اگر آمریکا دوباره حمله کند، کدام همسایهٔ ایران بهای میزبانی را می‌پردازد؟ | تحلیل ۳۶۰

.ronama-article{direction:rtl;text-align:right;max-width:1100px;margin:0 auto;padding:16px;line-height:2;font-size:17px;color:inherit;box-sizing:border-box}.ronama-article *{box-sizing:border-box}.ronama-article h2{margin:44px 0 16px;font-size:1.6rem;line-height:1.7}.ronama-article p{margin:0 0 18px}.ronama-article ul{margin:0 0 18px;padding-right:22px}.ronama-glance{background:rgba(0,107,253,.06);color:inherit;border-right:5px solid #006bfd;border-radius:12px;padding:18px 20px;margin:24px 0}.ronama-box{border:1px solid rgba(128,128,128,.4);border-right:5px solid #006bfd;border-radius:12px;padding:18px;margin:24px 0}.ronama-toggle-box{border:1px solid rgba(128,128,128,.4);border-radius:12px;overflow:hidden;margin:26px 0}.ronama-toggle-box>summary{cursor:pointer;font-weight:700;padding:16px 18px}.ronama-toggle-content{padding:0 18px 18px}.ronama-inline-related{margin:6px 0 24px;padding:10px 14px;border-right:3px solid #006bfd;background:rgba(0,107,253,.05);border-radius:8px;font-size:.95em}.ronama-inline-related a{font-weight:700}.ronama-table-wrap{overflow-x:auto;-webkit-overflow-scrolling:touch;margin:22px 0}.ronama-table-wrap table{width:100%;border-collapse:collapse;min-width:640px;font-size:.95em;line-height:1.8}.ronama-table-wrap th,.ronama-table-wrap td{border:1px solid rgba(128,128,128,.4);padding:10px 12px;text-align:right;vertical-align:top}.ronama-table-wrap th{background:rgba(0,107,253,.08);font-weight:700}.ronama-type-badge{display:inline-block;background:#006bfd;color:#fff;font-weight:700;font-size:.85rem;padding:4px 14px;border-radius:999px;margin:0 0 14px}.ronama-fig{margin:26px 0;padding:14px;border:1px solid rgba(128,128,128,.35);border-radius:12px}.ronama-fig svg{width:100%;height:auto;display:block;max-width:560px;margin:0 auto}.ronama-fig figcaption{font-size:.88em;line-height:1.9;margin-top:10px;opacity:.9}.ronama-conf{display:inline-block;font-size:.8em;font-weight:700;padding:1px 9px;border-radius:999px;border:1px solid rgba(128,128,128,.5);white-space:nowrap}

جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵ (۶ نوامبر ۲۰۲۶)

سپاه پاسداران می‌گوید هر کشوری که اجازهٔ حمله از خاکش را بدهد هدف است؛ واشنگتن ناو سوم را به‌سوی دریای عرب می‌فرستد و هنوز تصمیم نگفته؛ همسایه‌ها، از امارات تا عراق، همزمان با هر دو طرف دیپلماسی می‌کنند. این تهدید بی‌سابقه نیست: امارات پیش‌تر در همین جنگ بیش از ۵۵۰ موشک بالستیک و ۲۲۶۵ پهپاد خورده است. ترامپ هنوز دستور حمله نداده، اما گفته آماده است؛ وزیر خارجهٔ امارات از کاهش تنش گفته و عراق گفته سکوی پرتاب نمی‌شود؛ دربارهٔ استفاده از خاکشان موضع روشنی از بحرین، امارات و کویت پیدا نکردیم. نتیجهٔ کوتاه: مسیر دریایی کم‌وابسته‌ترین راه به میزبان است و بیشترین پشتوانهٔ شواهد را دارد؛ مسیر از خاک همسایه‌ها هنوز فقط یک خطر است، نه یک واقعیت. اطمینان کلی: متوسط

اعداد کلیدی چه می‌گویند؟

حساب رونما: اگر ۲۷۷ عبور حدود ۷۰ درصد کمتر از پیش از جنگ باشد، سطح پیشین ≈ ۲۷۷ ÷ ۰٫۳۰ ≈ ۹۲۰ عبور در هفته بوده است؛ این رقم به درصد تقریبی منبع وابسته است.

