
نزدیک به ۹ تریلیون دلار از ارزش سهام جهان کاسته شد
گزارش رویترز در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ برآورد کرد از زمان اوج ارزش سهام جهانی در ماه اوت، نزدیک به ۹ تریلیون دلار از ارزش بازار سهام کاسته شده است. این عدد…
تصویر نماینده بازار اوراق بهادار؛ عکس: Kaptan Ravi Thakkar / Wikimedia Commons، مجوز CC BY-SA 4.0
گزارش رویترز در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ برآورد کرد از زمان اوج ارزش سهام جهانی در ماه اوت، نزدیک به ۹ تریلیون دلار از ارزش بازار سهام کاسته شده است. این عدد افت ارزشگذاری بازار را میسنجد و به معنی خروج نقدی ۹ تریلیون دلار از صندوقها و بورسها نیست.
در این خبر اقتصادی میخوانید
فروش سهام فناوری و شرکتهای وابسته به زیرساخت هوش مصنوعی در هفتههای اخیر شتاب گرفته است. افزایش نگرانی درباره نرخ بهره آمریکا، هزینه سنگین مراکز داده و بازده سرمایهگذاری در این بخش بر تصمیم معاملهگران اثر گذاشته است. سقوط سهام از آمریکا فراتر رفته و بورسهای آسیایی و اروپایی را نیز درگیر کرده است.
همزمان قیمت مس، طلا و برخی داراییهای پرریسک نیز پایین آمده است؛ اما دلیل افت هر دارایی یکسان نیست. برای سنجش دوام این روند باید تغییر انتظارات نرخ بهره، گزارش درآمد شرکتها و شرایط تقاضای واقعی را دنبال کرد.
افت ارزش بازار در برابر خروج سرمایه واقعی
رقم ۹ تریلیون دلار از مقایسه ارزش بازار سهام جهان با اوج ثبتشده در اوت به دست آمده است. ارزش بازار، حاصل ضرب قیمت سهام در تعداد سهام منتشرشده است؛ وقتی قیمت پایین میآید، ارزش محاسباتی شرکتها کاهش مییابد حتی اگر هیچ دارندهای سهم خود را نفروخته باشد. در نتیجه تفسیر این عدد به شکل «۹ تریلیون دلار پول از بورس خارج شد» نادرست است.
این موج فروش در ۲۰ نوامبر به چند بازار بزرگ سرایت کرده بود. نزدک آمریکا در یک روز ۵٫۳ درصد افت کرد و شاخص تایکس تایوان در یک هفته ۱۷٫۵ درصد عقب نشست. شدت سقوط در بازارهایی که سهم بالایی از شرکتهای تولیدکننده تراشه یا خدمات فناوری دارند نشان میدهد تغییر انتظارات نسبت به هوش مصنوعی یکی از مسیرهای انتقال فشار بوده است.
منطق اقتصادی پشت این تغییر انتظارات، فاصله زمانی میان هزینه سرمایهگذاری و بازگشت درآمد است. ساخت مرکز داده، خرید پردازنده و تأمین برق هزینه نقدی بالایی دارد؛ درآمدی که در آینده از این ظرفیت به دست میآید با عدمقطعیت درباره قیمت خدمات و تعداد مشتریان همراه است. هنگامی که نرخ تنزیل به دلیل انتظار نرخ بهره بالاتر رشد کند، ارزش امروز سودهای دوردست کاهش مییابد.
همزمان افت قیمت مس، طلا و برخی داراییهای پرریسک نشان میدهد سرمایهگذاران تنها بر یک صنعت متمرکز نبودهاند. با این حال علت افت هر بازار ممکن است متفاوت باشد: مس به چشمانداز ساختوساز و تقاضای صنعتی وابسته است و طلا به مسیر دلار و نرخ بازده داراییهای جایگزین حساس است. شباهت جهت قیمت، مدرک کافی برای یک علت مشترک نیست.
در چنین شرایطی اختلاف عملکرد شاخصها و صنایع مهمتر از یک عدد کلان است. شرکتی با درآمد نقدی پایدار و بدهی پایین ممکن است نسبت به شرکت نیازمند تأمین مالی مداوم مقاومت بیشتری نشان دهد. بنابراین از افت بازار نمیتوان بدون بررسی ترازنامه و گزارشهای مالی، ضعف یکسان همه شرکتها را نتیجه گرفت.
