کاهش یافت، اما هر دو شاخص اصلی همچنان بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی ماندند. نفت برنت با افت ۱.۰۱ دلاری، معادل ۰.۹۵ درصد، در ۱۰۴.۸۲ دلار بسته شد و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا با کاهش ۵۲ سنتی به ۱۰۱.۹۱ دلار رسید.

عامل اصلی کاهش قیمت، افزایش امید بازار به ورود بشکه‌های بیشتر عربستان به بازار از مسیر عمان بود؛ اقدامی که می‌تواند بخشی از اختلال عرضه را جبران کند. با این حال، بازار فیزیکی نفت همچنان فشرده است و افت شدید تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز نشان می‌دهد ریسک عرضه هنوز از بین نرفته است.

چرا نفت ارزان شد اما هنوز بالای ۱۰۰ دلار مانده است؟

عربستان عرضه محموله‌های بیشتری به پالایشگران آسیایی از طریق انتقال کشتی‌به‌کشتی در نزدیکی بندر صحار عمان را دنبال کرده است. همین خبر بخشی از نگرانی معامله‌گران درباره کمبود فوری عرضه را کاهش داد و فشار نزولی بر قیمت نفت ایجاد کرد.

این کاهش به معنای بازگشت بازار انرژی به وضعیت عادی نیست. برنت و WTI یک روز قبل نیز حدود ۳ درصد افت کرده بودند، ولی سطح قیمت‌ها همچنان نشان‌دهنده بازاری پرریسک است.

این تحول ادامه مستقیم روندی است که رونما پیش‌تر در گزارش «عربستان مسیر عمان را برای صادرات بیشتر نفت فعال کرد» بررسی کرده بود؛ اکنون اثر آن مسیر جایگزین در قیمت روز نفت دیده می‌شود.

تنگه هرمز هنوز نقطه آسیب‌پذیر بازار نفت است

داده‌های مقدماتی ردیابی کشتی‌ها نشان می‌دهد روز چهارشنبه فقط سه کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کردند؛ در حالی که این رقم یک روز قبل ۱۲ کشتی و میانگین ۱۰ روزه حدود ۱۷ کشتی بود. این آمار شامل شناورهایی که سامانه شناسایی خودکار خود را خاموش کرده‌اند نمی‌شود.

آنچه اکنون می‌دانیم و نمی‌دانیم

برنت در پایان معاملات ۱۷ سپتامبر ۱۰۴.۸۲ دلار و WTI برابر با ۱۰۱.۹۱ دلار بود. عرضه بیشتر عربستان از مسیر عمان به کاهش نگرانی کوتاه‌مدت کمک کرده است. در مقابل، زمان بازگشت کامل ظرفیت انتقال عربستان و میزان پایداری مسیر عمان هنوز روشن نیست.

اثر این تغییر قیمت بر ایران چیست؟

برای ایران، سطح بالای قیمت جهانی نفت از یک سو ارزش اقتصادی هر بشکه صادراتی را افزایش می‌دهد، اما از سوی دیگر اختلال مسیرهای دریایی، هزینه بیمه و حمل‌ونقل و کاهش تردد در هرمز می‌تواند این مزیت را محدود کند. حجم صادرات، تخفیف فروش و امکان دسترسی به خریداران باید جداگانه سنجیده شود.

بازار در مرحله بعد چه چیزی را دنبال می‌کند؟

سه متغیر برای جهت بعدی قیمت اهمیت دارد: حجم واقعی نفتی که از مسیر عمان وارد بازار می‌شود، ظرفیت انتقال جایگزین عربستان و تعداد عبور روزانه کشتی‌ها از تنگه هرمز. افت اخیر نفت را هنوز نمی‌توان نشانه پایان بحران عرضه دانست.

برای زمینه گسترده‌تر این حرکت قیمت، رونما پیش‌تر در گزارش «جنگ نفتکش‌ها میان ایران و آمریکا شدت گرفت؛ نفت از ۱۰۰ دلار عبور کرد» جهش قبلی قیمت و فشار بر مسیرهای حمل را بررسی کرده بود.