بیشتر بخوانید: فرمان رهبر ایران برای پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی؛ چه چیزی را عوض می‌کند؟

چرا «میزبانی» به ابزار فشار تبدیل شده است؟

منطق ساده است: اگر هزینهٔ حمله برای میزبان بالا برود، میزبان خودش به واشنگتن فشار می‌آورد. ایران دو اهرم همزمان به‌کار می‌گیرد: تهدید مستقیم به میزبانان و انتخابگری در عبور از هرمز. نمایندهٔ ارشد مجلس ایران می‌گوید کشتی‌های چین، هند، عراق و قطر آزاد می‌گذرند و کشتی‌های کشورهای هم‌سو با آمریکا ممکن است متوقف یا هدف شوند. متوسط، موضع اعلامی

آمریکا هم از راه دریا ظرفیت می‌سازد: سه ناو تا ۱۴۴ جنگندهٔ خط مقدم را متمرکز می‌کنند. تحلیلگر یک شرکت اطلاعات امنیتی، مگان ساتکلیف، حرکت ناو سوم را «محرک بزرگ تشدید تنش» خوانده است. یعنی واشنگتن می‌تواند بخشی از حمله را بدون اجازهٔ هیچ میزبانی انجام دهد؛ و هر اندازه این بخش بزرگ‌تر باشد، تهدید ایران به میزبانان کم‌اثرتر می‌شود. دربارهٔ گفت‌وگوی تهران و مسقط برای کنترل مشترک هرمز پیش‌تر نوشته‌ایم.

بیشتر بخوانید: تهران و مسقط دربارهٔ کنترل مشترک هرمز؛ نفتکش‌ها همچنان آسیب می‌بینند

این هفته چه شد و ریشه از کجاست؟

بیشتر بخوانید: بعد از باخت میان‌دوره‌ای، ترامپ باید یکی از سه راه ایران را انتخاب کند

در میدان چه می‌گذرد؟ اعلام در برابر اجرا

بیشتر بخوانید: چرا مهلت دوروزهٔ هرمز گره مذاکرات ایران و آمریکا را باز نکرده است؟

حمله از کدام خاک به ایران ممکن است؟

این مهم‌ترین پرسش خوانندگان است و پاسخش محتاطانه است: در منابع خوانده‌شده، هیچ میزبانی علنی اجازهٔ استفاده از خاکش را نداده یا رد نکرده، به‌جز عراق که به‌صورت کلی رد کرده است. نمودار زیر نشان می‌دهد برای هر مسیر چه شواهدی داریم، نه اینکه کدام محتمل‌تر است.

خلاصهٔ این بخش: اگر ترامپ بخواهد، سریع‌ترین راه از دریاست. اگر حملهٔ گسترده‌تری بخواهد، به خاک و حریم هوایی همسایه‌ها نیاز پیدا می‌کند، و همان‌جاست که تهدید ایران و دیپلماسی میزبانان به هم می‌رسند.

بیشتر بخوانید: عمان پیمان عدم تجاوز با ایران را پیش کشید؛ چرا ایدهٔ ۱۹۷۶ حالا برگشته؟

کدام کشورها بیشتر در معرض آسیب جدی‌اند؟

هیچ‌یک از منابع خوانده‌شده نمی‌گوید کشوری «نابود» می‌شود. تنها استثنا گفتهٔ ترامپ است که گفته شاید لازم شود «بقیهٔ ایران نابود شود» و بازسازی ۲۵ سال طول بکشد؛ این اظهار یک مقام است، نه برآورد مستقل. آنچه مستند است نوع و میزان آسیب‌پذیری هر کشور است:

برداشت رونما: ریسک مستند برای همسایه‌ها آسیب به زیرساخت و اقتصاد است، نه نابودی کشور؛ و بیشترین سابقهٔ هدف‌گیری مستند برای امارات است. برای ایران، سخن «نابودی» فعلاً فقط اظهار یک مقام است و باید با دستور و اجرای رسمی سنجیده شود.

