
اتحادیه اروپا و بریتانیا همکاری امنیتی و اقتصادی را گسترش دادند
نشست بروکسل در ۲۰ نوامبر به توافقهای تازه درباره امنیت اروپا، اوکراین، مهاجرت، برنامه تبادل ۱۰۰ هزار جوان و تجارت پسابرگزیت انجامید؛ اجرای برخی بندها به مراحل حقوقی بعدی وابسته است.
اندی برنهام در ضیافت سالانه لرد مِیر در لندن، دوشنبه ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ (رویترز/جاناتان بردی)
رهبران اتحادیه اروپا و بریتانیا روز جمعه ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ در بروکسل بر سر گسترش همکاری در حوزه دفاع، امنیت، مهاجرت، تجارت، انرژی و تبادل جوانان به توافق رسیدند. آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، و اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، در دومین نشست سران پس از خروج لندن از اتحادیه اروپا شرکت کردند. نتیجه نشست، بیانیه مشترکی است که هم تصمیمهای مشخص و هم تعهد به ادامه مذاکره را در بر میگیرد.
در این خبر سیاسی میخوانید
این توافق به معنای بازگشت بریتانیا به اتحادیه اروپا نیست. لندن در ژانویه ۲۰۲۰ از این اتحادیه خارج شد و روابط طرفین از آن زمان بر پایه توافق خروج و پیمان تجارت و همکاری تنظیم میشود. نشست تازه ادامه روندی است که در ماه مه ۲۰۲۵ با آغاز همکاری راهبردی جدید شکل گرفت و هدف آن کاهش هزینههای جدایی در حوزههایی است که منافع دو طرف به هم پیوند خورده است.
دفاع اروپا و حمایت از اوکراین
بر اساس بیانیه رسمی، دو طرف قصد دارند در مقابله با تهدیدهای ترکیبی، حملات سایبری، دستکاری اطلاعات خارجی، امنیت دریایی، مدیریت بحران و جابهجایی نیرو و تجهیزات نظامی همکاری نزدیکتری داشته باشند. همچنین از پایان مذاکرات برای ایجاد چارچوب حقوقی مشارکت بریتانیا در مأموریتهای غیرنظامی سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا استقبال کردند.
بخشی از این همکاری به صنعت دفاعی و جابهجایی نظامی مربوط است. لندن در پروژههای حملونقل نظامی مشارکتی اتحادیه اروپا از جمله «تحرک نظامی» و شبکه مراکز لجستیکی میتواند نقش بیشتری داشته باشد. اما متن بیانیه همه پروژهها را در مرحله اجرا معرفی نمیکند؛ برخی هنوز به تصمیمهای نهادی، مالی و اداری نیاز دارند.
امنیت اوکراین در دستور کار جداگانه قرار داشت. سران تأکید کردند مأموریت کمک نظامی اتحادیه اروپا به اوکراین و بریتانیا آموزش نیروهای اوکراینی را ادامه خواهند داد. همچنین از مشارکت بریتانیا در سازوکار وام حمایتی اتحادیه اروپا به اوکراین استقبال کردند. این اقدامات نشان میدهد اختلافهای پسابرگزیت مانع هماهنگی امنیتی دو طرف درباره روسیه نشده است.
مهاجرت و کانال مانش؛ توافق بر همکاری، نه پایان بحران
مسئله عبور مهاجران از کانال مانش یکی از بخشهای سیاسی حساس نشست بود. اتحادیه اروپا و بریتانیا توافق کردند در چارچوب طرح اقدام کانال، گفتوگوی ساختاریافتهای درباره مدیریت مرز، مقابله با قاچاقچیان انسان، تبادل اطلاعات، همکاری با کشورهای مبدأ و بازگشت اتباع فاقد مجوز اقامت داشته باشند.
بریتانیا همچنین در شبکه مهاجرت اروپا بهعنوان ناظر مشارکت میکند و دو طرف زمینه همکاری بیشتر در پروندههای پناهندگی را بررسی خواهند کرد. بااینحال توافق بر «گفتوگو» به معنای راهاندازی فوری نظام واحد پذیرش یا اخراج پناهجویان نیست. مقررات پناهندگی، حقوق افراد و اجرای توافقهای احتمالی همچنان تابع قوانین و رویههای مربوط خواهند بود.
