تایه آتسکه سلاسی در سازمان ملل؛ دسترسی اتیوپی به دریا به دستور کار جهانی آمد

تایه آتسکه سلاسی، رئیس‌جمهور اتیوپی، در سخنرانی خود در هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل در ۲۳ سپتامبر، دسترسی پایدار کشورش به دریا را یکی از شروط ادامه رشد اقتصادی معرفی کرد و گفت آدیس‌آبابا این هدف را از مسیرهای دیپلماتیک دنبال می‌کند.

او همچنین خواستار اصلاح فوری شورای امنیت، نقش بیشتر آفریقا در تصمیم‌گیری جهانی، تقویت چندجانبه‌گرایی و توقف مداخله بازیگران خارجی در شاخ آفریقا شد.

دسترسی به دریا؛ مطالبه راهبردی اتیوپی

رئیس‌جمهور اتیوپی گفت رشد زیرساخت، انرژی، تولید و تجارت کشور بدون دسترسی قابل اتکا به دریا با محدودیت روبه‌رو می‌شود. او تأکید کرد که آدیس‌آبابا در پی راه‌حل‌هایی است که منافع مشترک کشورهای منطقه را حفظ کند.

این موضوع از حساس‌ترین پرونده‌های ژئوپلیتیکی شاخ آفریقاست. اتیوپی کشوری محصور در خشکی است و بخش بزرگی از تجارت خارجی آن از بنادر کشورهای همسایه عبور می‌کند؛ بنابراین شکل و شرایط هر توافق دریایی می‌تواند بر روابط منطقه‌ای اثر مستقیم بگذارد.

آفریقا و اصلاح شورای امنیت

تایه آتسکه سلاسی گفت ساختار شورای امنیت با واقعیت جمعیتی و سیاسی امروز سازگار نیست و نمایندگی آفریقا باید افزایش یابد. او استدلال کرد که محروم ماندن حدود ۱.۶ میلیارد نفر از نمایندگی دائمی متناسب در بالاترین نهاد امنیتی سازمان ملل قابل دوام نیست.

این مطالبه بخشی از موضع گسترده اتحادیه آفریقا برای اصلاح شورای امنیت است، هرچند کشورهای عضو سازمان ملل هنوز درباره مدل دقیق افزایش کرسی‌ها، حق وتو و ترکیب نهایی توافق نکرده‌اند.

اقلیم، فناوری و توسعه

رئیس‌جمهور اتیوپی از میزبانی COP32 در سال ۲۰۲۷، برنامه‌های آموزش کدنویسی، توسعه انرژی پاک و پروژه‌های زیرساختی کشورش به‌عنوان نمونه‌هایی از ظرفیت آفریقا برای نقش‌آفرینی در اقتصاد آینده نام برد.

او هم‌زمان هشدار داد که هوش مصنوعی نباید به عامل تازه‌ای برای تشدید شکاف شمال و جنوب تبدیل شود و کشورهای درحال‌توسعه باید در شکل‌دهی به قواعد فناوری سهم واقعی داشته باشند.

شاخ آفریقا و سودان

تایه از «مداخله خارجی» در شرق آفریقا انتقاد کرد و خواستار احترام به حق مردم منطقه برای زندگی در صلح شد. درباره سودان نیز تأکید کرد که راه‌حل پایدار باید سودانی‌محور و تحت مالکیت خود سودانی‌ها باشد.

این سخنان در شرایطی مطرح شد که تنش‌ها در شمال اتیوپی و جنگ سودان همچنان بر امنیت منطقه سایه انداخته‌اند. معیار عملی مواضع اعلام‌شده، نحوه پیشرفت دیپلماسی منطقه‌ای و توان نهادهای آفریقایی برای کاهش تنش خواهد بود.

مسیر بعدی

سه پرونده باید دنبال شود: مذاکرات اتیوپی برای دسترسی به دریا، روند اصلاح شورای امنیت و آماده‌سازی COP32. هر پیشرفت یا شکست در این سه حوزه نشان خواهد داد چه مقدار از پیام UNGA81 اتیوپی به سیاست اجرایی تبدیل می‌شود.