برای تشخیص ماندگاری موج فروش، سه داده باید پیگیری شوند: مسیر بازده اوراق خزانه آمریکا، اصلاح پیشبینی سود بنگاهها و تغییر برنامه سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ فناوری. انتشار شاخصهای تازه در هفته آینده میتواند نشان دهد فشار فعلی بیشتر از ارزشگذاریها ناشی شده یا به فعالیت واقعی اقتصاد نیز سرایت میکند.
برای مطالعه پیشینه، گزارش رونما از افت والاستریت را نیز ببینید.
برای زمینه بیشتر، گزارش مرتبط پیشین رونما را بخوانید.
آنچه باید بدانیم؛ چرا کاهش ارزش سهام با خروج نقدینگی یکی نیست
در گزارش رویترز درباره افت بازارهای جهانی، رقم نزدیک به ۹ تریلیون دلار برای تغییر ارزش سهام جهان از قله ماه اوت ۲۰۲۶ مطرح شده است. این برآورد حاصل مقایسه ارزش روز شرکتهای پذیرفتهشده در بازارها در دو مقطع است. اگر سهمی بدون معامله جدید با قیمت پایینتر ارزشگذاری شود، ارزش محاسباتی کل سهام منتشرشده آن شرکت نیز کاهش مییابد. بنابراین برای ایجاد افت چند تریلیون دلاری ارزش بازار، لازم نیست معادل همان رقم پول واقعی در یک روز از حسابها برداشت شود.
برای درک اندازه ریزش، باید شاخصهای هر کشور را با وزن شرکتهای تشکیلدهنده آن بررسی کرد. بورس تایوان به شرکتهای نیمهرسانا وزن بالایی میدهد و نزدک آمریکا نیز شرکتهای بزرگ فناوری بسیاری دارد. این تمرکز میتواند نوسان ارزشگذاری بخش هوش مصنوعی را به شاخص عمومی منتقل کند. در مقابل، بورسهایی با وزن بیشتر صنایع دفاعی، خدمات عمومی یا بانکداری ممکن است مسیر متفاوتی داشته باشند. گزاره کلی «همه بازارهای جهان به یک اندازه سقوط کردند» نه از گزارش رویترز به دست میآید و نه از مقایسه شاخصها.
در ارزشگذاری سهام رشد، بخش بزرگی از قیمت میتواند به سودهای مورد انتظار چند سال آینده وابسته باشد. وقتی نرخ بهره یا نرخ بازده بدون ریسک بالا میرود، ارزش امروز این سودهای آینده با نرخ بیشتری تنزیل میشود. در نتیجه حتی بدون کاهش فروش فعلی، قیمت سهام ممکن است تحت فشار قرار گیرد. این سازوکار بهویژه برای بنگاههای پرهزینهای اهمیت دارد که سودآوری پروژههای هوش مصنوعی آنها هنوز به مرحله بلوغ نرسیده است.
بازار کالاها نیز در کنار سهام نوسان کرده است، اما آنها را نباید به یک متغیر واحد تقلیل داد. افت مس میتواند بازتابی از تردید درباره تقاضای صنعتی و توسعه مراکز داده باشد؛ افت طلا ممکن است به تقویت دلار و هزینه فرصت نگهداری دارایی بدون سود مرتبط باشد. افت همزمان آنها مدرک کافی برای این ادعا نیست که تقاضای فیزیکی همه کالاها به همان نسبت کم شده است. موجودی انبار، وضعیت حملونقل و تولید واقعی دادههای تکمیلی ضروریاند.
برای اقتصادهای درحالتوسعه، تداوم چنین موجی میتواند از مسیر کاهش اشتهای سرمایهگذاران به ریسک، افزایش هزینه تأمین مالی و نوسان نرخ ارز اثر بگذارد. بااینحال اثر هر کشور به میزان وابستگی به سرمایه خارجی، ترکیب صادرات و سیاست پولی بستگی دارد. در گزارشهای بعدی، بهتر است به جای تکرار رقم ۹ تریلیون دلار، تغییرات جدید ارزش بازار و شرایط واقعی سرمایهگذاری را با تاریخ و مبنای یکسان گزارش کرد.
منابع
- خبرگزاری Reuters
- منبع تکمیلی رویترز — گزارش افت جهانی بازارها، ۲۰ نوامبر
- منبع تکمیلی رویترز — موج فروش در بازارهای جهانی، ۲۰ نوامبر
- منبع تکمیلی خبرگزاری رسمی تایوان — افت هفتگی بورس تایوان
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در اقتصاد
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.