فرصت رفتوآمد برای جوانان و برنامه اراسموس
یکی از بخشهای ملموستر برای شهروندان، پایان مذاکرات درباره طرح «تجربه جوانان» یا YES است. طبق بیانیه، این طرح به ۱۰۰ هزار جوان از هر یک از دو طرف امکان میدهد تا سه سال برای کار، تحصیل، فعالیت داوطلبانه، نگهداری کودک یا سفر در قلمرو طرف مقابل اقامت موقت داشته باشند. جزئیات اجرا تابع مقررات دو طرف است و اعلام توافق نهایی مذاکرات به معنی صدور خودکار مجوز برای متقاضیان نیست.
دو طرف بر مشارکت بریتانیا در برنامه اراسموس پلاس در سال ۲۰۲۷ نیز تأکید کردند. در موضوع شهریه دانشجویان، رهبران گفتند برای دستیابی به ترتیبات تازه تلاش میکنند؛ این بند هنوز یکسان شدن فوری شهریه دانشجویان بریتانیایی و اروپایی را تضمین نمیکند. تفاوت میان تعهدهای اجراشده و موضوعهای در دست مذاکره برای برنامهریزی دانشجویان اهمیت دارد.
تجارت، بازار انرژی و ماهیگیری پس از برگزیت
بیانیه رسمی از ادامه همکاری انرژی و تصمیم درباره دسترسی متقابل کامل به آبهای ماهیگیری تا ۳۰ ژوئن ۲۰۳۸ خبر میدهد. دو طرف همچنین پایان مذاکرات درباره ایجاد منطقه مشترک مقررات بهداشتی و گیاهپزشکی برای تسهیل دادوستد محصولات کشاورزی و غذایی و اتصال نظامهای تجارت انتشار کربن را اعلام کردند.
این بخش برای کسبوکارهایی که پس از برگزیت با بازرسیهای مرزی، تفاوت استانداردها و هزینههای اداری بیشتری روبهرو شدند اهمیت اقتصادی دارد. کاهش اصطکاک تجارت میتواند بر قیمت تمامشده محصولات و زمان حملونقل اثر بگذارد، اما میزان دقیق صرفهجویی به نحوه اجرا و مصوبات نهایی وابسته است؛ هیچ اثر قیمتی قطعی از صرف امضای بیانیه حاصل نمیشود.
لندن و بروکسل در نظر دارند اوایل سال آینده یک مشارکت دیجیتال در حوزه هوش مصنوعی، فناوریهای حساس، کیفپول و هویت دیجیتال و امنیت اینترنت راهاندازی کنند. همچنین گفتوگوی امنیت اقتصادی برای هماهنگ کردن واکنش دو طرف به خطرهای زنجیره تأمین ایجاد میشود.
مواضع مشترک درباره ایران، روسیه و خاورمیانه
سران درباره امنیت کشتیرانی، وضعیت خاورمیانه، فعالیتهای ایران در منطقه و حملات حوثیها مواضعی مشترک اتخاذ کردند. این مواضع را باید در چارچوب سیاست اعلامی دو طرف خواند و نه بهعنوان تصمیمی تازه درباره مداخله نظامی. متن توافق از ادامه همکاری امنیتی و دیپلماتیک سخن میگوید، اما درباره عملیات مشترک جدید علیه ایران اعلام اجرایی مشخصی ندارد.
گام بعدی، تبدیل بخشهای عملیاتی بیانیه به توافقهای دارای سازوکار حقوقی، بودجه، جدول اجرا و ضوابط عضویت است. در کوتاهمدت، ارزیابی واقعی موفقیت نشست به این بستگی دارد که وعدههای مهاجرتی، رفتوآمد جوانان و تجارت تا چه اندازه به تغییر ملموس در مقررات منجر شوند.
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در امنیت و ژئوپلیتیک
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.









