دیوان عالی اسرائیل ممنوعیت احزاب عرب را لغو کرد

دیوان عالی اسرائیل تصمیم کمیته مرکزی انتخابات برای منع حضور دو فهرست عمدتاً عرب، «فهرست مشترک» و رَعَم، در انتخابات اسرائیل ۲۷ اکتبر را لغو کرد. دادگاه اعلام کرد معیارهای سخت‌گیرانه قانونی برای حذف کامل این فهرست‌ها احراز نشده است.

این حکم ادامه مستقیم پرونده‌ای است که رونما پیش‌تر در گزارش رأی کمیته انتخابات به حذف احزاب عرب دنبال کرده بود. تفاوت اکنون روشن است: آن تصمیم اداری دیگر مبنای نهایی حضور یا عدم حضور احزاب نیست و دادگاه عالی مسیر شرکت آن‌ها را باز کرده است.

دادگاه چه چیزی را تغییر داد؟

دادگاه به اتفاق آرا ممنوعیت فهرست مشترک و رَعَم را کنار گذاشت. درباره اوفر کسیف، نماینده یهودی عضو جریان حدش، نیز اکثریت هفت به دو رأی دادند که اظهارات و اقدامات مورد اعتراض، با وجود انتقاد قضات، به آستانه حقوقی لازم برای رد صلاحیت نمی‌رسد.

پرونده سامی ابو شحاده، رهبر بلد، مسیر متفاوتی داشت. او پس از آنکه قضات در جریان رسیدگی نشان دادند ممکن است رد صلاحیت شخصی‌اش را تأیید کنند، از نامزدی کنار رفت. بنابراین دادگاه مجبور نشد درباره ممنوعیت او رأی نهایی صادر کند.

چرا این حکم مهم است؟

اهمیت حکم فقط حقوقی نیست. حضور احزاب عرب می‌تواند بر ریاضیات تشکیل ائتلاف پس از انتخابات اثر بگذارد، اما از نتیجه فعلی نمی‌توان سهم کرسی یا ترکیب دولت آینده را نتیجه گرفت. نظرسنجی‌ها متغیرند و رأی دادگاه صرفاً امکان حضور در رقابت را تثبیت کرده است.

این پرونده همچنین نشان می‌دهد کمیته انتخابات و دیوان عالی می‌توانند درباره مرز میان آزادی فعالیت سیاسی و معیارهای قانونی رد صلاحیت به نتایج متفاوت برسند. در نظام انتخاباتی اسرائیل، تصمیم کمیته درباره حذف فهرست‌ها قابل بررسی قضایی است و رأی نهایی دادگاه در این مورد محدوده تصمیم کمیته را محدود کرده است.

چه چیزی هنوز نامشخص است؟

هنوز معلوم نیست کناره‌گیری ابو شحاده چه اثری بر آرای بلد و فهرست مشترک خواهد داشت و آیا رأی‌دهندگان عرب با مشارکت بیشتری وارد انتخابات می‌شوند یا نه. همچنین این حکم به‌خودی‌خود پاسخی درباره امکان مشارکت احزاب عرب در ائتلاف بعدی نمی‌دهد.

شاخص بعدی قابل رصد، ثبت و تثبیت ترکیب نهایی فهرست‌ها و سپس رأی‌گیری ۲۷ اکتبر است. تا آن زمان، هر ادعایی درباره اینکه حکم امروز «اکثریت» را برای یک بلوک تضمین کرده، فراتر از شواهد موجود خواهد بود.