بازیگران: چه می‌خواهند و چه چیزی را واقعاً کنترل می‌کنند؟

بیشتر بخوانید: آیا کشورهای خلیج فارس از «حفاظت آمریکا» به معماری امنیتی با ایران حرکت می‌کنند؟

روایت‌ها کجا با هم نمی‌خوانند؟

نگاه سیاسی: هر طرف چه حسابی می‌کند؟

از نگاه تهران، باخت جمهوری‌خواهان نشانهٔ بی‌میلی آمریکایی‌ها به جنگ است؛ اما رهبر ایران تأکید کرده تغییر جناحی در آمریکا خصومت را پایان نمی‌دهد. از نگاه واشنگتن، معاون رئیس‌جمهور باخت را به جنگ نسبت داده و ترامپ گفته دوباره همین تصمیم را می‌گرفت؛ همزمان ناو سوم در راه است و دو ماه پیش از آغاز کار کنگرهٔ تازه به‌عنوان بازهٔ ممکن برای استفاده از زور مطرح می‌شود. تحلیلگران بیرونی دو دسته‌اند: عده‌ای دیپلماسی و ضربهٔ محدود را محتمل‌تر می‌دانند و عده‌ای نگران‌اند ترامپ در این بازه تلافی‌جویانه عمل کند. هیچ‌یک از این نظرها داده‌ای دربارهٔ تصمیم نهایی نیست.

اثر بر ایران چیست؟

بیشتر بخوانید: نمایندهٔ مجلس به یورونیوز: اگر آمریکا از پایگاه‌های اروپا استفاده کند، موشک‌های ایران به‌سوی اروپا شلیک می‌شود

چه سناریوهایی پیش روست؟

برای ارزیابی احتمال هر سناریو داده‌ای در دست نیست؛ به همین دلیل عددی برایشان نمی‌گذاریم.

بیشتر بخوانید: مقام ایرانی از ارسال پیشنهاد هسته‌ای به آمریکا از مسیر قطر خبر داد

چه چیزهایی را نمی‌دانیم و چه داده‌ای نتیجه را عوض می‌کند؟

• موضع رسمی بحرین و کویت دربارهٔ استفادهٔ آمریکا از خاکشان را پیدا نکردیم.
• منبع اصلی آمار ۵۵۰ موشک و ۲۲۶۵ پهپاد و رابطهٔ آن با «میزبانی» روشن نیست.
• متن کامل بیانیهٔ دفتر نخست‌وزیر عراق و گفت‌وگوی وزیر خارجهٔ امارات با عراقچی را ندیده‌ایم.
• حضور و تعداد نیروهای آمریکا در هر کشور میزبان در سال ۲۰۲۶ از منابع تازه خوانده نشد.
• دستور نهایی ترامپ هنوز اعلام نشده است.
• چه داده‌ای نتیجه را عوض می‌کند؟ بیانیهٔ رسمی میزبانان، رسیدن ناو سوم، تأیید مستقل پیشنهاد قطر، یا نخستین حملهٔ تأییدشده به یک میزبان.

پس ماجرا چیست؟

• تقریباً قطعی: ایران علناً میزبانان را تهدید کرده، امارات پیشتر به‌شدت هدف قرار گرفته و ناوهای آمریکا در حال تمرکز در منطقه‌اند. بالا تا متوسط
• محتمل: همسایه‌ها دوگانه عمل می‌کنند: دیپلماسی با تهران و واشنگتن، و ابهام عمدی دربارهٔ مجوز استفاده از خاکشان؛ و ضربهٔ نخست، اگر بیاید، بیشتر از دریاست. متوسط
• هنوز اثبات‌نشده: اینکه ترامپ دستور حمله می‌دهد، اینکه میزبانی مجوز می‌دهد، و اینکه ایران تهدید را علیه میزبان مشخصی اجرا می‌کند. پایین

به زبان ساده: ایران به همسایه‌ها گفته «اگر در حمله شریک شوید، شما هم بهایش را می‌دهید» و بخشی از آن بها را قبلاً از امارات گرفته است. آمریکا ناوهایش را جمع می‌کند و هنوز تصمیمش را نگفته. اگر حمله بیاید، سریع‌ترین راه از دریاست؛ اگر بزرگ‌تر شود، پای خاک همسایه‌ها هم به میان می‌آید. برای همین همسایه‌ها همزمان با هر دو طرف حرف می‌زنند تا کار به آنجا نرسد.

سوالات متداول

ایران دقیقاً چه کشورهایی را تهدید کرده است؟

آیا امارات پیش‌تر در این جنگ هدف حمله بوده است؟

موضع عراق چیست؟

تردد در تنگه هرمز چقدر کاهش یافته است؟

آیا ترامپ دستور حمله داده است؟

کدام شاخص‌ها نشان می‌دهند مسیر به کدام سمت می‌رود؟